web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Nga Habjon Hasani/ Oligarkët

12 Maj 2020, 17:41, Opinione CNA

Kryeministri Rama deklaroi sot se ne Shqiperi nuk ka oligarke, ne kuptimin e mirefillte te ketij nocioni.

Mirepo ka dy nocione te oligarkeve, nocioni filo-teorik dhe nocioni i injektuar dekadat e fundit nga masmedia perendimore dhe qe i atribuohet kryesisht kastes se oligarkeve ne Rusi.

Nocioni filo-teorik thote se oligarket jane nje grusht njerezish te cilet kontrollojne aspektet kyçe te nje vendi, ekonomine, vendimmarrjen politike, ushtrine, politiken e jashtme.

Ndersa nocioni i oligarkise ne Rusi fillimisht u pershtat per kasten e biznesit ne fillim vitet 90 ku figura dominante ishte Khodorkovsky, mirepo kjo kaste nuk i pershtatej nocionit filo teorik pasi siç rezultoi me vone, Khodorkovsky dhe te tjere, jo vetem qe nuk ishin oligarke e te pushtetshem, por ishin teresisht nen kontrollin e koorporatave amerikane nepermjet marreveshjeve te fshehta te patronazhit si ne rastin e Yukos.

Ishin vasale, kuislinge, te pasur, por jo oligarke, sepse nuk ishin vendimmarres fundor. Ishin nen urdhra.

Epoka e dyte jane oligarket e Putinit, ose me sakte rrethi i biznesit qe ai ka mbeshtetur, as keta nuk quhen oligarke ne kuptimin mirefilli te fjales, sepse ketyre u lejohet te lobojne apo te parashtrojne zgjidhje alternative, por kurrsesi t?i imponohen apo te shantazhojne ose te perdorin si dordolec qeverine.

Per te shtuar ne fund se diku nga viti 2015 (ne mos gaboj) nje studim i universitetit Princeton ne SHBA, thoshte se SHBA-te nuk jane demokraci por oligarki, motivi sipas tyre ishte se derisa grupe interesi arrinin te ndikonin madje dhe te impononin nivele te caktuara te vendimmarrjes publike(politike + ekonomi), kjo e shnderronte sistemin automatikisht ne oligarki.

Nisur nga me siper, teorikisht dhe une jam dakord me Ramen, qe keta tanet s?mund te jene oligarke, e para njehere sepse per te pasur oligarke nje vend duhet te jete sovran.

Si mund te jesh oligark nese te ben zbor nje ambasador?

Si mund te jesh oligark ne nje shtet ku kryeministrin e kontrollon nje ambasade apo nje Fondacion i huaj?

Ne kuptimin teorik Rama ka te drejte, ndersa ne kuptimin praktik s?ka asnje dyshim se ne Shqiperi ekziston nje tufe biznesmenesh qe perdoren si dorashka qe kasta politike te fuse duart ne fondet dhe pasurite publike, te grabise miliardat me konsensusin e heshtur te protektoreve nderkombetare.

Se di si quhen teorikisht keta tanet, por qe ska asnje diskutim qe jane me pak serioz se oligarket e vertete dhe jane me sharlatane dhe primitiv ne menyren si zhvasin.

Ndonese ka ca kohe qe mendoj qe asnje prej ketyre biznesmeneve sdo mund te bente dot asnje gje pa mbeshtetjen direkte ose indirekte te kryeministrit dhe te opozites si dhe pa konsensusin e heshtur te kastes diplomatike e cila nuk ka ndonje interes ta ndale kete sistem.

Pra ne thelb biznesmenet tane jane sherbetore, sado qe na duken miliardere apo te pushtetshem, aty nen kembet e kryeministrit bien e shtrijne doren.

Dje nen kembet e Berishes, sot nen kembet e Edi Rames.Ndaj dhe Edi Rama ka shume te drejte kur thote qe ky vend ska oligarke, si mund te quaje oligarke sherbetoret e vet ai?





Lajmet e fundit nga