France and Germany propose gradual integration of the Western Balkans into the EU

2026-06-05 14:56:00, Kosova & Bota CNA

France and Germany propose gradual integration of the Western Balkans into the

On the eve of the EU-Western Balkans summit, Germany and France have presented a so-called non-paper, through which they propose the gradual integration of the Western Balkan countries and Moldova into European Union programs and policies.

The aim of this initiative is to accelerate the integration of candidate countries and give a new impetus to reforms.

A non-paper is an informal document used in European diplomatic circles to present new ideas, test positions, or propose solutions, without forcing the party presenting it to take a formal position.

The Franco-German document, prepared by the cabinets of German Chancellor Friedrich Merz and French President Emmanuel Macron, starts from the assessment that enlargement policy needs a new political impulse.

Macron and Merz themselves confirmed that the joint Franco-German proposal will be discussed at the EU-Western Balkans summit, taking place today in Tivat, Montenegro.

"We will now hold talks with all the Western Balkan countries on this issue. This is clearly one of our main links, along with the perspective of enlargement, which is extremely important also from a geopolitical point of view," Macron said upon arriving at the premises where the summit will take place.

"In this region, it is about European independence in areas such as energy, security and the management of migratory routes. Therefore, it is very important that we are able to move forward," he added.

The joint proposal constitutes the second initiative of German Chancellor Merz regarding enlargement policy, after in May he came up with the proposal for "creative solutions" for countries involved in the EU accession process.

At the same time, this is the first joint initiative of France and Germany, two of the most influential states in the EU, dedicated to the future of the enlargement process.

In Tivat, German Chancellor Merz assessed that the EU enlargement process is progressing very slowly and that new ideas are needed to further encourage the countries of the region to implement reforms.

He warned that the EU itself must prove that it is capable of further enlargement.

"Of course, there are a number of issues that we need to answer and that we need to act on together. But everything shows that this part of Europe has a European perspective and belongs to the European Union. The fact that we have not accepted any new member for 13 years shows that there have been shortcomings on the European Union's side as well. This is precisely what we want to overcome today," the German Chancellor declared before the start of the summit.

Merz bëri të ditur se para samitit kishte zhvilluar një sërë takimesh me përfaqësues të vendeve të rajonit. Ai shprehu shpresën se pjesëmarrësit do të arrijnë një pajtim të përbashkët, në mënyrë që idetë e reja të mund të nisin më pas të zbatohen në Bruksel.

“Jam i inkurajuar nga bisedimet që zhvilluam këtë mëngjes. Megjithatë, përpara nesh mbetet ende një rrugë e gjatë. Por ky proces është i realizueshëm. Disa vende, e veçanërisht vendi mikpritës, Mali i Zi, tashmë kanë arritur në një nivel ku mund të sigurojmë rezultate të përbashkëta shumë shpejt. Shpresoj që kjo të ndodhë”, u shpreh Merz.

Gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor: Shqipëria, Bosnja, Kosova, Maqedonia e Veriut, Serbia dhe Mali i Zi po e kërkojnë anëtarësimin në BE prej shumë vitesh, por ende nuk kanë arritur t’i përmbushin kushtet e nevojshme, sipas bllokut.

Çdo shtet ndodhet në fazë të ndryshme të procesit të anëtarësimit, por Mali i Zi dhe Shqipëria janë shumë më përpara në këtë rrugëtim.

Ndërsa Kosova është akoma vendi i vetëm i rajonit që nuk e ka as statusin e vendit kandidat.

Çfarë përmban propozimi franko-gjerman?

Qasja e propozuar franko-gjermane bazohet në integrimin gradual të vendeve kandidate në politikat dhe institucionet europiane, duke ruajtur parimin se përparimi varet nga rezultatet e reformave.

Sipas dokumentit, qëllimi i nismës është thjeshtimi i procesit të tanishëm të negociatave, zvogëlimi i pengesave procedurale dhe mundësimi i hapjes më të shpejtë të kapitujve negociues, kur për këtë ekzistojnë rekomandime nga Komisioni Europian.

Autorët e dokumentit theksojnë se modeli i propozuar nuk është zëvendësim për anëtarësimin e plotë dhe as zgjatje e procesit të anëtarësimit, por një përpjekje për të përshpejtuar reformat dhe për t’u mundësuar qytetarëve të vendeve kandidate të ndiejnë përfitime konkrete nga integrimi europian edhe para pranimit formal në BE.

Sipas propozimit franko-gjerman, fokusi më i madh duhet të vihet te përmbajtja e reformave dhe më pak te hapat proceduralë.

Dokumenti propozon krijimin e një strategjie të posaçme paraanëtarësuese, e cila do t’u mundësonte vendeve kandidate përfitime më konkrete edhe para anëtarësimit të plotë.

Mekanizmat e paraparë do të lidheshin me përparimin në reforma, por do të mbeteshin të kthyeshëm në rast të kthimit prapa në fushën e sundimit të ligjit ose shmangies nga vlerat themelore të BE-së.

Komisionit Europian i kërkohet të përgatisë propozime që do ta lehtësonin një integrim të tillë gradual.

Ndër propozimet konkrete është mundësimi i qasjes së privilegjuar në tregun e përbashkët të BE-së, si dhe përfshirja graduale e përfaqësuesve të vendeve kandidate në punën e institucioneve europiane, përmes statusit të vëzhguesit në takime të caktuara.

The highest level of gradual integration is full participation in the common market, according to the model of an enlarged European Economic Area, provided that the candidate country adopts and implements European legislation in key areas of negotiations and temporarily closes the relevant negotiation chapters./ Rel