E plotë/Vasili: Rezerva që unë kam ndaj Ilir Metës

3 Maj 2017, 13:08, Aktualitet CNA

Intervista e Zv.Kryetarit të LSI-së, z. Petrit Vasili, në ?Këndin e Ekselencës? të televizionit “News 24”.

Negociatat politike sapo kanë nisur. Mendimi juaj?

Do të jetë një negocim jo i lehtë. Është konsumuar kohë e gjatë me distanca të mëdha. Distanca e madhe ka pasur retorikë shumë të ashpër, që e bëri fillimin e dialogut shumë të vështirë. Gjithsesi, fillimi i dialogut është një ?zgjidhje mbretëreshë?. Uroj si një shqiptar i zakonshëm, jo si politikan, që kur të dalin të kenë një zgjidhje me vete. Nuk besoj të jetë kaq e thjeshtë, do të kërkojë kohë, por jam optimist që do të ketë një formulë kompromisi patjetër.

A do të bihet dakord nga kushtet e kërkuara nga Basha, apo zgjedhje e ndërmjetme?

Kompromis, sigurisht. Në përkufizimin e artë të kompromisit do të thotë që gjithkush lëshon nga vetja. Në qoftë se ka vetëm një kërkesë e cila shkon deri në fund nga vetëm njëra palë, ky quhet imponim dhe e ka përjashtuar kompromisin si koncept.

Kompromis do të thotë që dikush të lëshojë më pak, dikush më shumë. Si rregull: ai që ka më shumë pushtet, lëshon më shumë, ai që ka më pak lëshon më pak. Fare e qartë që opozita ka më pak pushtet se sa maxhoranca. Kështu është i ndërtuar sistemi demokratik.

Dekurajimi politik do të thotë dekurajim i biznesit, i ekonomisë së vendit. Ata qindra-mijëra shqiptarë të lidhur me ta, e vuajnë në vetën e parë. Nga një biznesmen i demotivuar, ndërpriten investimet e mëtejshme. Të gjithë njerëzit e punësuar largohen nga puna. Në çdo familje ku dikush largohet nga puna, atje ekziston një dramë familjare. Ndaj kjo është përgjegjësi e madhe.

Në rast zgjedhjesh pa opozitën dhe me LSI forcë e dytë, a jeni të gatshëm të dilni në opozitë përballë aleatit 4-vjeçar?

Çështja kryesore është të konsolidojmë sistemin politiko-shoqëror që kemi ndërtuar pas viteve 90. Zgjedhjet pa opozitën janë një difekt i rëndë i demokracisë. Të nesërmen e këtyre zgjedhjeve do të thotë që nuk ka rëndësi kush është opozitë dhe mazhorancë. Ne kemi milituar që në ditën e parë për të ecur në ato rrugë pa iu shmangur dialogut dhe duhet bërë çdo sakrificë për ta mbajtur sistemin në këmbë. Pasi, kemi zgjedhur të jetojmë në një vend ku ka demokraci dhe ku mazhoranca dhe opozita kanë rolet e tyre, nuk ka rëndësi si i alternojnë.

Nëse Opozita nuk pranon të hyjë në zgjedhje?

Unë besoj që është një rrugë që e çon opozitën në zgjedhje.

Supozojmë se Opozita hyn në zgjedhje, a ka kohë të mjaftueshme për fushatë zgjedhore normale?

Këto gjëra besoj do të jenë të gjitha objekt i negocimit politik, që përfaqësues të PD dhe PS po bëjnë. Besoj, duke qenë i bindur në arritjen e kompromisit, këto do të kalkulohen në atë proces.

Ilir Meta President. Gjeni ndonjë lidhje mes kësaj lëvizjeje dhe vetting-ut?

Së pari, një proces për zgjedhjen e Presidentit është një proces të cilin e diktoi koha. Ne, një nga gjërat që ofruam publikisht në një nga elementët e zgjidhjes, ishte që Opozitës mund t?i ofrohej në paketë kompromisi edhe propozimi i Presidentit. Ndaj edhe u konsumuan në këtë mënyrë tre raunde radhazi.

