E fundit!

22:51 Aktualitet

Biznesmeni Artur Shehu thyen heshtjen: Jam pronar i vjetër i tokës në Zvërnec, nuk i njoh fare investitorët

Biznesmeni shqiptar Artur Shehu ka folur në emisionin Opin...

Rezervati strikt natyror shkencor i Luginës së Gashit

6 Nëntor 2015, 21:07, Kulturë CNA

Ky rezervat shtrihet në pellgun ujëmbledhës të lumit të Gashit ( degë e lumit Valbonë ) dhe i përket rrethit të Tropojës. Në vazhdimin e tij perëndimor ndodhet Parku Kombëtar i Luginës së Valbonës .

Territori i rezervatit përbëhet kryesisht nga magmatikë dhe gëlqerorë. Relievi i tij është mjaft i thyer dhe i copëtuar dhe me kontraste shumë të mëdha, karakteristike për relievin alpin të ndërtuar nga shkëmbinj magmatikë të lloit ultrabazik dhe gëlqeror. Ai shtrihet nga rreth 430 m , në 2312 m mbi nivelin e detit në lartësitë e maleve rrethuese.
Ky reliev dallohet për forma interesante nga pamja dhe gjeneza. Të bien në sy sidomos format e lidhura me veprimin e akujve. Ndër to dallohen:
? cirqet në shpatet e maleve, të cilët janë të shumtë dhe të tipareve të ndryshme: të thjeshta, kompleks dhe komplekse cirqesh.
? Takohen kreshta, pragje, lugje akullnajore,
? Lugina akullnajore, si: lugina e Gashit dhe e Sylbicës ( rrjedhja e sipërme e lumit të Tropojës, dega e Valbonës ).

Ka klimë mesdhetare malore, që dallohet për dimrin shumë të ashpë me ngrica dhe reshje të shumta bore, ndërsa vera është e freskët.

Dallohet për ujra të shumta dhe tepër të pastra. Vlerë të veçantë kanë liqenet akullnajorë, të formuara në cirqe akullnajore por edhe në depozitime morenike të luginave akullnajore të përmëndura. Këto ia shumëfishojnë vlerat e peizazhit të tij.

Dallohet për biodiversitet të pasur bimor dhe shtazor:
Është i veshur me pyje të përbëra kryesisht nga ahu me moshë mbi 150 vjeçare, i cili formon shoqërime të pastra, por edhe të përziera me bredh, panjë mali, rrobull, bungë, hormoq etj;
? Vlerë të veçantë kanë livadhet alpinë (bjeshkët) me bimësi të larmishme dhe zhvillim të bujshëm. Në këto livadhe bie në sy boronica me frutat të shijshme;
? Janë të shumtë bimët endemike dhe subendemike, që gjenden sidomos në shoqërimet e katit të ulët të pyjeve të ahut dhe të përfaqësuesve të tjerë;
? Takohen gjitarë të mëdhenj dhe të marrë në mbrojtje nga konventa. Midis tyre dallohet: ariu i murmë, rrëqebulli, ujku, dhija e egër, kaprolli, derri i egër, etj. Nga shpendët veçohet gjeli i egër dhe shqiponja e malit;

Në territorin e këtij rezervati është shumë e pasur trashëgimia materialo-shpirtërore. Veçanërisht kujtesa popullore është e pasur me simbole, legjenda, gojëdhëna dhe toponime nga kreshnikët, zanat dhe patriotët Mic Sokoli, Bajram Curri etj. Shumë i pasur është folklori i zonës, si; vallja e famshme e Tropojës. Janë të shumta vlerat etnografike, ndër të cilat dallohen: veshjet e grave dhe të burrave etj.

Biodiversiteti dhe peizazhi i rezervatit janë gati të paprekura nga veprimtaria njerëzore.

*Shkëputur nga një cikël studimor mbi ” Tashëgiminë Natyrore dhe Kulturore të Shqipërisë “