The merchant of secrets!

2025-02-25 13:50:00, Opinione Boris Miska

Sitting in his armchair in front of the television, he felt exhausted from lack of sleep, a state he had repeated every night since they asked for the secret cards. They knew that the Old Man was the only one who fanatically guarded the secret files, they were everything to him, which was why he was so attached to them.

The long rummaging through papers in the heavy stench of time completely disrupted his peace and sleep routine.

He stood, as if in hibernation, on that armchair, next to which stood a small table with an 'Oliveti' typewriter, with which he wrote down his memories and comments on each card released from his hands. Under the moonlight, he searched through old documents, files, minutes and conversations, films and photographs of all times, for what he would serve the next day as the food of truth for such controversial events.

It was a tedious job, but the only way to leave one's story safe for the interpretation one desired.

No one knew more than he the value of maps in finding a historical resting place that would surely be written about later.

The merchant of secrets!

A lifetime had taught him this kind of process, as in transplants of diseased organs, would make possible the necessary retouching of everything from the past.

As he grew older, he had very little time left to finish what he had spent years and years cooking with such skill.

Confusion was the most effective form of propaganda, the weapon that had given him success in his rise, making him famous as a concocter of mysteries and a master of intrigue. In the morning, after washing and shaving, he would drink his thin coffee without sugar, and sit waiting for the knock on the door, where one after another the customers, the news writers, would appear.

Each of them, blindfolded, grabbed their rations, sealed in envelopes, marked with the words 'top sekret' and, barely visible, scribbled down in a corner, the price: 30 lek a piece.

The entire night work laboratory was hidden with magic so that no one would notice where these cards were being stolen from. The sheets of paper, in all their colors and with writings written on them, were pulled into a corner of the room, tucked away somewhere in the furniture like a shed with a load of writings, which Revan was taking out day after day.

He stared at the corner where the ceiling-high shelf was placed, a very large one of those out-of-fashion ones. The walnut veneer with its characteristic flowers seemed to give it a lot of mystery despite its age, perhaps from the 'clothes' it carried on its belly.

It was the only piece of furniture he liked in that house with many doors and long corridors, with narrow alleys and labyrinths, so the connection between them was almost organic, they couldn't be imagined without each other.

Në faqet e brendshme të dy kapakëve manjaku i vjetër pati shkruar me lapustin në gërma kapitale: D Q P, ‘dollapi qëndror i pushtetit’. Sa herë në hapje i pëlqente ta shihte atë etiketim si tabelë e ngjitur në dyer institucionesh! Kyçet e rënda i lidhte në qostek, asnjëherë s’ia ndante prekjen, herë të majtën e më pas tjetrën djathtas.

Askush nuk mund t’i afrohej karabinasë prej dërrase të deformuar nga koha e gjatë. Edhe drita përmes të çarave të grilës së ulur deri në shurdhëri e kishte të pamundur depërtimin tek ato kanata si dyert e një kështjelle të imagjinuar prej tij.

Të vetmit njeri që mund t’i besonte ishte Sinani, çiraku i Plakut të sekreteve, një burrë i vjetër i hollë, shumë i gjatë, i zi dhe i thatë, a thua se ushqehej veç me ato karta me të cilat ishte marrë tërë jetën.

Sinani qasej çdo fundjavë me solucione e furçë në çantë. Me to kryente rituale për t’i ruajtur letrat e zverdhura nga mosha dhe rreziku i molës, që nëpër dollapet e moçme mund të shfaqej frikshëm si vrimat mbi kartat e teshat e leshta.

Me durim të habitshëm, për orë të tëra, qëndronte si sqepar mbi letrat e ustait të vet duke prerë me kujdes të gjitha ato që nuk i duheshin treguar publikut. Kur largohej ngjante më i kërrusur s’e kurrë prej qëndrimit gjatë nëpër rafte të brendshme. Sytë i skuqeshin duke i’u zvogeluar më shumë seç i kishte, si ato shkronja të vogla procesverbalesh mbi të cilat zvarritej gjarpërisht pa u lodhur, gërmë mbi gërmë.

The merchant of secrets!

Plaku po e shihte raftin me nënqeshjen e passyzeve. Fytyrën me lëkurën e varur nga rrojtja e shumtë e kish të dyllosur nga ngjyra e qëndrimit të gjatë në oda e zyra të pandriçuara prej diellit.

