web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Lufta Rusi-Ukrainë nuk po ndalet/ Pasojat e konfliktit të “pashuar”, humbje nga të dyja palët

31 Dhjetor 2024, 19:00, Kosova & Bota CNA

Lufta Rusi-Ukrainë nuk po ndalet/ Pasojat e konfliktit të

Ukraina është ende në këmbë pas më shumë se 1 mijë ditësh luftimesh të plota me Rusinë, në luftën më të madhe në Evropë. Luftimet janë ndezur në Ukrainë që kur Rusia nisi një pushtim të plotë në shkurt 2022.

Ky konflikt ka shkatërruar qytete dhe ka lënë mijëra njerëz të vdekur dhe të plagosur. Pavarësisht përpjekjeve për një zgjidhje diplomatike, nuk ka pasur ende ndonjë armëpushim të qëndrueshëm deri në fund të vitit 2024.

Forcat ruse kanë zaptuar disa territore që janë nën kontrollin e tyre, kryesisht në lindje të Ukrainës, por forcat ukrainase i kanë bërë ato përparime aq të ngadalta sa e bëri më të vështirë dhe madje organizoi një kundërsulm në territorin rus.

Situata në Ukrainë gjatë vitit 2024 vazhdoi të jetë e rënduar, pasi lufta me Rusinë, e cila ka filluar në vitin 2022, vazhdon të prekë akoma vendin. Deri në dhjetor të 2024, konflikti shënohet nga operacione ushtarake të vazhdueshme, veçanërisht në rajonet lindore dhe jugore të Ukrainës, me të dyja palët që kanë pësuar humbje të mëdha.

Ukraina ka bërë disa fitore territoriale, sidomos në jug, duke çuar përpara kundërofensivat dhe duke shtyrë forcat ruse mbrapa. Megjithatë, Rusia ka konsoliduar kontrollin mbi disa pjesë të rajonit të Donbasit në lindje dhe mbi Gadishullin e Krimesë, që e ka aneksuar në vitin 2014. Pasojat e luftës në infrastrukturën civile, përfshirë rrjetet e energjisë dhe strehimin, kanë qenë të rënda, duke çuar në një krizë humanitare të madhe.

Përkrahja ndërkombëtare për Ukrainën ka mbetur e fortë, me Perëndimin, veçanërisht Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimin Evropian, që kanë ofruar ndihma të konsiderueshme ushtarake dhe financiare. Nga ana tjetër, Rusia vazhdon të përballet me sanksione globale që kanë ndikuar rëndë në ekonominë e saj.

Ky konflikt ka shkaktuar gjithashtu një shpërngulje të madhe të civilëve, me miliona ukrainas që janë larguar nga vendi ose janë detyruar të lëvizin brenda Ukrainës. Lufta mbetet një situatë tragjike, pa një zgjidhje të qartë deri në fund të vitit 2024.

Në nëntor, Ukraina raportoi se trupat e saj ishin angazhuar në luftime me trupat e Koresë së Veriut në rajonin Kursk të Rusisë.

Moska dhe Pheniani nuk i janë përgjigjur pretendimit se ushtarët e Koresë së Veriut kanë qenë nën zjarr, por inteligjenca amerikane dhe NATO kanë konfirmuar se ka prova të përfshirjes së trupave të Koresë së Veriut në luftën e Rusisë.

Ardhja e trupave të Koresë së Veriut u citua nga zyrtarët amerikanë si një arsye që Presidenti Biden i dha dritën jeshile Ukrainës që të përdorë raketa me rreze të gjatë ATACMS për të goditur brenda Rusisë.

Se si ky vendim do të ndikojë në luftën në muajt e ardhshëm mbetet ende për t'u parë, por Ukraina tani ka potencialin për të goditur objektivat pothuajse 300 km nga kufiri Rusi-Ukrainë.

Ukraina dërgon njësi ushtarake në Rusi

Shfaqja e trupave të Koresë së Veriut në rajonin e Kurskut ishte një përgjigje ndaj një sulmi të befasishëm të nisur përtej kufirit nga trupat ukrainase në gusht, duke përparuar deri në 30 km në rajonin rus.

