Negociatat e drejtpërdrejta dypalëshe janë mënyra më efektive për të arritur paqen midis Azerbajxhanit dhe Armenisë

19 Mars 2025, 14:43, Kosova & Bota CNA

Negociatat e drejtpërdrejta dypalëshe janë mënyra më

Siç dihet, negociatat për draft tekstin e Marrëveshjes për Vendosjen e Paqes dhe Marrëdhënieve Ndërshtetërore midis Republikës së Azerbajxhanit dhe Republikës së Armenisë u mbyllën më 13 mars të këtij viti.

Duhet të theksohet se nismëtarja e procesit të normalizimit ishte pala azerbajxhanase dhe parimet bazë për normalizimin dhe teksti i projekt-marrëveshjes përkatëse u hartuan nga Azerbajxhani dhe iu dorëzuan palës tjetër.

Gjatë negociatave të drejtpërdrejta dypalëshe që filluan në tetor 2022, teksti u avancua si rezultat i qëndrimit të qëndrueshëm dhe vendimtar të palës azerbajxhanase.

Gjatë kësaj periudhe, qëndrimi i Armenisë ishte i paqëndrueshëm dhe kontradiktor, i karakterizuar nga paraqitja e propozimeve jokonstruktive që shërbyen për të ndërlikuar dhe vonuar negociatat për tekstin e marrëveshjes.

Duhet theksuar se ky zhvillim, i cili është një hap serioz përpara për sa i përket procesit të normalizimit dhe tashmë ka filluar të mirëpritet nga përfaqësues të disa shteteve të huaja dhe organizatave ndërkombëtare, u mundësua përmes negociatave të drejtpërdrejta dypalëshe.

Negociatat e drejtpërdrejta dypalëshe janë mënyra më

Pas arritjes historike të rëndësishme në procesin e delimitimit të kufirit shtetëror vitin e kaluar, fakti që të dyja palët kanë miratuar tashmë një projekt-marrëveshje dypalëshe përmes negociatave të drejtpërdrejta, dëshmon edhe një herë se negociatat dypalëshe janë mënyra më efektive dhe më efikase.

Kjo tregon edhe një herë se përpjekjet e të huajve ose palëve të treta për të ndërhyrë në procesin dypalësh të normalizimit janë të dëmshme dhe se të dyja vendet janë të afta të arrijnë përparim përmes negociatave të drejtpërdrejta.

Pala azerbajxhanase ka qenë një mbështetëse e kësaj qasjeje për katër vitet e fundit dhe ka inkurajuar negociatat e drejtpërdrejta me Armeninë. Në këmbim, Armenia, me inkurajimin dhe nxitjen e një numri aktorësh të huaj, është përpjekur të përfshijë palë të treta të ndryshme në proces, duke shmangur vazhdimisht negociatat e drejtpërdrejta.

Kjo, nga ana tjetër, ka çuar në zgjatjen e procesit dhe humbjen e kohës së vlefshme për sigurimin e paqes dhe stabilitetit të qëndrueshëm në rajon.

Vlen të theksohet se pala armene, pasi u përpoq për një kohë të gjatë me pretekste të ndryshme i shmangej marrëveshjes për disa dispozita, ka ndryshuar rrënjësisht qëndrimin e saj, sikur të mos kishte ndodhur asgjë dhe ka pranuar draft-tekstet që kanë qenë në tavolinën e bisedimeve prej muajsh dhe tani po përpiqet ta portretizojë këtë si një hap të madh konstruktiv të ndërmarrë nga ana e saj.

Megjithatë, është Armenia ajo që me qëndrimin e saj e ka zgjatur procesin e marrëveshjes për draft tekstin. Ky ndryshim i pozicionit të Armenisë mund të lidhet me vlerësimin e proceseve aktuale ndërkombëtare dhe efektet e tyre të mundshme në rajonin tonë, paaftësinë e Armenisë për të marrë nivelin e mbështetjes që shpresonte nga disa qendra pushteti, apo proceset politike brenda Armenisë.

Në çdo rast, zhvillimet e fundit tregojnë edhe një herë se pozicioni i Armenisë nuk është i qëndrueshëm dhe konsistent, por shfaqet herë pas here në forma diametralisht të ndryshme, në varësi të zhvillimeve lokale, rajonale apo botërore.

Negociatat e drejtpërdrejta dypalëshe janë mënyra më

Kjo, siç e ka theksuar vazhdimisht pala azerbajxhanase që në fillim, do të thotë se që paqja mes dy shteteve të jetë e përhershme dhe e qëndrueshme, procesi i normalizimit nuk mund të zhvillohet vetëm në bazë të hapave dhe deklaratave të qeverisë aktuale. Paqja dhe normalizimi duhet të pranohen jo vetëm nga qeveria aktuale armene, por nga shoqëria armene në tërësi.

Mbështetja e përpjekjeve manipuluese të Armenisë me synimin për të përfituar ndonjë dividend afatshkurtër nga procesi i normalizimit me qëllim të konkurrencës gjeopolitike, duke kontribuar në rritjen e potencialit të saj ushtarak, i largon palët nga paqja reale, formon vija ndarëse në rajon dhe në fund nuk shërben për të garantuar paqen dhe stabilitetin, përkundrazi i minon këto përpjekje.

Kështu, përfundimi i negociatave për tekstin e marrëveshjes e bën edhe më urgjente dhe të pashmangshme bërjen e amendamenteve në Kushtetutën e Armenisë për të hequr nga teksti të gjitha pretendimet ndaj territoreve të njohura ndërkombëtarisht të Azerbajxhanit, si dhe për të shfuqizuar zyrtarisht strukturat që lidhen me Procesin e Minskut të OSBE-së.

Këto janë dy kushte kryesore, sipas të cilave Baku mund të shkojë për nënshkrimin e marrëveshjes së paqes me Armeninë. Që në fillim, Baku ka informuar dhe paralajmëruar vazhdimisht palën armene dhe palët e treta që marrin pjesë në proces në një mënyrë ose në një tjetër, për qëndrimin tonë për kushtet kryesore të lartpërmendura.

Pala azerbajxhanase ndjek linjën e vendosjes së paqes jo në baza formale dhe të brishta, por në baza të qëndrueshme dhe të pakthyeshme. Ne synojmë jo vetëm nënshkrimin e marrëveshjeve, por arritjen e paqes reale dhe krijimin e kushteve për bashkëpunim duke i dhënë fund pretendimeve territoriale të Armenisë./ CNA

Anar Huseynov, Ambasadori i Republikës së Azerbajxhanit në Republikën e Shqipërisë