Covid-19 e ka dëmtuar rëndë demokracinë

5 Shkurt 2021, 08:49, Blog CNA

Nga Pierre Haski ?Internazionale?

Covid-19 është i dëmshëm jo vetëm për shëndetin, por edhe për demokracinë. Raporti vjetor i sektorit kërkimor të së përjavshmes britanike ?The Economist?, ka zhdukur çdo lloj dyshimi për këtë gjë, duke ofruar të dhëna të sakta.

Franca ka kaluar nga një shtet ?plotësisht demokratik? në një ?demokraci të lëkundur?. Pra mjaftuan të humbnim vetëm disa pikë për të ndryshuar kategorinë, dhe për t?i dhënë një tjetër goditje prestigjit kombëtar të një vendi që shumë shpesh e ofron veten si model për pjesën tjetër të botës.
Po si arritëm në këtë pikë? Para së gjithash le ta sqarojmë metodën e studimit. Renditja vjetore e demokracisë botërore përfshin 165 vende të ndara në 4 kategori:demokraci të plota, me në krye Norvegjinë; demokracitë e lëkundura ose të paqëndrueshme, ku bashkëjeton Franca me shumë vende të tjera evropiane si Belgjika, Italia por edhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës; regjime hibride, dhe së fundmi regjime autoritare. Për për të bërë renditjen u përdorën 5 kritere:procesi zgjedhor dhe pluralizmi, liritë qytetare, funksionimi i qeverisë, dhe së fundmi pjesëmarrja dhe kultura politike. Mesa duket lista e vitit 2020, ndikohet shumë nga efekti i Covid-19.

Fajet përtej virusit

Viti i kaluar, është në fakt viti më i keq për demokracinë, që kur qendra kërkimore filloi të përpilonte renditjen e saj të vendeve 15 vjet më parë. Raporti ia atribuon përkeqësimin e situatës në shumë vende kufizimeve të lirisë të shkaktuara nga pandemia, por jo vetëm. Franca kishte disa vjet që lëkundej midis 2 kategorive, demokracisë së plotë dhe demokracisë së lëkundur. Kjo tregon se defektet nuk i ka sjellë që të gjitha vetëm koronavirusi. Ne mund të diskutojmë pafund mbi faktin se shtetrrethimi, bllokimet, mbylljet e kufijve, dhe të gjitha kufizimet e tjera të vendosura për ta luftuar koronavirusin e ri, përfaqësojnë një sulm ndaj lirive. Teknikisht ato janë të tilla pa asnjë dyshim, dhe ndikojnë në këtë renditje. Por njëkohësisht, të paktën në demokraci, këto masa janë vendosur nga parlamentet dhe janë pranuar nga qytetarët e dorëhequr, por kryesisht me pëlqimin e tyre.

Situata aktuale, tregon shkallën në të cilën demokracia është një e mirë e brishtë

Megjithatë në vendet e tjera, kufizimet kanë shkuar më tej dhe shoqërohen me censurë dhe arrestime (si ato të blogerëve kinezë që dhanë alarmin në fillim të pandemisë), dhe në përgjithësi për një jetë demokratike më pak intensive, nga të cilat një shembull janë zgjedhjet lokale në Francë.
Përfundimet i përkasin 2 kategorive:së pari, pasi të ketë mbaruar pandemia, qytetarët do të duhet të tregojnë vigjilencën e duhur për të rifituar të gjitha të drejtat dhe liritë e tyre. Që kjo gjë do të ndodhë, nuk mund merret kudo si e mirëqenë.

Por mbi të gjitha, situata aktuale tregon se deri në çfarë mase demokracia është një e mirë e brishtë, siç konfirmohet nga periudha post-zgjedhore në Shtetet e Bashkuara. Sot shumë vende kanë bërë një hap pas, dhe kategoria e vendeve ?plotësisht demokratike? përfaqëson vetëm 8.4 për qind të popullsisë së botës.
Kjo është një e dhënë shumë shqetësuese. Ndërkohë, spikat një vend që shënoi përparimin më të madh në renditjen e vitit 2020, dhe që shënoi hyrjen në vendet plotësisht demokratike. Është një vend që e ka trajtuar pandeminë në mënyrë të përsosur, edhe pse njihet nga vetëm pak shtete. Ky është Tajvani, ishulli i pretenduar nga Kina. Nga Azia vjen një histori inkurajuese:dikush mund të forcojë demokracinë e vet, edhe duke jetuar nën kërcënim./Përshtatur nga CNA.al

Burimi: https://www.internazionale.it/opinione/pierre-haski/2021/02/04/covid-democrazia/