Not at any price! The EU's relationship with China

2023-04-02 08:59:00, Kosova & Bota CNA

Not at any price! The EU's relationship with China

Illustrative photo

The European Union is looking for the right way to act with China. It is known that relations with China are complex from an economic point of view, and Europe is also dependent on Chinese raw materials, while differences and reservations have increased, especially when European politicians accuse China of violating human rights.

In Brussels, it is said that China is a partner, but also a systemic rival. Before the trip to China (04.04.) with the French president, Emmanuel Macron, the president of the EC, Ursula von der Leyen, presented the positions of the EU in relations with China.

Decisive: China's relationship with Russia

Në një pikë duhet të jemi të "drejtë dhe të ndershëm", tha Ursula von der Leyen, e kjo lidhet me marrëdhënien e Rusisë ndaj Kinës. Ky është "faktori vendimtar" që përcakton marrëdhëniet e ardhshme me Kinën. Pekini deri tani nuk e ka dënuar sulmin rus ndaj Ukrainës.

Së fundmi, presidenti kinez, Xi Jinping udhëtoi për një takim me presidentin rus, Putin në Moskë. Në vizitën treditore dy krerët e shteteve nënshkruan një marrëveshje për partneritet strategjik. Takimi u interpretua si mbështetje për Putinin kundër të cilit, Gjykata Ndërkombëtare sapo kishte lëshuar pak më parë një urdhërarresti.

Si anëtare e përhershme e Këshillit të Sigurimit të OKB-së, Kina ka përgjegjësi për të arritur një "paqe të drejtë", tha von der Leyen. Kjo paqe nënkupton "moscënimin e integritetit territorial të Ukrainës", dhe përjashton çdo lloj marrjeje të territoreve ukrainase nga pushtuesit rusë. Kina paraqiti në shkurt një plan 12 pikësh paqeje për Ukrainën, i cili u prit me zhgënjim nga shumë shtete perëndimore.

Andrew Small, ekspert për Kinën i "German Marshall Fund" është i mendimit se von der Leyen me këtë ka dërguar një mesazh të qartë tek Pekini: marrëdhënia me BE varet nga marrëdhënia e Kinës me Rusinë. Kina ka ndryshuar, ka konstatuar von der Leyen.

Xi Jinping kërkon ta kthejë Kinën në kombin më të fuqishëm të botës. Në vend të reformave dhe hapjes janë vendosur siguria dhe kontrolli. Kina kërkon të krijojë një rend botëror, në qendër të të cilit ndodhet Pekini dhe ku të drejtat e individit i nënshtrohen sovranitetit kombëtar.

Të shpleksen marrëdhëniet me Kinën apo të zbuten?

Si duhet të pozicionohet Europa në kontekstin e këtyre zhvillimeve? Në zhargonin europian ekziston koncepti i "De-Coupling" apo "De-Risking" -pra shkëputje apo minimizim rreziqesh në marrëdhëniet Kinë Europë? Për von der Leyen përgjigjja është e qartë: BE nuk duhet t'i kthejë kurrizin Kinën, por të përqëndrohet në minimizimin e rreziqeve.

Shkëputja nga Kina "as nuk është e realizueshme dhe as në interes të Europës". Në këtë linjë u shpreh edhe kancelari gjerman, Olaf Scholz pas samitit të BE. Scholz bëri fjalë për "De Risking".

Sipas ekspertit Small për këtë ka një ujdi mes vendeve të BE, por se si do të formësohet ky ende është në diskutim e sipër. Disa ide u paraqitën nga presidentja e Komisionit, von der Leyen.

Ulje e rrezikut nga ana politike dhe ekonomike

Sipas presidentes së KE, në nivelin diplomatik, BE duhet të zhvillojë një shkëmbim të hapur dhe të drejtë me Kinën dhe të prekë edhe temat e kontestuara. Në të njëjtën kohë duhet të mbesë hapësirë edhe për "një partneritet më ambicioz".

Në nivel ekonomik, sipas von der Leyen duhet që të rivlerësohet marrëveshja e investimeve me Kinën në sfondin e zhvillimeve aktuale botërore.

Në vitin 2020 Kina dhe BE ranë dakord për marrëveshjen, por zbatimi është shtyrë, edhe për shkak të sanksioneve europiane kundër shkeljeve të të drejtave të njeriut në Kinë. Me këtë ujdia Kinë-BE mund të quhet e varrosur, vlerëson eksperti për Kinën, Andrew Small.

Pekini ka bërë përpjekje për rigjallërimin e marrëveshjes, por von der Leyen ka bërë të qartë, se situata nga viti 2020 ka ndryshuar. Ky është një pozicionim i qartë i rëndësishëm, sipas Small.

Von der Leyen nuk ka harruar të përmendë edhe rreziqet për sigurinë kombëtare dhe ekonomike që ka tregtia me Kinën, në fjalimin parimor. Si për shembull produktet "dual-use" që mund të përdoren si për qëllime civile edhe për ato ushtarake, apo investimet në Kinë për të cilat Pekini detyron për transferim teknologjie apo dijeje.

During this year, the EU will present ideas for economic security in bilateral relations. According to expert Small, von der Leyen's speech before the trip to China is not only a signal for China, but also for EU members, where the relationship with China should change. At the same time, she wanted to clarify the European position so that there are no misunderstandings./ DW