Pothuajse 200 mijë njerëz u evakuuan nga zonat përgjatë kufirit nga qeveria ruse dhe presidenti Vladimir Putin e dënoi ofensivën ukrainase si një "provokim të madh".

Lufta Rusi-Ukrainë nuk po ndalet/ Pasojat e konfliktit të

Pas dy javësh, komandanti i lartë i Ukrainës pretendoi se kontrollonte më shumë se 1200 km katror të territorit rus dhe 93 fshatra. Rajonet e Kursk dhe Belgorod kanë shpallur të dyja gjendjen e jashtëzakonshme.

Një pjesë e këtij territori është rimarrë nga Rusia, por Ukraina ka ende trupa në rajonin e Kurskut.

Kundërofensiva shihet pjesërisht si një përpjekje për të detyruar Rusinë të ripërqëndruar njësitë nga lindja dhe të lehtësojë presionin mbi mbrojtjen e rrethuar të Ukrainës atje, dhe pjesërisht si një përpjekje për të përmirësuar shanset e Ukrainës për një zgjidhje paqeje

Sulmi rus në veri të Kharkiv

Në fillim të majit të vitit 2024, forcat ruse kaluan kufirin ndërkombëtar në veri të qytetit të dytë më të madh të Ukrainës, në Kharkiv. Disa fshatra u pushtuan dhe mijëra civilë u larguan.

Ofensiva kryesore e Rusisë është fokusuar prej kohësh në rajonin lindor të Donetskut, por ky ishte një nga sulmet më të rëndësishme tokësore që nga fillimi i luftës dhe shtriu më tej mbrojtjen e vijës së are të Ukrainës.

Rusia përparoi në një periudhe katërmujore kur SHBA nuk po furnizonte me armë Ukrainën, për shkak të një ngërçi në Kongresin amerikan.

Lufta Rusi-Ukrainë nuk po ndalet/ Pasojat e konfliktit të

Çështja u zgjidh përfundimisht në fund të prillit, kur SHBA miratoi një paketë ndihme prej 61 miliardë dollarësh për të ofruar raketa, artileri dhe sisteme të mbrojtjes ajrore për ushtrinë ukrainase.

Forcat ukrainase përfundimisht u mbajtën të palëkundura dhe megjithëse qyteti i Kharkiv është sulmuar vazhdimisht nga bombat e lëshuara nga avionët luftarakë rusë, ai mbetet përtej rrezes së artilerisë ruse.

Rusia përparon në lindje

Përparimi i sulmeve në veri të Kharkiv ishte një distancë nga vija kryesore e frontit në lindje, ku Rusia ka vazhduar operacionet e saj sulmuese dhe është duke u larguar përpara që nga tetori 2023.

Ukraina Lindore ka qenë territor i rrethuar që nga viti 2014, kur luftëtarët e mbështetur nga Rusia kapën zona të mëdha të rajoneve lindore Donetsk dhe Luhansk.

Avantazhi më i madh i Rusisë është fuqia punëtore dhe ka treguar gatishmëri për të hedhur ushtarë në pozicionet ukrainas për të fituar disa metra në të njëjtën kohë.

Sipas shefit të shtabit të mbrojtjes të Mbretërisë së Bashkuar, Sir Tony Radakin, më shumë se 1500 ushtarë rusë vriteshin ose plagoseshin çdo ditë në tetor. Kjo është shkalla më e lartë që nga fillimi i luftës, duke kaluar 1200 të vrarë ose të plagosur çdo ditë në maj dhe qershor.

Ekspertët në Institutin për Studimin e Luftës besojnë se forcat ruse mund të vazhdojnë të përqendrohen në zaptimin e qyteteve të vijës së parë të Ukrainës këtë dimër me qytetin e Pokrovsk si një nga objektivat e tyre kryesore.

