Ndarja nga jeta e Ismail Kadaresë, Presidenca franceze: Jetoi dhe krijoi si njeri i lirë

2 Korrik 2024, 12:47, Aktualitet CNA

Ndarja nga jeta e Ismail Kadaresë, Presidenca franceze: Jetoi dhe krijoi si

Ismail Kadare dhe Emmanuel Macron

Presidenca franceze ka ndarë një mesazh për ndarjen nga jeta të shkrimtarit të njohur, Ismail Kadare.

Në reagim nënvizohet se Kadareja jetoi si njeri i lirë, në një vend si Shqipëria sovjetike.

"Është larguar nga ne shkrimtari franko-shqiptar, Ismail Kadare. Ai ishte një nga ata për të cilët shkrimi është një luftë, një nga ata që çdo fjalë e tyre është shkëputur nga heshtja, nga ata që çdo rresht rrezikon t'ua bëjë më të rëndë raportin, nga ata që çdo roman i kërcënon të jetë epitafi i karrierës së tyre.

Sepse jetoi dhe krijoi si njeri i lirë, në një vend që nuk ishte: Shqipëria Sovjetike e pasluftës, nën zgjedhën e hekurt të Enver Hoxhës.

Por zbulimi i letërsisë hapi brigjet e një bote të re për adoleshentin. Te lexosh Cervantes-in, Homeri-n dhe Gogol-i, ai forcoi rezistencën e tij intelektuale. Aq sa i rrëshqiti indoktrinimi i pedagogëve të letërsisë, në Universitetin e Tiranës si në Institutin Gorki në Moskë, tempulli i letërsisë zyrtare.

Në vend të rritjes në radhët e 'trupës elitare të realizmit socialist', siç quhej, ai u bashkua me luftëtarë të rezistencës së lirisë së stilit. Romani i tij i madh i vitit 1963, 'Gjenerali i ushtrisë së vdekur', ishte toleruar, sepse tema e tij ishte shqetësuese, ëndërrimi i tij pengoi etiketat komuniste: zhvarrosja e ushtarëve nga Lufta e Dytë Botërore para një prifti dhe një ushtari italian, nën shiun shqiptar që vazhdon të bjerë", thuhet në deklaratë.

Kolosi i letërsisë shqiptare u nda nga jeta në orët e para të së hënës në moshën 88-vjeçare nga shkaqe natyrale.

Të martën dhe të mërkurën është ditë zie në Shqipëri, në shenjë nderimi dhe respekti në kujtim të shkrimtarit të njohur.

Nesër do të mbahen homazhe publike dhe ceremoni shtetërore te Teatri Kombëtar i Operës dhe Baletit në Tiranë, nga ora 9:00 deri në orën 11:00 dhe nga ora 11:30 deri në 12:30. Ndërkohë në orën 13:00 të së mërkurës çdo veprimtari do të ndërpritet dhe do të mbahet një minutë heshtje në nder të kolosit të letrave shqipe.

Kadare konsiderohet si një nga kolosët e letërsisë shqiptare. Autor i dhjetëra romaneve, poezive dhe eseve, ai është ndoshta ndër shqiptarët më të njohur në botë, me veprat e tij të përkthyera në mbi 40 gjuhë të ndryshme e të botuara anembanë./CNA