SAINT NIFO OF CONSTANTINOPLE (Brother of George Kastriot Skanderbeg)

2023-08-11 09:40:00, Kulturë Miron Çako

Dear dear friends in Christ, on August 11, the Orthodox Church honors the memory of Saint Nifon, the Patriarch of Constantinople and the "brother" of Skanderbeg.

Saint Nifoni was born in the Peloponnese Sea at the end of the 14th century.

His father's name was Manuel, a rich Albanian, while his mother was Maria. At school he learned to read and write and knowledge of the Holy Scriptures. Later, he went to an ascetic named Andon, who, after the young man's insistence, put him in a cell nearby and prescribed the prayer rule for beginners.

Then, seeing his devotion, the ascetic made him a monk with the name Niphon. After a while the ascetic passed away, but God did not abandon his servant. Nifoni heard that in the city of Arta, where Albanians called Cham lived. There was a great spiritual teacher named Zacharias who had come from the Holy Mountain. The monk began to teach Nifon about the rules of monastic life and the orthodox doctrine.

In the Orthodox hagiographical work: "The Life and Activity of Nifon, Patriarch of Constantinople", published in Bucharest in 1937, information is given about Nifon's activity in Albania.

The data were translated from Romanian by the theologian Mr. Dhimitër Beduli, we are told there: "And Zaharia and Nifon, as they spent some time there (in Ohrid), they wanted to go to the country of Askulum (this means Albania); many others joined them. They set out from Justiniana, some by land, some by ship, and arrived at a large city called Durrës, which is in the country of Asculum, and from there they went up to the city of Kruja, which is about 6 miles from Dracea. , Durres. They went to Gjergji, the leader of Albania, whose name was Skënderbe, he received them with great joy and love, because he had heard about their lives, and appointed Zaharia the spiritual, teacher and educator for all people, while Nifon, with the blessing of the archbishop of Kruja made him a priest there".

Kurse kjo është përbmajtja sipas variantit të botuar nga rumuni Tit Simedrea : "Të dy kallogjerët u nisën nga Justiniana, e cila ishte qendra e patrikut orthodhoks, nga ku vareshin bullgarët, serbët dhe shqiptarët. Ata mbërritën në Krujën e lirë të Gjergj Kastriotit".

Nga disa të dhëna të tjera biografike del se Nifoni dhe Zaharia qenë shqiptarë. Atyre iu ngarkua detyra e atit shpirtëror në Krujë, mision i cili kërkon të dish mirë gjuhën e popullit.

Në Krujë, Shën Nifoni u bashkua aq shumë me Gjergjin sa u bënë vëllezër në shpirt, ose pinë gjakun e njëri-tjetrit, sipas zakonit, prandaj u quajt vëllai i Skëndërbeut.

Ky fakt tregon besimin e krishterë orthodhoks të heroit tonë kombëtar, Gjergj Kastriotit dhe lidhjen e ngushtë të tij me klerikët orthodhoks, të cilët shenjtëronin me Mistetet e Kishës Orthodhokse popullin shqipëtar në ato vite të vështira, por të lavdishme për historinë tonë kombëtare.

Me dyndjet e turqve më 1466, Nifoni dhe Zaharia u larguan nga Shqipëria prej rrezikut të pushtimit turk, që pasi kishin pushtuar Kostandinopojën, filluan sulmet kundër tokës Arbërore, e cila ishte një vend i lirë dhe valvitej akoma flamuri i shqiponjës së Perandorisë së Bizantit .

Ata u vendosën në qytetin e Ohrit. Sulltan Mehmeti II kishte urdhëruar që kryepiskopi i Ohrit, Dorotheu, bashkë me klerikët që kishte në vartësi të internohej. Midis tyre ishin dhe priftërinjtë Zaharia me Nifonin .

Pas vdekjes së mitropolitit të Selanikut, Parthenit, episkopët dhe i gjithë kleri vendosën të zgjidhnin si bari të tyre Nifonin. Me shenjtërinë dhe fjalët e tij, shumë mëkatarë të penduar, që ishin larguar nga kisha nga frika e terrorit osman, u kthyen përsëri në gjirin e Kishës Orthodhokse.

