E fundit!

21:09 Aktualitet

Fotolajm/ Protesta kundër qeverisë në Tiranë

Protesta dhe thirrjet e qytetarëve për dorëheqjen e kryemi...

Raporti i Inteligjencës Britanike në vitin 1944/ Pse nuk duhet t’u japim armë partizanëve?

29 Nëntor 2017, 09:44, Aktualitet CNA

Studiuesi Erald Kapri ka zbardhur raportin e Inteligjencës Britanike, të hartuar në vjeshtën e vitit 1944.

Në këtë periudhë, kur lufta në Shqipëri pritej të mbyllej shpejt, të gjitha palët kishin filluar të bënin llogaritë politike për pushtetin pas saj. E kësaj llogarie nuk i shpëtuan as britanikët, të cilët filluan të shqetësohen mbi influencën e tyre në Shqipëri.

Raporti

Lëvizja partizane në Shqipëri nuk mund të krahasohet me atë në Bullgari. Në Jugosllavi Tito ka harmonizuar nacionalizmin dhe politikën sociale. Në Shqipëri ku ekzistenca e vetë shtetit, duket në rrezik për shumë syresh, lëvizja partizane, luan rolin e përçarësit në vend që të bashkojë. Nacionalizmi është një çështje qejfi në krahasim me vendet në pjesën tjetër të Evropës, ndërsa partizanët nuk kanë arritur të bindin nacionalistët se ata janë në gjendje apo do të harmonizojnë reformën sociale me pavarësinë e Shqipërisë.

Në rast e dërgoheshin armët në një masë të tillë, saqë partizanët mund të dërrmonin çdo element tjetër në vend sëbashku me ushtrinë gjermane, atëherë ne duhet ta ndihmojmë dhe jo ta pengojmë pushtimin gjerman.

Është e qartë se gjermanët nuk dëshirojnë të shkatërrojnë partizanët, të cilët mund të jenë duke luajtur lojën e tyre për sa kohë që linjat e komunizmit ruhen, ekzistenca e një ushtrie partizane, përbën avantazh ndaj gjermanëve, meqenëse ajo ndihmon nën mbajtjen nën kontroll të nacionalistëve të papërfshirë në politikë dhe si rrjedhojë t?i binden asaj. Partizanët nuk e kanë përforcuar ende dhuntinë për të diferencuar mes dikujt që vepron si kolaboracionist me paramendim dhe një patrioti të sinqertë dhe progresist ,i cili përmes forcës së rrethanave, mbetet inaktiv. Sa më të fuqishëm të bëhen partizanët, në pjesët e tjera të vendit, natyrisht deri në njëfarë mase pasi ata që nuk mund të fuqizohen deri në dominimin e vendit, aq më shumë do t?i shfrytëzojë intrasigjenca e tyre deri e tyre politike, elementët e moderuar probritanikë dhe proamerikanë në duart e gjermanëve.

Partizanët nuk kanë në gjirin e tyre figura popullore dhe një talent administrativ për të siguruar mbështetje publike dhe për të ruajtur qetësinë në prag të një pushtimi aleat. Ne do të ishim të përfshirë në një luftë civile, gjatë së cilës rebelët do të përfshinin me mijëra nga ata që do të uronin sinqerisht një fitore të aleatëve, ndërsa forcat ku mbështeteshim ne, do të na konsideronin si diçka më të cilën sillesh me një tolerancë përçmuese.

Furnizimi i vetëm i partizanëve do të na hiqte nga duart fuqinë më të madhe bindëse që zotërojmë, kapacitetin për të përdorur burimet tona të ushqimit, veshmbathjes dhe armëve si argument për rikthimin e unitetit konbëtarë mbi bazat e një përpjekje kundër gjermanëve.

Ne po përballemi me disa mijëra gjermanë dhe kosovarë të armatosur. Këta të fundit parashikohet të zhvillojnë një betejë të dëshpëruar kundër nesh dhe të dy këta mund të shfarosen, vetëm nëse ne do të mund t?i shfrytëzojmë të gjithë dokumentet për të kompromentuar nga mbështetja e Gjermanisë. Neva na nevojiten partizanët, formacionet e Kupit dhe rangjet e numri i luftëtarëve, të Balcom-it. Sëbashku ata mund të formojnë një ?rreth të hekurt?, duke i rrethuar gjermanët në ultësira dhe çdo politikë që nuk tenton në fillim të bashkojë, do të sillte përshtjellim në vetvete.

Lëshimet territoriale, me të cilat është manipuluar kaq shumë kohët e fundit, do të kishin humbur prej shkëlqimit të tyre, për shkak të akteve të kryera nga kosovarët.

Ka pasur gjithmonë një element të fuqishëm në Shqipëri, duke patur parasysh pikëpamjet se irrendentizmi nuk duhet inkurajuar me qëllim që të ruhet miqësia me Jugosllavinë dhe se në vend të pretendimeve të reja territoriale nga ana e Shqipërisë, duhet të thithen elemente të dëshirueshme mes popullit të Kosovës, ndërmjet intesifikimit dhe kultivimit të tokës së tyre.

Rrjedha e luftës u tregon të gjithë elementëve të pasigurtë, se nuk ka asnjë shpresë në politikën e balancimit të premtimit të aleatëve, të cilët janë në prag të fitores me premtimet e gjermanëve, të cilët janë drejt humbjes së sigurtë.

Që prej konferencës së Teheranit, partizanët kanë humbur bazat për shtritjen e ndikimit të tyre, që nënkuptonte mosmarrëveshje mes britanikëve dhe amerikanëve nga njëra anë dhe Bashkimi Sovjetik i anagzhuar për një revolucion botëror nga ana tjetër.

Meqenëse kundërshtarë me popullaritet të regjimit zogist si peshkop Noli e pranuan mbretin Zog, si liderin e përkohshëm të periudhës së luftës, ai sërish njihet si të jetë ashtu siç ka qenë në fakt, për një kohë të gjatë si figura qendrore në skenën shqiptare. Si i tillë njohja e këtij statusi është maksimumi që mund të parashikojnë edhe vetë zogistët gjatë luftës.

Nga ana tjetër garancitë e dhëna nga Zogu, se ardhmja e regjimit do të vendoset nga populli, dhe fakti se aleatët janë në gjendje, të shohin se këto rrethana janë realizuar, mundëson që partizanët të fundosin pretendimet e tyre ekstreme për një të mirë të përbashkët. Pa dyshim se ata do të gjejnë veten në disavantazh pas luftës si dhe theksohet se në kundër të këtyre konsideratave, nuk duhet ti jepet mbështetje ndonjë elementi të vetëm në kurriz të pjesës tjetër, por se avantazhet tona të konsiderueshme dhe në rritje duhen shfrytëzuar për të rikrijuar unitetin në Shqipëri dhe si rrjedhojë për të bërë të mundur rikthimin e prestigjit tek aleatët dhe shpëtimin e qindra jetëve të aleatëve në muajt në vazhdim./CityNews