web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

As happened with Tirana, apartments in the districts are also expected to become more expensive, especially on the coast.

2025-07-25 07:17:00, Ekonomi CNA

As happened with Tirana, apartments in the districts are also expected to become

Real estate reference prices, which were recently revised upwards for the districts, are used not only for sales, but also for calculating the infrastructure impact tax, which is paid by builders.

Their increase is expected to automatically bring an increase in the liability of builders, which risks translating into an increase in the selling prices of apartments.

This trend was observed in Tirana, which revised the references about two years ago, where the reference prices in Tirana were divided into 32 cadastral zones. The government proposed for the first time to apply the same notion to the main districts, setting different prices with the new division of cadastral zones. Until now, only one reference price had been approved in the districts.

In the capital, the implementation of the new prices began in August 2023, with references increasing from 5 to 76% for the 32 cadastral zones of Tirana. Immediately in the second half of that year, prices increased by at least 50-100 euros per square meter, with an average increase of 30%.

The Builders Association claimed at the time that the price increase was mainly influenced by the increase in builders' obligations for the infrastructure impact tax, following the increase in reference prices.

Experts claim that after the new references in the districts, the strongest price increase is expected to be in the coastal areas, where the reference also suffered the highest jump. In Durrës, references for some areas have doubled and tripled, such as in Port, where the Yacht Marina project is being built, where the reference is 200 thousand lekë/m2, or further in Volga, with a reference of 124 thousand lekë/m2 and in Lalëz with 140 thousand lekë/m2. Previously, Durrës had a unique reference of 67,500 lekë/m2.

In Vlora, there are areas where references have doubled, such as in areas 1 and 2 in Himara, which now have references of 140 and 100 thousand lekë/m2 respectively, from 58 thousand lekë/m2 previously. In Saranda, the reference for the first area has increased by 79%, to 100 thousand lekë/m2.

How much does the infrastructure impact tax liability increase?

The infrastructure impact tax for new construction is applicable to all entities that request development permits and construction permits for residential, administrative, production, service, etc. facilities. The tax is paid by builders before the construction permit is issued.

For the calculation of the infrastructure impact tax, the tax base is the value in lek per square meter of the sales price of the construction, whether for residential purposes or for services. While the sales price per square meter is based on the reference value of the market value, according to the methodology approved by the government.

Diapazonet e nivelit të taksës së ndikimit në infrastrukturë janë të përcaktuara në ligjin Nr.9632, datë 30.10.2006 “Për sistemin e taksave vendore i ndryshuar”. Konkretisht Pika 2 te Neni 27 përcakton se “në rastin e ndërtimeve të destinuara për qëllime banimi apo për njësi tregtimi dhe shërbimi, të cilat kryhen nga shoqëri ndërtimi, shkalla e taksës së ndikimit në infrastrukturë është në masën 4 (katër) për qind deri 8 (tetë) për qind të çmimit të shitjes për metër katror”. Detyrimin për përcaktimin e nivelit të taksës në rrethe brenda diapazonit 4 deri 8% e ka Këshilli Bashkiak.

 

Shembull për qytetin e Durrësit.

Sipas vendimit “Për sistemin e taksave dhe tarifave vendore në qytetin e Durrësit për vitin 2023” miratuar në muajin dhjetor 2022 është miratuar niveli 8% i taksës për “ndërtime me funksion banimi ap? shërbimi nga zhvillues me qëllim përfitimin, të cilat nuk destinohen për përdorim në sektorin e turizmit, industrisë apo për përdorim publik.

Çmimi aktual i referencës për qytetin e Durrësit është 67,500 lekë/m2

Vlera Totale e një ndërtimi rezidencial me sipërfaqe 100 mijë metra katror llogaritet:

100,000 m2 x 67,500 lekë/m2 = 6,750,000,000 lekë. Detyrimi për taksën: 8% x 6,750,000,000 = 540,000,000 lekë

Vlera e ndërtimit rezidencial me çmimin e propozuar prej 200,000 lekë/m2 për zonën kadastrale nr.13 që në terren përkon me zonën e portit të Durrësit në ndërtimin e projektit Durrës Yacht Marina është 100,000 m2 x 200,000 lekë/m2 = 20,000,000,000 lekë. Detyrimi për taksën: 8% x 20,000,000,000 = 1,600,000,000

Rritja e detyrimit 1,600,000,000 – 540,000,000 = 1,060,000,000 apo 196% (Rritja e njëjtë në përqindje me çmimet e referencës).

Për Tiranën taksa e ndikimit në infrastrukturë është në nivelin 8% dhe llogaritet për metër katror mbi çmimet e referencës të cilat nga gushti 2023 u rritën nga 5 deri 76% për 32 zonat kadastrale të Tiranës. Rritja të tyre pati edhe për 5 komuna të kryeqytetit, si Kashar, Petrela, Preza, Farka dhe Dajti.

Nga konkluzionet e Shoqatës së Ndërtuesve mbështetur në analizat konkrete për lejet e miratuara të ndërtimit, llogaritja e taksës së ndikimit në infrastrukturë me çmimet e reja të referencës shtoi 80% barrën fiskale te ndërtuesit. Shtimi i detyrimit në metër katror sipas ndërtuesve llogaritej 50 deri 100 euro për metër katror sipas zonave kadastrale. Për rrjedhojë kjo solli rritje të çmimeve të shitjes së apartamenteve mesatarisht me 20% në Tiranë sipas Shoqatës së Ndërtuesve, pasi ndryshimit e çmimeve të referencës ndikuan në kostot e ndërtimit.