Ilir Meta u zgjodh me 87 vota, të cilat disponoheshin që në raundin e parë. Ne mund ta zgjidhnim këtë çështje me vetëm një raund. Ishte vërtetë një ofrim i sinqertë sikurse ishte gatishmëria jonë për të ofruar edhe portofolet ministrore, gjithçka duhej, vetëm të çlironte nga çdo lloj mosbesimi opozitën sa i takon LSI-së si pjesëtare e rëndësishme në skenën politike. Kjo çështje fillon dhe mbaron këtu. Në momentin që ishte në lojë stabiliteti i institucioneve. Vendit i duhen ekuilibra dhe stabilitet politik pa të cilin ai s?mund të bëj. Një vend i destabilizuar politikisht është një vend i destinuar të eci në qorrsokak.

Së dyti, nuk gjej dot asnjë lidhje mes zgjedhjes së Ilir Metës President dhe Vettingut. Emfatizimi i vettingut, për mua ka një problem. Ka shumë propagandë për Vettingun, ndërkohë flitet pak për përmbajtjen e tij. Vettingun shumica e njerëzve mund të mos e njohin fare. Është shumë i thjeshtë: proces verifikimi. Gjithçka që një gjyqtar, prokuror, ka deklaruar në punët e tij, por edhe pasurinë e tij personale etj., i nënshtrohet një verifikimi pak më të thelluar. Ne edhe aktualisht kemi një institucion që merret me kontrollin e pasurive, që bën një punë shumë të mire dhe të detajuar. Për të hequr këtë mosbesim është shtuar edhe një element i ri që është vetting.

A do miratohet në këtë legjislaturë Vettingu? Kush ka frikë nga vetting-u? PS e sheh si arritje të saj. PD thotë që është dakord. Pse përdoret Vetting-u?

Problemi është i tillë, ngarkesa dhe ngarkimi sistematik i Vettingut me shumë propaganda nuk e ka ndihmuar, por e ka penguar Vettingun. E kam bindje të kahershme. Nuk kam hezituar ta them dhe nuk do hezitoj ta them, i pashqetësuar nga pozicioni politik që kam. Vettingu ka nevojë vetëm për një zbatim korrekt dhe rigoroz. Nuk ka nevojë për demagogji dhe propagandë.

Pse? Procesi është i ftohtë. Kushdo nuk përmbush kriteret që Vetting kërkon, pra verifikimi i figurës së tij, do të largohet nga sistemi. Unë nuk kam në imagjinatën time një drejtësi që vepron në mënyrë të njëanshme kundrejt një subjekti politik, kundrejt një lideri politik apo kundrejt një grupi të caktuar shoqëror dhe politik.

Nuk është vetëm Vetting, është një kompleks i reformës në drejtësi. Të gjitha institucionet e drejtësisë ribëhen nga e para. Të gjitha kompetencat ribëhen nga e para. Sistemi i padënueshmërisë brenda sistemit ribëhet nga e para. Pra, një njeri që nuk jem një gjykim të drejtë ka sanksione, penalitete, mund edhe të largohet nga sistemi. Pra, nuk fillon dhe mbaron gjithçka te Vetting. Kjo është një reformë tërësore. Po të ishte reforma e drejtësisë vetëm te Vetting, do ishte shumë e thjeshtë por nuk do të ishte bërë asgjë.

Duhet të ndajmë shumë këtë që shpërdoron politika. Reforma në drejtësi nuk është fitore as e njërit as e tjetrit. Reforma në drejtësi është një reformë e cila u votua me 140 vota në parlament. Për mua ka qenë një moment përgjegjshmërie të madhe kolektive.

Angazhimi juaj si LSI ishte i dukshëm…

Ishte angazhim në mënyrë të drejtpërdrejtë i z. Meta. Ka qenë një aksion politik i papërsëritshëm. Kam bindjen se nuk do ta rijetojmë një moment të tillë, por ishte shumë mirë për reformën. Një reformë e tillë do të thotë që është një reformë që u duhet të gjithëve.

Në shumicën e rasteve ju e keni dëgjuar që thuhej 90% e shqiptarëve e duan reformën në drejtësi. Unë bëja gjithnjë pyetjen: 90 % e shqiptarëve janë të një force politike, të një mazhorance politike. S?mund të jenë. Kjo do të thotë që reforma nuk është fitore as e njërit, as e tjetrit. Nëse zbatohet mirë, sepse sfida e zbatimit është një sfidë më vete, është një e mirë për të gjithë shqiptarët. Politika vetëm sa ka bërë detyrën e saj, ndonëse me vonesë.

