web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Rrënjët e Evropës, ja cilat janë

23 Shkurt 2015, 10:39, Aktualitet CNA

Periudha e rënies se Perandorisë Romake , e etiketuar ngas tudiuesit si Mesjeta e Hershme ishte epoka ku mori formën e duhur Mesjeta siç ne e imagjinojmë sot: në politikë, ekonomi, në jetën e përditshme të manastireve dhe qyteteve, në zakonet e feudalëve dhe kalorësve, etj. Sikurse shpjegohet nga historiani Alesandro Barbero, ai që e kreu atë revolucion dhe bashkoi gjysmën e Evropës 1200 vjet më parë, ishin Karli i Madh dhe dinastia e tij ?barbare?. Midis mbretërivë të ndryshme barabare ishin Frnakët ata të cilët u spikatën, kjo për faktin se ata kishin që në fillim avantazhe si vendosja e tyre në një provincë roimake, Galinë, e cila kishte një ekonomi shumë të shëndoshë, dhe mbi të gjitha ishte mjaft e pavarur nga tregtia mesdhetare, si dhe investimet e mëdha perandorake. Pikërisht kjo ishte arsyeja që shkëputja e saj nga Perandoria Romake nuk pati të njëjtin efekt traumatik mbi ekonominë, sikurse ndodhi në fakt me vendet e tjera, si në Afrikë apo Itali.
Frankët më pas u konvertuan në fenë katolike, të njëjtën fe të Kishës dhe popullatës lokale, ndërsa të gjithë popujt e tjerë gjermanikë arritën në Perëndim, tashmë konvertuar në fenë e krishterë, por në variantin e saj arian. Prandaj Frankët, arriten një marrëdhënie të ngushtë bashkëpunimi me Peshkopatën e Galisë, dhe në rrafshin ndërkombëtar, me Kishën e Romës.
Me ardhjen e Karlit të Madh, Europa përjetoi një rilindje. Kjo për shkak se njerëzit mësuan të përdorin një monedhë të vetme, e cila qarkullonte në të gjithë Evropën. Ajo sigurohej me bollëk dhe ishte e garantuar nga Perandori. Sistemi karolingian, i ndarë në prerjen e një lire me 20 nëndarje, u rrënjos në mendje me aq shumë vështirësi, sa edhe stërgjyshërit tanë monedhën 5 centëshe, që është 1/20 e lirës, e quanin ?një qindarkë?. Në menaxhimin e pronave të mëdha, u aplikuan sistemet administrative të Galisë franke (sistemi i çifligut), që lejoi një minimum riorganizimi administrativ produktiv. Aristokracia u inkurajua që t?i përkushtohej armëve, të mbarështonte kuajt për luftëra, të lidhej në raporte besnikërie: një ideal frank, që u përhap në të gjithë Evropën, dhe që është në gjenezën e kalorësisë dhe shoqërisë feudale.
Perandoria karolingiane ishte plotësisht romake nga pikëpamja ideologjike. Të gjitha pikat e referencës politike dhe ideologjike shikonin prapa, në Romë. Një fuqi, që ribashkonte popuj të ndryshëm, nën një sovranitet të vetëm. Në rastin e Karlit një fuqi katolike, e cila e konsideronte veten një mbrojtëse e Kishës, dhe që bashkëpunonte ngushtësisht me peshkopin e Romë, nuk mund të ishte gjë tjetër veçse ?romake?. Nga ana tjetër, edhe perandoria, që ne e quajmë bizantine ishte dhe e konsideronte veten romake në të gjitha aspektet (Konstandinopoja ishte ?Roma e dytë?). Ndërkohë perandoria karolingiane nuk ishte minimalisht romake nga pikëpamja territoriale. Dominimi i Romës shtrihej mbi 3 kontine, duke patur Mesdheun në qendër. Ajo e Karlit ishte një perandori pastërsisht evropiane dhe perëndimore, me Mesdheun si kufi.
A ishte Karli i Madh ishte me të vërtetë babai i Evropës?
Evropa, ishte një koncept i pakuptimtë për romakët, të cilët dominuan një hapësirë gjeopolitike të shtrirë në 3 kontinente. Kur me pushtimet barbare perandoria u nda, ekleziastët e Perëndimit filluan të përdorin termin Evropë, për të treguar pjesën e tyre të botës. Dhe nuk është e çuditshme që kur Karli bëhet sundimtari më i fuqishëm i asaj bote, ka autorë që flasin për ?Regnum Europae? ose që e etiketojnë Karlin si ?rex Pater Europae? (mbreti dhe babai i Evropës?). Ishte e njëjta Evropë që vijoi të kuptohet si e tillë, deri në fund të shekullit XX, para zgjerimit të parë në Lindje, një Evropë e identifikuar me Perëndimin, e cilat nuk përfshinte botën greko-bizantine dhe Ballkanin.
Bota.al





Lajmet e fundit nga