 

ÇFARË PARASHIKON LIGJI “PËR SISTEMIN E TAKSAVE VENDORE I NDRYSHUAR” PËR NIVELIN E TAKSËS SË NDIKIMIT NË INFRASTRUKTURË

Neni 27

Taksa e ndikimit në infrastrukturë

Baza e taksës është vlera në lekë e investimit të ri që kërkohet të kryhet sipas preventivit, ose vlera në lekë e çmimit të shitjes për metër katror të investimit të ri. Klasifikimi si investim i ri përcaktohet në përputhje me legjislacionin në fuqi për dhënien e lejes së ndërtimit.
Në rastin e ndërtimeve të destinuara për qëllime banimi apo për njësi tregtimi dhe shërbimi, të cilat kryhen nga shoqëri ndërtimi, shkalla e taksës së ndikimit në infrastrukturë është në masën 4 (katër) për qind deri 8 (tetë) për qind të çmimit të shitjes për metër katror.
Në këtë kategori investimesh përfshihen edhe ndërtimet zëvendësuese për qëllime banimi, të kushtëzuara për t’u ndërtuar si shkak i zbatimit të një kontrate koncensionare, e cila prek banesat ekzistuese. Gjithashtu, në këtë kategori përfshihen edhe ndërtimet e destinuara për qendra tregtare apo të biznesit.

Baza e taksës është vlera në lekë për metër katror e çmimit të shitjes së ndërtimeve për qëllime banimi apo të njësive të tregtimit dhe shërbimit. Çmimi i shitjes për metër katror bazohet në vlerën referuese të vlerës së tregut, sipas përcaktimeve të nxjerrë me akt nga Këshilli i Ministrave.

Në rastin e ndërtimeve të ndryshme nga ato të përcaktuara në pikën 2, të këtij neni, niveli i taksës shprehet si përqindje e vlerës së investimit dhe është:
a) Për ndërtime që destinohen për përdorim në sektorin e turizmit, të industrisë, bujqësisë; të ndërtimeve individuale për qëllime të përdorimit vetjak nga individët, të ndërtuara vetë individi apo me sipërmarrës; si dhe të ndërtimeve për qëllime publike, taksa e ndikimit në infrastrukturë është 1 (një) deri në 3 (tre) për qind e vlerës së investimit, ndërsa për Bashkinë e Tiranës është 2 (dy) deri 4 (katër) për qind e saj.
b) Për projekte të infrastrukturës, për ndërtimin e rrugëve kombëtare, të porteve, aeroporteve, tuneleve, digave, ndërtimit të infrastrukturës në energji, përfshirë makineritë dhe pajisjet për këto projekte, taksa e ndikimit në infrastrukturë të ndërtimeve të reja është 0.1 (zero pikë një) për qind e vlerës së investimit, por jo më pak se kostoja e rehabilitimit të infrastrukturës së dëmtuar, kur kjo kosto nuk është përfshirë në preventivin e investimit.
c) Për ndërtesat, të cilat janë në proces legalizimi, taksa e ndikimit në infrastrukturë e ndërtimeve të reja është 0.5 (zero pikë pesë) për qind e vlerës së investimit. Leja e legalizimit lëshohet vetëm pasi të jetë vërtetuar pagesa e taksës nga taksapaguesi.
(Shfuqizuar me Ligj Nr. 98/2020, datë 23.07.2020, botuar në F.Z. nr.145, dt.06.08.2020)

d) For buildings intended for residential purposes in mountainous areas, the infrastructure impact tax is 0 (zero) to 3 (three) percent of the investment value. The Municipal Council shall determine by decision the mountainous areas for the purpose of implementing this paragraph.
The Municipal Council shall adopt categories and subcategories for the classification of investments, which may be used to establish the level of the tax.
The obligation to pay the tax shall lie with the investor. The tax revenue shall, in each case, be collected by the body issuing the construction permit and shall be collected, in each case, on behalf of the municipality covering the territory where the investment will be made.
If the facility for which the investment will be made extends to the territory of more than one municipality or when the facility affects the infrastructure of another municipality, the tax revenue shall be divided proportionally between them, in accordance with the respective ratios of the extent of the facility and the impact of the investment on the infrastructure of each municipality.
Investments made for the construction of accommodation structures “Hotel/Resort with five stars, special status”, as defined in the legislation in the field of tourism and which are holders of a registered and internationally recognized trademark “brand name”, are
also excluded from the payment of this tax. Investments of entities that develop hospitality activities certified as “agrotourism”, according to the legislation in force in the field of tourism.
Investments for the reconstruction, repair or restoration of buildings intended for residential purposes, damaged as a result of natural disasters, according to the definition given in the legislation in force on civil protection, are excluded from the payment of this tax. The conditions, rules and documents accompanying the request for exemption from the obligation to pay the infrastructure impact tax, according to this point, are determined by decision of the Council of Ministers.
Investments within the framework of reconstruction programs, according to the provisions of the law, to cope with the consequences of natural disasters are also exempt from the payment of this tax.

(Amended by Law No. 142/2015, dated 17.12.2015. Published in the Official Gazette No. 252, dated 22.01.2016)

(Amended by Law No. 106/2017, dated 30.11.2017. Published in the Official Gazette No. 222, dated 19.12.2017)

(Amended by Law No. 41/2018, dated 09.07.2018. Published in the Official Gazette No. 111, dated 30.07.2018. This law is published in the Official Gazette and enters into force on 1 January 2019)

Amended by Law No. 95/2018, dated 03.12.2018, published in the Official Gazette No. 187, dated 27.12.2018

(Added by Normative Act No. 3, dated 2.10.2019, published in the Official Gazette No. 137, dated 07.10.2019)

(Repealed by Law No. 122/2020, published in the Official Gazette No. 197, dated 12.11.2020)

(Added by Normative Act No. 19, dated 23.04.2020, published in the Official Gazette no. 73, dated 24.04.2020)./ Monitor Magazine





Lajmet e fundit nga