Pamjet e pabesueshme/ Stuhia zbulon pyllin e zhytur prej 4500 vitesh në det

11 Shtator 2020, 12:29, Kuriozitete CNA

Stuhia ?Francis? ka ekspozuar pjesë të një pylli në Uells i zhytur për 4500 vitesh. Pemët e zbuluara në Llanrhystud, në bregun perëndimor të Uellsit, mendohet se i përkasin pyllit Cantre’r Gwaelod, temë e legjendës së Mbretërisë mitike të fundosur në Uells. Mbetjet e frikshme të pyllit antik janë parë më parë në plazhin e Borth, 13 milje (21 km) në veri në gjirin e Cardigan. Ekspertët kishin zbuluar që pylli i lashtë shtrihej për rreth tre milje përgjatë bregut midis Ynys-las dhe Borth para se përfundimisht të varroset nën shtresat e torfe, rërës dhe ujit të kripur.

Sidoqoftë, zbulimi i ri në Llanrhystud sugjeron që pylli mund të jetë shumë më i madh dhe më i gjerë se sa mendohej. Pisha, lisi mendohet se kanë ndaluar së rrituri midis 4500 dhe 6,000 vjet më parë, ndërsa nivelet e detit në botë u rritën dhe u krijua një mbulesë e trashë që mbyti pemët. Në vitin 2014, cungjet e larta u bënë të dukshme për herë të parë në plazhin e Borth, por vendasit thanë se ato shpejt u mbuluan përsëri me rërë.

Në maj të vitit të kaluar, Stuhia Hannah goditi Uellsin dhe zbuloi më shumë cungje sesa ishin parë më parë. Tani janë duke u zhvilluar provat për të përcaktuar moshën e pyllit. Dr Hywel Griffiths, nga Universiteti i afërt Aberystwyth, i cili është pjesë e një projekti të përbashkët kërkimor për të parë ndryshimin e mjedisit bregdetar, tha se gjetja ishte ‘edhe emocionuese dhe shqetësuese’.

Ai tha: ‘Është emocionuese sepse është provë shtesë e këtyre proceseve të ndryshimit të klimës që kanë vazhduar për kaq gjatë.’Por gjithashtu shqetësues sepse ne po shohim që këto ndryshime të peizazhit ndodhin më shpesh. Kjo është për shkak të ndikimit të stuhive që ndjehen sikur po ndodhin më shumë. ‘ Pylli është lidhur me një mit të Shekullit të 17-të të një qytetërimi të mbytur të njohur si Cantre’r Gëaelod, ose Njëqind të Fundosur. Legjenda thotë se mbretëria antike, e quajtur ‘Atlantis of Ëales’, ishte dikur një tokë pjellore dhe një qytezë që shtrihej për 20 milje përtej vijës bregdetare aktuale.

Sidoqoftë, ajo varej nga një pendë për ta mbrojtur atë nga deti. Thuhet se Cantre’r Gëaelod ishte humbur nga përmbytjet kur Mererid, priftëresha e një pusi zanash, la pas dore detyrat e saj dhe lejoi pusin të derdhej. Një version tjetër i legjendës pretendon se mbretëria ishte e humbur në det kur Seithenyn, roja i mbrojtjes së detit, harroi të mbyllte portat.

Në një version më të ri, rojtari i caktuar për t’u kujdesur për portat ishte një pirës i rëndë, duke çuar në gabim që shkroi katastrofën. Disa thonë se në një ditë të qetë, ata mund të dëgjojnë këmbanat e kishës së mbytur të Cantre’r Gwaelod. / CNA.al