Përparimi rus drejt qytetit Pokrovsk është ndryshimi më i dukshëm në kontrollin e vijës së frontit pranë Donetsk për disa muaj. Por taktikat inovative nga forcat ukrainase, duke kombinuar përdorimin e dronëve dhe forcave tokësore, duket se kanë penguar një sulm të drejtpërdrejtë nga rusët dhe shkaktoi humbje të konsiderueshme të trupave dhe pajisjeve.

Mbrojtja e fundit e Pokrovsk pason tërheqjen e Ukrainës nga Avdiivka, në veri të Donetsk, në shkurt pas muajsh luftimesh.

Pothuajse e gjithë popullsia e Avdiivkës prej më shumë se 30 mijë banorësh të paraluftës është larguar dhe vetë qyteti është shkatërruar pothuajse plotësisht.

Në veri, zonat përreth Bakhmutit kanë mbetur një pikë zjarri dhe kanë duruar disa nga luftimet më të rënda të luftës.

Edhe pse Ukraina fitoi një terren, i cili ndodhet në një lartësi rreth 10 km në perëndim të Bakhmut, forcat ruse që atëherë kanë bërë përparime të mëtejshme në zonë.

Dy vjet e gjysmë luftime

Pushtimi i Rusisë filloi me dhjetëra sulme me raketa në qytete në të gjithë Ukrainën para agimit të 24 shkurtit 2022.

Trupat tokësore ruse u zhvendosën shpejt dhe brenda pak javësh kishin nën kontroll zona të mëdha të Ukrainës dhe kishin avancuar në periferi të Kievit.

Forcat ruse po bombardonin Kharkivin dhe kishin marrë territor në lindje dhe jug deri në Kherson dhe kishin rrethuar qytetin port të Mariupolit.

Por ata goditën rezistencën shumë të fortë të Ukrainës pothuajse kudo dhe u përballën me probleme serioze logjistike me trupat ruse të motivuara dobët që vuanin nga mungesa e ushqimit, ujit dhe municionit.

Forcat ukrainase ishin gjithashtu të shpejta për të vendosur armë të furnizuara nga perëndimi, si sistemi më I fuqishëm antitank, i cili u tregua shumë efektiv kundër avancimit rus.

Deri në tetor 2022, tabloja kishte ndryshuar në mënyrë dramatike dhe pasi nuk arriti të merrte Kievin, Rusia u tërhoq plotësisht nga veriu. Muajin tjetër, forcat ukrainase rimorën qytetin jugor të Khersonit.

Që atëherë, beteja ka qenë kryesisht në lindje të Ukrainës me forcat ruse duke fituar terren ngadalë gjatë shumë muajve, me të paktën 70 mijë trupa ruse të vrarë dhe rreth 500 mijë të vrarë ose të plagosur në total, sipas Ministrisë së Mbrojtjes së Mbretërisë së Bashkuar.

Trupat e dërguar nga Ukraina në Rusi

Sulmet ruse në rajonin jugor ose rajonin Kherson lanë disa persona të vdekur dhe një të plagosur më 22 dhjetor.

Midis 19-22 dhjetor, granatimet ruse të rajonit Donetsk në Ukrainën juglindore vranë gjashtë civilë dhe plagosën pesë të tjerë.

Trupat ruse ekzekutuan katër të burgosur ukrainas të luftës në zonën e vijës së parë të rajonit Volnovakha më 22 dhjetor, sipas zyrës së prokurorit të përgjithshëm të Ukrainës. Pas një sulmi artilerie, katër ushtarë ukrainas kërkuan strehim në një shtëpi private. Ata u dorëzuan dhe u kapën pasi forcat ruse rrethuan shtëpinë. Tregimet e dëshmitarëve tregojnë se dy nga të burgosurit ukrainas të luftës u detyruan të dilnin në rrugë, ndërsa dy të tjerët mbetën të shtrirë në tokë të katër u ekzekutuan më pas, një shkelje e Konventave të Gjenevës.