Si diçka e ndalur në hije të koshiencës së vet, qëndrimi në këto kolore e drita i kish mbetur fiksuar që në krye të herës kur drejtonte një godinë të tërë në cilësinë e kryeradhitësit të dokumentave sekrete.

-Eh sa punë kishte atehere, ofshau me nostalgji!

Në dhomën e madhe bëhej aq qetësi sa rrufitja e kafes së hollë pa sheqer brenda, ishte e vetmja shenjë jete që t’i vriste veshët në atë apartament pa njerëz e me shumë dyer. Nga oda ngjitur u dëgjuan hapat e fshehta të së bijës së mbetur pas tij qëmoti, duke i’u vërtitur rrotull si hije në ngjashmëri klonimi laboratorik.

I pëlqente ende kur i thoshin se e madhja i ngjante shumë, një lloj komplimenti që në të shkuarën ia kishin velur deri në neveri. Nuk e di pse ate s’e kishte lejuar të largohej me të tjerët fëmijë jashtë vendit, diku në kryeqytetet e pasura të Europës!

Djalin pothuajse e kishte harruar nga kurbeti i kahershëm vite më parë, mbetur diku i pamartuar në vetmi. Nuk e kuptonte as vetë zemërimin e brendshëm që ndjente kur ndonjë gazetë e shkëputur radhës shkruante disa fjalë për të. Cënimi i kësaj teme sa vinte e bënte më nervoz, diçka që e bezdiste duke e lënduar atje ku ai nuk deshte ta shihnin as në letra.

Ndërsa e vogla vajzë nuk mbahej mend kur u largua me një tregtar spanjoll, pa u kthyer as ajo pas porsi i vëllai.

Tani e vetmja e fëmijëve i vërtitej rreth sypërdhe, në heshtje të mistershme gjithnjë veshur me një palë pupa për të mos e shqetësuar të atin mjeshtër të fshehtësive, me të njëjtën fizionomi, a thua se lekurën maskë të fytyrës sapo e kishin veshur, pas së cilës tepër veshtirë të lexoje gjë.

Tej grilave të ulura të dritares filluan të dëgjohen lëvizjet e para të qytetit. Një udhë e madhe i kalonte metra të tërë larg dritareve të katit ku qe apartamenti i tij.

Dukej sikur ato zhurma i mbante të llogaritura larg vetes për të mos u implikuar në frekuenca zërash të cilave u trembej aq shumë.

Grilën e odës e mbante ulur deri ne fikje si atëhere në zyrën skaj bulevardit të madh. Filxhanin e vendosi në tavolinë pranë makinës së shkrimit ‘Oliveti’, hodhi sytë mbi zarfet e radhitura stivë.

Ngjanin me bukët e sapodala nga furrëpjekja, të gjitha me adresa gazetash të besuara ditore që u’a shiste me të njejtin çmim, më të lirin; 30 lekë copa.

Tregtari plak pa orën, e dinte që mbas disa minutash ata do të trokisnin sipas radhës së paracaktuar në fragment të çdo pesë minuti, derisa stiva të firohej e gjitha.

Vendin e azhancave me letra të bardha, brenda të cilave flinin dokumente deri atëhere të rezervuara, do ta zinin një grusht monedhash, si tingull ironik i zhvlerësimit të tyre. Nuk i kishte shkuar më parë ndër mend pse llagapet e gazetarëve ‘Dossier’ ngjasonin ca me emra kafshësh shtëpiake e të tjera krijesa të egra që njeriu nuk mundi kurrë t’i zbuste në shërbim të vetes.

The merchant of secrets!

Biles dikush i futur rishtazi kishte emrin e një kryetari partie, yllkë, fatos a pioner nuk e sillte në mendje edhe pse sforcohej ta bënte hera-herës. Ndjeu dyshim, sepse kurrë nuk i kishte besuar spontanitetit, asaj që quhej rastësi. Ata hynin ashtu njëri pas tjetrit me një korrektesë të habitshme, a thua se e kishin kaluar tërë natën në ato shkallë të mermerta në ftohtësi të skajshme gri, në padurim të marrjes së porosisë për gazetat e veta.

Plakut ca nga shikimi e ca nga indiferenca ndaj tyre çdo rast po i dukeshin të gjithë shumënjakë, po aq të gjatë sa njeri e tjetri, tesha me ngjyra si uniformë, aq sa hera-herës dyshonte se hynte e dilte i njejti, në trup e veshje të njëllojtë.