Sipas Faik Konicës, kur froni i patriarkut mbeti bosh, Shën Nifoni u fronëzua Patrik i Kostandinopojës në vitin 1482. Qëndrimi i tij në fronin e primatit të fesë orthodhokse ishte deri në vitin 1586, ku u shkarkua pas intrigave të grekut Amirus. Vite më vonë, Nifoni u rizgjodh patrik i Kostandinopojës, ku qëndroi vetëm një vit dhe përsëri u përndoq.

Ata që nuk e donin u përpoqën ta largonin. E arrestuan dhe e dërguan në Andrianopojë. Nifoni shkoi në Vllahi ku e pritën me të gjitha nderimet. Për disa kohë ndaloi në Maqedoni dhe pastaj në Malin e Shenjtë dhe u vendos në kishën "Pantakrator", në manastirin "Lavra e Madhe" si dhe ne manastirin e "Shën Anës" dhe në manastirin e "Vatopedit",ku u prit me gëzim nga murgjit.

Ai u largua fshehurazi prej andej dhe shkoi e u paraqit si i panjohur në Manastirin e Dionisit, ku ishte një rregull se çdo kanditat që paraqitej për t'u bërë murg, duhej të pranonte që të bënte punë të rëndomta për sa kohë shihej e arsyeshme nga igumeni. Kështu Nifoni, si i panjohur, iu nënshtrua rregullit. Ai që ishte zgjedhur dy herë patriark, tani ruante mushkat në mal, priste dru dhe bënte çdo lloj pune të rëndë. Por, një mrekulli e shën Joan Pagëzorit bëri që të zbulohej e vërteta.

Shën Joan Pagëzori iu shfaq dhe i tha igumenit të manastirit; " dilni dhe prisni Patriarkun si i ka hije që po vjen me mushkat e manastirit , sespe shumë e peruli veten shenjtëria e tij".

Mbas një jete me përulësi dhe përkushtim shenjtori fjeti më Zotin në 11 gusht të vitit 1508 në moshën 90 vjeç.

Fama e tij u përhap me shpejtësi dhe në varrin e tij u bënë shumë mrekulli, dëshmi e shenjtërisë së tij para Zotit, që i lavdëron besnikët.

Lipsanet e shenjtë të Shën Nifonit u morën dhe gjenden në Rumani. Koka në katedrën e Krajovës, ndërsa lipasnet dhe reliket e shenjtit (mitra dhe spektri) janë në manastirin e Dionisit në Athos.

Historiani z Mojkom Zeqo, duke u bazuar tek shkrimet e dhe kërkimet e Faik Konicës dhe peshkop Fan Nolit e veçanërisht në librin "Shën Nifoni, Patriarku i Kostandinopojës", botuar në Athos viti 1995, na thotë se: "Nifoni ka vdekur në Athos, ku gjendet dhe reliktuari i tij.

Në shumë kisha janë pikturuar afreske me figurën e Nifonit. Ato e tregojnë Nifonin duke mbajtur në dorën e majtë Biblën e Shenjtë dhe me dorën e djathtë me gjestin e bekimit. Këto afreske janë të shumta dhe përbëjnë një koleksion shumë të rëndësishëm të një personazhi të shquar shqiptar të shekXV.

Ajo që më tërhoqi vëmendjen, veçanërisht, është se në qelën e Nifonit, ku gjendet dhe biblioteka e tij, ekziston nje portret i Gjergj Kastriot Skënderbeut.

Ky portret është botuar në faqen 29 të librit dhe e paraqet Skendërbeun në profil me një mjekër të gjatë dhe të përdredhur, me përkrenaren e tij me kokë dhie dhe më e habitshmja është se ky portret në formë ikone ka të shënuar shqip, me gërma latine, mbishkrimin "SKENDERBEU- KASTRIOTI".

The Orthodox Church sings with reverence to the hierarch St. Niphon: "The canon of faith and repentance shone before the faithful with the truth of affairs, with humility you won the high with poverty the rich, that glorified Saint Niphon, Patriarch of Constantinople, pray to our Lord Jesus Christ to forgive our souls the forgiveness of sins". (Release)

Glory be to God who rests among the saints .Amen/ CNA