LSI-ja do shpërthejë, kjo është e sigurt, por jo në sajë të drejtimit tim, por është një LSI e cila ka punuar, ka sakrifikuar shumë vite të gjata në beteja shpesh shumë të pabarabarta, aq sa ju nuk mund t?i imagjinoni, pasi këqyrja nga larg është një problem dhe përballimi në vijë të parë është një gjë tjetër.

Mijëra njerëz në të gjithë Shqipërinë, të cilët e duan dhe e mbështesin LSI-në, por jo vetëm ata që janë militantë në vijë të parë, por edhe shumë mbështetës të tjerë, shumë qytetarë të tjerë, por edhe shumë intelektualë të tjerë me të cilët kam pasur dhe kam kënaqësinë të shkëmbej takime dhe biseda të shumta me ta, janë njerëz të cilët janë motivuar t?i bëjnë shërbim një force politike, e cila është e kundërta e konfliktit. E vetmja gjë për të cilën besoj, investimi më madhor që mund të bëhet sot në politikën shqiptare është t?i largohemi sa më shumë konfliktit.

Ç?mendoni se do sillni ju ndryshe?

Unë nuk dua të bëhem cinik. Ka ndonjë që ka ndonjë dilemë që dialogut në Shqipëri, shërbimin për të pasur një politikë të paqtë dhe për të bërë ndonjë sakrificë nga vetja vetëm e vetëm që vendi të mos irritohet, e ka bërë vetëm LSI-ja. S?besoj se ka njeri që nuk e ka perceptuar kështu. Edhe metafora e përdorur me shumë vend nga Ilir Meta, që thoshte ?me qetësi dhe dashuri?, ishte për të thënë pikërisht këtë gjë: që vendi kërkon paqe dhe kërkon arsye në marrjen e vendimeve. Ne prodhojmë zgjidhje të sekondës së fundit, janë të sforcuara dhe riciklojnë krizën e radhës. Kësaj nuk i kemi bërë shërbim asnjëherë. Edhe reforma në drejtësi ishte saktësisht qartësimi i profilit se ku ndodhet LSI. Kemi shumë energji që mund t?i bashkojmë, po i bashkuam do të bëjmë gjëra të mira.

A mund të jetë LSI forcë e parë? Nëse po, ju a shihni veten si kryeministër?

Unë në radhë të parë dua të shoh LSI-në forcë e parë. Është një punë për të cilën jo vetëm kemi luftuar fort. Nuk kemi luftuar fort jo thjesht e vetëm për të pasur një përfaqësim politik. Është një thellim i mesazhit tonë politik. Ky mesazh pajtues, ky mesazh kundër arrogancës, sa më shumë zgjerohet, pra mbështetet nga votuesi shqiptar, do të thotë që ka një Shqipëri më të qetë nesër.

Do të doja të dinit një politikë ndryshe nga e paraardhësit tuaj nga roli i paraardhësit. Keni ndonjë kritikë ose mendim kundër ndaj z. Meta si kryetar i Lëvizjes Socialiste për Integrim?

Praktikisht ka një gjë që kemi menduar në mënyrë simetrikisht gjithmonë pasi kemi ndarë të njëjtën sfidë dhe të njëjtën preokupacion që në vitin 2003 kur pati fillesat e LSI ndaj të njëjtat shqetësimi na bëjnë të mos kemi diferenca. E vetmja rezervë që kam pas unë ka qenë që toleranca e tij në raportet me aleatet por edhe me kundërshtarët, ka qenë nganjëherë më shumë nga se ata e kanë merituar.

Konkretisht keni ndonjë?