E bija i shoqëronte me ceremonial deri tek tavolina, pas së cilës rrinte baba Plaku i sekreteve. Shihte monedhat tridhjetë lekshe të gazetarit pastaj bënte një vënie në buzë aq të lehtë e të kursyer me mirënjohje të shtirur.

Rituali vazhdonte t’i pëlqente tregtarit plak, pavarësisht se shkuar u bënë muaj nga dita e shitjes së dokumentit të parë të nxjerrë nga kanapeja që i pëlqente kur e quante si gjithnjë, ‘dollapi qëndror i pushtetit’.

Sapo fshihej pas derës hija e gazetarit të fundit, Plaku nxirrte nga xhepi i majtë shishen e vogël me alkool dhe ngordhte mikrobet në dorën e puthur prej buzësh të tulta e të thara, montuar në disa zgavra gojësh të frikshme.

I urrente të gjithë edhe pse e vazhdonin shërbesën me besnikëri të pashpjeguar. Sidomos të vjetrin, Spiron e Dedesë, i cili për t’u mbajtur si dikur i kish llangosur flokët, por kurrizi i dalë shportë me rrudhat në maskë e nxirrnin aq qesharak sa i villej kur e shikonte në atë katandi.

Po këtë nakatosje ndjente në fyt sa herë i qasej pranë fytyra me vranga e Rakipit me syzet e tij miopike dhe surrati i l’byrur i Balliut. Megjithatë këto i kapërdinte brenda stomakut të ftohtë, sepse më shumë se çdo gjë tjetër kish kërkuar tek shërbëtorët veset e cenet, pa të cilat nuk mund t’i mbante qenërisht lidhur pranë vetes.

Mbas heshtjes nga boshatisja e zarfeve në dhomë po përsëritej i njejti ritual. Do i afrohej ajo e vetmja bijë që i kishte mbetur tregëtarit me kërkesën e çdo pasikje të shkruesve të gazetave.

Nisjen e bënte pikërisht atëhere kur hapi i zbehur i artikull rrëmbyesit të fundit tretej poshtë shkallëve, një lloj fobie, sa vinte e bëhej më e dukshme me thellimin e rrudhave të moshës.

Ai e linte ta përsëriste ankesën e saj, më pas i kthente të njejtën resto të gatshme, paçka se i vinte si një lloj bezdie.

-Ba, ba...i afrohej më shumë në veshin e majtë nga dëgjonte më bindshëm.

-Prap kaq lirë do t’i shesim!

Ankesën e shoqëronte me vërtitjen në duart e zbardhura pa gjak të paktave monedha, aq sa

numëri i gazetave që i botonin sekretet e të atit.

-Të paktën... dyfishoje çmimin, shih sa pak janë, duke i treguar të atit me dorën hapur që i dridhej nga emocioni monedhat e sapodala nga xhepat e gazetarëve, lënë bakshishe mbi suprinën e tavolinës pa gjurmë gishtash.

The merchant of secrets!

Ajo qëndronte me kokën e shikim gremisur pa guxuar ta shoh në sy të atin ogurzi, veprim që s’kishte arritur ta bënte as në fëmijëri, një lloj sjellje e pa kërkuar, por e pranuar në heshtje prej babait.

Mori prej Plakut sërish të njejtën përgjigje akull, ndaj me kurriz të kthyer nga dera u rrëshqit drejtë korridorit të gjatë me shumë dyer, tashmë e fikur në hije.

-Aq meritojnë, mërmëriti me vete Plaku i sekreteve

-Nuk u’a ngre çmimin, s’dua t’i vlerësoj, me atë çmim do përfundojnë derisa historia të

mbetet pa dëshmi të tjera.

-Kështu e meritojnë, nuk dinë të bëjnë shtet!

-I vetmi pushtet që ishte tani e kam të mbyllur në ato kanata rafti e përdita do t’ua jap me kosto të ulët derisa të sosen të gjitha kartat, dëshmit, dosjet, procesverbalet, fjalimet, filma e fotografi të retushuara.

-Shteti i tyre nuk do të mundet kurrë të shpëtojë prej letrave që unë i shes me tridhjetë lekë copën.

-Aty do t’u ngatërrohem në ligje e vese, passhpine do më kenë gjithë jetën.