Lufta Rusi-Ukrainë nuk po ndalet/ Pasojat e konfliktit të

Zelenskyy tha se 43,000 ushtarë ukrainas janë vrarë dhe 370,000 janë plagosur. Kjo krahasohet me 600,000 të vdekur dhe të plagosur të raportuar për Rusinë. Këto shifra ndryshojnë dita-ditë, pasi sulmet e vazhdueshme çdo ditë bëjnë që këto shifra të ndryshojnë. Disa prej të cilave bëhet me dije se nuk raportohen, disa nuk bëhen të mundura se mbeten nën llogore.

Më 23 dhjetor, presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy raportoi rreth 3 mijë ushtarë të Koresë së Veriut të vrarë ose të plagosur në rajonin Kursk të Rusisë. Zelensky paralajmëroi për mundësinë e dërgimit të trupave dhe pajisjeve ushtarake shtesë të Koresë së Veriut. Ky zhvillim vjen pas integrimit të 11 mijë ushtarëve të Koresë së Veriut në forcat ruse dhe dërgimit të pajisjeve të avancuara ushtarake, të tilla si obusët vetëlëvizës dhe sistemet e shumta të lëshimit të raketave, nga Koreja e Veriut në Rusi.

Në nëntor, sulmet me armë me rreze të gjatë përbënin 42% të viktimave civile, një rritje e mprehtë nga muajt e kaluar. Të dhënat nga Misioni i OKB-së për të Drejtat e Njeriut zbulojnë se viti 2024 ka qenë veçanërisht shkatërrues për sa i përket humbjeve civile, me bombardimet ajrore që vranë qindra civilë dhe plagosën mijëra të tjerë, shifra që janë trefishuar dhe gjashtëfishuar në krahasim me vitin e kaluar. 

BE-ja planifikon të zbulojë sanksionet e reja për vitin 2025

Bashkimi Evropian planifikon të zbulojë paketën e tij të 16-të të sanksioneve kundër Rusisë më 24 shkurt 2025, në përvjetorin e tretë të nisjes së pushtimit të plotë të Ukrainës nga Moska. Sanksionet synojnë sektorë të paadresuar më parë të ekonomisë ruse, si dhe individë dhe organizata të identifikuara si propagandues ose që minojnë integritetin territorial të Ukrainës.

Paketa gjithashtu mund të vendosë ndalime udhëtimi dhe të ngrijë asetet e spiunëve të dyshuar dhe pjesëmarrësve në fushatat e dezinformimit, megjithëse vërtetimi i aktiviteteve të tilla mbetet sfidues. Paketa do të pasojë paketën e 15-të të sanksioneve të BE-së, të vendosur në fillim të këtij muaji, e cila ndaloi 52 anije që i përkisnin "flotës hije" të Rusisë që kishin anashkaluar sanksionet e eksportit të energjisë dhe, për herë të parë adresuan të ashtuquajturat sulme "hibride" ruse. apo akte sabotimi, kundër vendeve të BE-së.

Ukraina ka marrë një disbursim të kushtëzuar prej 1.1 miliardë dollarësh nga Fondi Monetar Ndërkombëtar, duke e çuar totalin e fondeve të marra në 9.8 miliardë dollarë.Duke parë përpara për vitin 2025, programi përshkruan deri në 2.7 miliardë dollarë në varësi të rishikimeve të suksesshme tremujore të progresit të reformave.

Paketa e ndihmës ushtarake nga Gjermania për Ukrainën

Gjermania ka dërguar një tjetër paketë të rëndësishme ndihme ushatarake për Ukrainën, duke forcuar aftësitë e saj mbrojtëse në mes të konfliktit të vazhdueshëm me Rusinë. E shpallur më 23 dhjetor, paketa përfshin 15 tanke luftarake kryesore, 30 automjete të blinduara rezistente ndaj minave, dy raketa raketore dhe sisteme të avancuara të mbrojtjes ajrore. Për më tepër, Ukraina do të marrë dy njësi anti-ajrore vetëlëvizëse Gepard, një obus vetëlëvizës, radarë, drone dhe 52 mijë predha artilerie.