Jo nuk kam konkretisht, por dua të them që në fund të ditës unë prapë i kam dhënë të drejtë për një arsye shumë të thjeshtë. Ky vend është gërryer nga lloje e lloje armiqësish të vogla dhe të mëdha dhe në fund të ditës ka mbetur njerëz që në vend që të ishin bashkë, për inat të njeri-tjetrit i kanë prishur punë njëri-tjetrit dhe prandaj Shqipëria ecën me vështirësi përpara. Ne duhet që të ecim shpejt përpara dhe secili di ku ka vendin e tij dhe di ç?mund të bëj dhe çfarë nuk mund të bëj. Ajo që është e pamundur për mua, nuk mund se si të kem pretendime për ta bërë. Kur kjo ndodh, atëherë këtu fillon kataklizmohej.

Në rast se LSI-ja arrihet të zgjidhet forcë e parë, ju keni patur rezervat tuaja përsa i përket ligjit të Arsimit të Lartë, Reformës në drejtësi etj, a do të ndërmerrni hapat për të amenduar një pjesë të këtyre ligjeve?

Një gjë po ta them me bindje, që për rrethana të caktuara politike, në disa raste kemi dhënë dakordësi për të cilat nuk kemi qenë plotësisht të bindur me idenë që në rrugë e sipër ato do të kishin në zbatueshmëri politike. Por pa asnjë hezitim do të them po. Ato nisma legjislative, ato element të reformës që nuk do të jenë solid pra që lënë paqartësinë, sigurisht nuk do t?i pranojmë dhe do të luftojmë që reformat të eci po të jetë në ato standarde të cilat duhen. Riciklimi i të njëjtës problematikë por për të hir të kompromisit nuk besoj se shërben.

Në fakt i referohem disa prej reagimeve. Shumë persona që janë pjesë e LSI si z. Monika Kryemadhi nuk kanë qenë dakord me vendimin e z. Meta për tu bërë president dhe për t?u larguar nga LSI-ja dhe kanë thënë se do të ishte më mirë që ju të ishit president dhe z. Ilir Meta të vazhdonte të ishte në krye të LSI-së. Ju e quani këtë të drejtë, më të mirin e mundshëm në situatën ku ndodhet dhe a do të ndikoj kjo në LSI në tërësi në imazhin e saj dhe normalisht edhe në rezultatin në zgjedhje?

Ka qenë një zgjedhje e thashë edhe një herë tjetër, që rrethanat historike dhe shoqërore e imponuan por një gjë po ua them në mënyrë të prerë. President më të mirë dhe privilegj më të madh që presidenca të kishte një personalitet të tillë, nuk e ka pasur dhe nuk do ta ketë kurrë. Dhe në këtë drejtim ne kemi fituar një institucion shumë të rëndësishëm kushtetues, atë të Kryetarit të shtetit dhe në këtë pikë pamje të fitosh një institucion kaq të rëndësishëm siç është kryetari i shtetit, që me thënë të vërtetën ka qenë edhe apatik dhe jo vizibël. Ka qenë një humbje e madhe për aksin shtetëror dhe kushtetues të vendit. Përveç Ilir Metës asnjë njeri tjetër nuk mund ta bënte dot në këtë situatë dhe në këtë nevojë të madhe që ka vendi për të pasur stabilitet.

Ndërsa, përsa i takon LSI-së zgjedhja është një mekanizëm tashmë ka të gjithë frymën të gjithë fuqinë, të gjithë motivimin dhe çdokush në LSI është i motivuar sepse LSI-ja është kthyer në kredo për secilin nga ata që e mbështesin.

Është një detyrim kushtetues heqja dorë e z. Ilir Meta nga posti i Kryetarit të LSI-së, duke qenë se u zgjodh President i Republikës apo është zgjedhje e z. Meta kjo?

Është një detyrim do të thosha fortësisht moral se sa kushtetues. Kryetari i shtetit është një njeri që jo vetëm vigjilon mbi Kushtetutën e vendit, mbi ekuilibrat madhorë të vendit, është vendi ku do të mund të zhvillohen dialogjet e mëdha politike, vendi ku mund të merren vendimmarrjet e mëdha politike dhe shkëputja formale e kësaj lidhjeje, që është një shkëputje formale, sepse nuk mund të pretendojë njeri se cili është raporti shpirtëror i Ilir Metës me LSI-në. Raporti shpirtëror i Ilir Metës nuk diskutohet dhe kjo nuk mund të vihet në diskutim sepse flet për një utopi pastaj. Por normaliteti dhe morali i politikës e kërkonte këtë vendim./CityNews