-Brenda jam në grupe e interesa, në klane e fise, krushqi e lidhje nga më perverset, do t’u shfaqem si ënderr e keqe çdo natë.

E shoqëroi mendimin e mbrapsht me nënqeshjen e vet karakteristike të cilën mezi i’a vinte re dhoma ku ishte ngujuar prej motesh.

He grabbed the TV, pressed one of the most worn-out buttons without numbers or colors. As soon as the screen lit up, the newsreader appeared with a stack of newspapers on the news studio table.

The old man put on his glasses with a distance measurement, raised his voice a little, slightly turning his left ear to hear better.

"Let's start today's press column," the girl said in a voice that sounded like she had just woken up from her nightstand.

He already knew by heart the order in which newspapers were read according to the appetites of the times and the powers that be, so he quietly retired to wait to listen to his 'Dossier' section.

-The newspaper 'Ballkoni' opens with the big headline; the minutes of the political bureau meeting...

-The newspaper 'Dita Juaj' continues on pages 16-17 the interview published yesterday of the former senior manager...

The morning reader delicately turned the worn-out sheet over and carefully placed the next one in the order of the orders.

-The newspaper 'Pejizazhi' tomorrow publishes for the first time the letter that the communist prime minister sent his son in...before committing suicide, a document provided by a former senior communist official, for professional ethical reasons his name is not made public...

Every time the old man heard this editorial note, he would chuckle and glance around the furniture in the room.

-The newspaper 'Nesër' publishes what he said to her before...authentic documents of the central committee of the labor party...our investigative journalist was able to secure them...

-Let's move on to the next newspaper, the '99th'.

-Fatos divorces his wife...tomorrow we will reveal the name of the new bride...buy it to learn who she is and why she comes from Athens.

"The scoundrel, the immoral, the gambler," the old merchant cursed to himself.

-The newspaper 'Teletajp', the morning news anchor continued, still not free from the burden, publishes parts of the confession of the dictator's personal doctor...

"-Ouch," the old man muttered again, his face wrinkled, as if he had taken a drug as soon as he heard the name of Yusuf, the sugar dealer.

When the conversation reached the latest newspaper, 'Landscape Sport', the old man's gaze drifted into the blur without taking his eyes off the screen.

Only the sports papers had no news from the food that the merchant of secrets gave daily in rations in envelopes to some spoiled newspapers that were servants to him. When this moment came, he would turn his head to the right where his hearing would drop significantly and become indifferent.

-Nonsense, you were talking to yourself!

-How is it possible that humanity is still dealing with balls and goals!

He felt excited by the food consumed by the newspapers, food cooked by him, thrown yesterday morning in standard-sized envelopes among photocopied sheets.

-This is how it will happen every day.

-The former chew on this and with their publication, the brainwashed masses who cannot live without news are brainwashed.

He was monologueing over and over to himself, who was now standing in front of him like a shadow with his back turned to the television screen.

- I will do it every morning, with thirty lek in the envelope, until the archive cupboard of the government is emptied, and along with the building, the brains of the stupid historians are emptied.

-History will speak about me tomorrow, it will only write down my version of events, because I am not what they think, the last dictator... but the first president elected by vote, 'President ...of'!

- No one will be able to create their own version of the testimony differently!

- Nobody, no one, just me, just my story.

He kept his mind a little, remembering that the doctors had forbidden him from thinking of this nature with anger and rage. He waited for his heart rate to slow down a bit from the adrenaline rush that was driving him to uncontrollable rhythms.

He pressed the deleted button again, without a number or function. The screen froze to the point of shutdown, waiting to explode again at the opening of 6:45 the next morning.

Silence hung in the dimly lit room where the Elder of Secrets sat. He took the rosary beads from the pocket of his light gray jacket, the only color he had liked his entire life, and began to twirl them around his fingers.

The grains, smooth to the touch, were as numerous as the newspapers that published his secrets, the same size, the same earthy color, with a slight sheen from the temporary rubbing of the lifeless ice cubes of his fingers.

He would lie sleepy until evening fell and the noises outside faded. He would wait for the night, except for that one! Even when he died like a shadow, he would approach the archive cupboard of power again, whose brand he would cook other rations to share his truths with until his last breath at a very cheap price, thirty new lekë.

As the minutes passed, he fell into a shallow slumber, holding back in his consciousness the doubt of what he had gone through and what awaited him.../ CNA