Pavarësisht nga një angazhim për të hequr gradualisht karburantet fosile ruse deri në vitin 2027, importet e Bashkimit Evropian të gazit natyror të lëngshëm rus arritën një rekord prej 16.5 milionë tonë në vitin 2024, duke tejkaluar nivelet e vitit 2023 me gati 10%. Ndërsa importet e gazit të gazsjellësit nga Rusia kanë rënë dhe nafta dhe qymyri janë ndaluar.

Lufta Rusi-Ukrainë nuk po ndalet/ Pasojat e konfliktit të

Lufta e Rusisë dhe mbështetja e aleatëve për Ukrainën

Ndërkohë që lufta e Rusisë ndaj Ukrainës është kthyer në një luftë shumë shkatërruese, një rritje e pajisjeve të furnizuara nga aleatët gjatë muajve të verës dhe të vjeshtës ka të ngjarë të shmangë skenarin e rastit më të keq. Megjithatë, mbajtja e linjave të afta mbrojtëse mbetet një luftë e vështirë afatgjatë për Ukrainën dhe një fokus kyç për aleatët.

Industria e rinovuar e mbrojtjes e Rusisë po zëvendëson tanket, raketat, predha artilerie dhe aftësi të tjera jetike të fushëbetejës me një ritëm, duke tejkaluar furnizuesit perëndimorë të kombinuar ndërsa lufta po shkon drejt dimrit të vitit të tretë të saj. Ndërsa forcat ruse janë zhytur në një luftë rraskapitëse duke humbur pothuajse dyfishin e humbjeve të Ukrainës, Moska ka gjetur furnizues të jashtëm të rëndësishëm për të ndihmuar gjithashtu në rimbushjen e stoqeve që shterrojnë shpejt. Dronët iranianë dhe predhat e artilerisë së Koresë së Veriut tani janë të zakonshme në të gjithë fushën e betejës dhe mbështetja në shkallë të gjerë e Kinës për bazën industriale të mbrojtjes ruse e ka lejuar Rusinë të mbajë armët e saj më të avancuara prodhimi i sistemeve. 

Megjithëse Rusia ka humbur një numër marramendës ushtarësh gjatë rrjedhës së luftës ajo ende mund të thërrasë një furnizim të ri prej 30,000 ushtarësh të rinj.

Lufta dhe sulmet po zgjasin, por për sa kohë?

Që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë dhe pavarësisht ndihmës nga aleatët e saj, Ukraina ka qenë gjithmonë në këmbë kur bëhet fjalë për materiale dhe fuqi punëtore.

Rusia ka më shumë armë, më shumë municione dhe më shumë njerëz.

Strategjia e presidentit rus Vladimir Putin ende duket se po shkatërron ngadalë Ukrainën duke e tejkaluar dhe shpenzuar atë dhe duke rraskapitur aleatët e saj perëndimorë.

Rusia ka rritur masivisht shpenzimet e saj ushtarake gjatë dy viteve të fundit dhe ekonomia e saj tani po shfaq shenja ku inflacioni është i lartë dhe kompanitë po përballen me mungesë të fuqisë punëtore. Në përpjekje për të kontrolluar situatën, Banka Qendrore Ruse ka rritur normat e interesit në 21% në tetor, më e larta në dekada.

Dhe pse Rusia ka më shumë njerëz se Ukraina, ajo po vuan humbje të konsiderueshme dhe rekrutimi i trupave të reja është tashmë një problem herën e fundit që ushtria ruse prezantoi një mobilizim të pjesshëm, ndërsa qindra mijëra burra u larguan nga vendi.

Fluksi i fundit i trupave të Koresë së Veriut në Rusi do të ndihmojë për ca kohë, por humbjet materiale mund të jenë më të vështira për t'u kompensuar.

Nëse Ukraina mund të përfitojë nga këto probleme do të varet kryesisht nga gatishmëria e aleatëve të saj për të vazhduar mbështetjen e saj dhe kthimi i ish-presidentit Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë sigurisht që vendos një pikëpyetje të madhe mbi këtë.

Zelensky tha këtë javë se lufta do të përfundojë "më shpejt" pasi Trump të kthehet në presidencë./ CNA





Lajmet e fundit nga