E fundit!

17:15 Aktualitet

Sondazhi/ A i mbështesni protestat e fundit kundër qeverisë?

Në kryeqytet janë zhvilluar prej disa ditësh protesta kund...

Cfarë është dhe cfarë nuk është reformë e drejtësisë/ Nga Artan FUGA

2 Shtator 2015, 11:48, Aktualitet CNA

Thuhet nganjëherë se në reformën në drejtësi hyn edhe dekriminalizimi i Kuvendit, i administratës dhe i këshillave bashkiakë.

Më vjen keq të them se pavarësisht rëndësisë që ka kjo temë, çka duhet bërë me vullnet të fortë dhe pa u tutur nga asgjë, kjo çështje nuk ka lidhje me reformën në drejtësi. Kjo lidhet thjesht me një ligj të mirë elektoral dhe kaq.

Mos ngatërrojmë reformën në drejtësi me përmirësimin e ligjeve sepse nuk kanë lidhje me njera tjetrën. Poqese është puna për përmirësimin e ligjeve, reformave në drejtësi duhet të bazohet në radhë të parë në sqarimin konceptual e shkencor se cfarë do të quajmë pronë, trashëgim prone, punonjës publik, konflikt interesi, etj.

Na thotë një zonjë e nderuar deputete që të mos shqetësohemi se komisioni ku ajo militon paska zgjedhur ekspertë të mirë për reformën. Nuk dyshoj asnjë sekondë. Por, a e di ajo se çfarë quhet juridikisht “ekspert” i pavarur? Se nuk është një titull që ta jep komisioni i ligjeve, por është profesion në tregun e punës, rregulluar me ligj? Si mund të kemi ekspertë të mirë, kur ne nuk kemi fare ekspertë, nga pikëpamja e statusist të tyre juridik profesional! Apo hajde unë po mbledh ca të shkolluar që i di se janë me njê formim të caktuar dhe po i quaj ekspertë. (!)

A duhet gjykata për të miturit? Sigurisht që ka të bëjë me reformën por nuk është fare pika thelbësore e saj. Kjo ka të bëjë me aspektin sasior të institucioneve dhe sigurisht ka të bëjë me cilësinë e gjykimit, e megjithatë nuk është pika thelbësore. Mund të kesh gjykatë për të miturit dhe mund të shoqërohet kjo me drejtësi të cunguar për ta.

Nuk është reforma në drejtësi as reformimi i kancelarive të gjykatave, sado i rëndësishëm të jetë ky aspekt. Ai ka të bëjë me sekretaritë dhe me infrastrukturën burokratike që bën të mundur një drejtësi efikase, por nuk është vetë thelbi i problemit.

Thelbi i problemit është pavarësia e pushtetit gjyqësor në të gjitha aspektet e kësaj cështjeje të madhe.

Kush po e diskuton në publik këtë gjë?
Ku janë debatet publike të organizuara rreth kësaj teme?
Ku është mendimi i gjyqtarëve rreth kësaj çështjeje?
Sa janë angazhuar me ide dhe mendime departamentet universitare?
Përse nuk ka ekspertë të huaj që të shprehen ?
Ku janë botimet me modelet e përvojave botërore rreth pavarësisë të pushtetit gjyqësor?
Përse nuk ka botime specifike rreth kësaj çështjeje?

Duket se gjithçka fle.
Ekspertët e komisionit punojnë.
Publiku nuk ka përse shqetësohet fare, i mjafton besimi.
Por qytetari nuk është një besimtar, ka për detyrë të jetë dyshues, pra pjesëmarrës në proces.

Gjykatësi i pavarur jo vetëm gjykon drejt, dhe nuk politizon, por edhe kontrollohet nga shoqëria, sepse duke qenë jashtë shërbimit politik, ai nuk ka as mbrojtje politike, dhe kështu, si të gjithë në detyrën e tyre, duhet të rrinë drejt.

Gjyqtari i varur nga politika sigurisht si nëpunësi ka prirje të korruptohet sepse mjafton ta ketë mirë me politikën për të pasur mburojën e saj që nuk ka pushtet t’a thyejë sepse edhe ky pushtet varet nga politika.

Ky është problemi, të tjerat vinë më pas.