Raporti/ Shkupi lë pas Tiranën si qyteti i mesëm me kostot më të lira për investitorët në Europë

9 Mars 2025, 08:37, Ekonomi CNA

Raporti “Rajonet Europiane të së Ardhmes 2025” rekomandon se qytetet e Ballkanit Perëndimor duhet të përqendrohen në zhvillimin e infrastrukturës, krijimin e stimujve fiskalë, promovimin e industrive të teknologjisë dhe energjisë së pastër, si dhe përmirësimin e fuqisë punëtore të kualifikuar. Përmes këtyre masave, ato mund të bëhen destinacione më konkurruese për investitorët e huaj dhe të integrohen më mirë në ekonominë europiane.

Raporti “Qytetet dhe Rajonet Europiane të së Ardhmes 2025” nga FDI Intelligence analizon tendencat e Investimeve të Huaja Direkte (IHD) në Europë, duke identifikuar qytetet dhe rajonet më tërheqëse për investitorët.

Shkupi i Maqedonisë së Veriut është renditur si qyteti më efektiv sa u përket kostove midis qyteteve të mesme në Europë. Ky klasifikim tregon për një klimë biznesi të favorshme dhe kosto të ulëta operacionale për investitorët, duke e bërë atë një qendër tërheqëse për projekte të reja?.

Tirana gjendet në të njëjtën tabelë, por është në vend të tetë. Në përgjithësi, Shkupi ka një mjedis më tërheqës për investitorët ndërkombëtarë në krahasim me Tiranën, kryesisht për shkak të kostove më të ulëta dhe politikave më miqësore për biznesin.

Shkupi ka kosto më të ulëta të jetesës dhe operimit. Çmimet më të ulëta të qirave për bizneset dhe fuqia punëtore me kosto më konkurruese e bëjnë Shkupin më tërheqës për investime të huaja.

Shkupi ka investuar më shumë në zhvillimin e infrastrukturës urbane dhe industriale për të tërhequr investime të reja. Gjithashtu, qeveria maqedonase ka ofruar skema më të favorshme tatimore dhe stimuj për bizneset që investojnë në Shkup.

Sipas raportit, faktorët kryesorë që ndikojnë në cilësimin e një qyteti me kosto operimi të ulëta për bizneset janë:

1.Kostoja e fuqisë punëtore. Paga mesatare në sektorë të ndryshëm dhe krahasimi me vende të tjera të Europës.

2.Kostoja e pronave dhe qirave komerciale – Sa të përballueshme janë çmimet për hapësirat e biznesit, përfshirë zyra, magazina dhe qendra prodhimi.

3.Taksat dhe lehtësitë fiskale – Përfshin normat tatimore për bizneset, përjashtimet tatimore për investimet e huaja dhe lehtësitë administrative.

4.Kostoja e shërbimeve dhe infrastrukturës – Përfshin çmimin e energjisë, ujit, transportit dhe shërbimeve të tjera të nevojshme për operacionet e biznesit.

5.Kostoja e transportit dhe logjistikës – Lidhja e qytetit me tregjet kryesore dhe shpenzimet për transport të mallrave.

6.Produktiviteti dhe kualifikimi i fuqisë punëtore – Raporti mes kostos së punës dhe efikasitetit të saj në sektorë të ndryshëm.

7.Kursi i këmbimit dhe stabiliteti ekonomik – Vendet me monedha të qëndrueshme dhe inflacion të ulët kanë avantazh më të madh për investimet afatgjata.

Leskovac, Serbi, është përfshirë gjithashtu ndër qytetet mikro me kosto efektive në Europë, duke reflektuar avantazhet e tij për investimet industriale dhe prodhimin me kosto të ulët.

Nga qytetet e tjera të Ballkanit Perëndimor, Kakanj, Bosnjë dhe Hercegovinë, është renditur ndër qytetet mikro më të mira për strategjinë e investimeve të huaja. Kjo tregon angazhimin e qeverisë lokale për të tërhequr investime dhe për të krijuar një klimë biznesi të favorshme.

Novi Sad, Serbi, është vlerësuar si një nga qytetet më miqësore për biznesin në kategorinë e qyteteve të vogla në Europë. Ky qytet ka tërhequr një numër të madh investimesh të huaja, veçanërisht në sektorët e teknologjisë dhe industrisë së shërbimeve.

Raporti/ Shkupi lë pas Tiranën si qyteti i mesëm me kostot

Ballkani, si mund të tërheqë më shumë investime

Raporti rekomandon se qytetet e Ballkanit Perëndimor duhet të përqendrohen në zhvillimin e infrastrukturës, krijimin e stimujve fiskalë, promovimin e industrive të teknologjisë dhe energjisë së pastër, si dhe përmirësimin e fuqisë punëtore të kualifikuar.

Përmes këtyre masave, ato mund të bëhen destinacione më konkurruese për investitorët e huaj dhe të integrohen më mirë në ekonominë europiane. Hapat kryesorë që rekomandohen janë:

1.Përmirësimi i infrastrukturës – Një nga faktorët kryesorë që ndikon në tërheqjen e investimeve të huaja është zhvillimi i infrastrukturës moderne. Qytetet si Debrecen (Hungari) dhe Wroc?aw(Poloni) kanë tërhequr investime të mëdha duke krijuar zona industriale të pajisura me rrugë të mira, energji të qëndrueshme dhe qasje të lehtë në tregjet europiane.

2.Ulja e kostove të biznesit dhe ofrimi i stimujve tatimorë – Për të konkurruar me qytetet më të mëdha të Europës, qytetet e Ballkanit duhet të ofrojnë përfitime fiskale, taksa më të ulëta për bizneset dhe kosto konkurruese të fuqisë punëtore. Shkupi dhe Novi Sad tashmë kanë përparësi në këtë aspekt, por mund të ndjekin modele të suksesshme si Dublini, i cili tërheq kompani të mëdha për shkak të normave të ulëta tatimore?

3.Fokusimi në sektorët strategjikë – Raporti tregon se investimet janë përqendruar në sektorë të caktuar si teknologjia, energjia e rinovueshme dhe qendrat e të dhënave. Qytetet e Ballkanit duhet të ndjekin shembullin e Vilniusit dhe Bazelit, të cilët janë kthyer në qendra të mëdha për fintech dhe farmaceutikë, duke krijuar inkubatorë biznesi dhe programe mbështetëse për startup-et.?

4.Promovimi i arsimit dhe fuqisë punëtore të kualifikuar – Investitorët kërkojnë qytete me talent të kualifikuar në fusha si inxhinieria, teknologjia dhe shkencat e aplikuara. Debrecen dhe Wroc?awkanë përmirësuar universitetet e tyre dhe kanë krijuar partneritete me kompani ndërkombëtare për të trajnuar fuqinë punëtore lokale, një strategji që mund të ndiqet edhe nga Tirana dhe Prishtina.?

5.Mbështetja për ekonominë e gjelbër dhe energjinë e rinovueshme – Ndërsa investimet në naftë dhe gaz po bien, sektori i energjisë së rinovueshme po rritet ndjeshëm. Qytetet e Ballkanit duhet të investojnë në projekte të energjisë diellore dhe të erës, duke marrë shembull nga qytete si Barcelona dhe Kopenhagën, të cilat kanë krijuar politika të qarta për të tërhequr investime në këtë sektor

6.Strategji të fuqishme për promovimin e investimeve – Qytetet që kanë strategji të qarta për promovimin e investimeve të huaja kanë pasur më shumë sukses. Paris Region dhe Irlanda e Veriut janë shembuj të mirë se si agjencitë e investimeve mund të tërheqin kapital duke bashkëpunuar me kompani të huaja dhe duke lehtësuar proceset burokratike./Revista Monitor