How Putin might react to Ukraine's successful counteroffensive

2022-09-15 08:26:00, Blog CNA

The Russian army is rapidly retreating along the front in Kharkiv, leaving behind burned tanks but also many tanks and other equipment undamaged. In recent hours, images of local residents welcoming Ukrainian forces, along with eyewitness accounts, have gone viral on social media.

But of course none of them have penetrated the Russian state media. As the Kremlin tries to find a way to avoid what must be inevitable, what has been happening in recent days will affect not only Vladimir Putin's public credibility, but also the unity of the Russian elite around him.

Ministria ruse e Mbrojtjes flet zyrtarisht për një “rigrupim” të njësive të saj. Televizioni shtetëror po lavdëron “arritjet” e ushtarëve rusë në front. Gazeta qeveritare “Rossiiskaya”, përshkruan fitoret e supozuara, dhe e gënjen veten duke pretenduar vazhdimin e aksionin në thellësi të territorit që mbahej deri pak ditë më parë i pushtuar nga Rusia.

Gazeta tjetër propagandistike e Moskës, “Komsomolskaya Pravda”, publikon rrëfime heroike nga fronti, ku sipas saj nuk ka aspak një tërheqje kaotike për shkak të kundërofensivës ukrainase, por një tërheqje të rregullt nën sulmin e “mercenarëve të huaj” dhe “trupave të stërvitura nga NATO”.

Media zyrtare ose përpiqet që të injorojë shkatërrimin e linjave ruse në front, ose po kërkon të gejë disa mënyra për ta justifikuar apo mbuluar atë. Por në çdo rast ata janë jo-koherentë dhe aspak bindës. Për më tepër, kjo situatë po nxjerr në pah problemin kryesor që ka makineria propagandistike e kontrolluar nga shteti rus: gjithçka varet nga një linjë që diktohet nga lart.

Në vend të kësaj, Kremlini duket se është në kaos në rastin më të mirë, dhe në krizë në rastin më të keq. I kapur në befasi, i pasigurt se si të kundërpërgjigjet, ai nuk po i jep mediave një orientim se çfarë të shkruajnë, dhe në një sistem të tillë, askush nuk guxon që të tregojë iniciativë, nga frika se mos gabon.

Në fund të fundit, ky është në thelb i njëjti mendim mbrojtës i stilit sovjetik që po e mashtron ushtrinë dhe që po dëshmohet si kundër-produktiv. Moska ka aktualisht dy probleme emergjente. Së pari, si të prodhojë çdo lloj narrative pozitive pa përdorur gënjeshtrat më skandaloze.

Kjo ishte e njëjta dilemë që ajo hasi në të dyja luftërat ne Çeçeni, si dhe gjatë luftës sovjetike në Afganistan: pra si të gënjesh mjaftueshëm, por jo shumë. Tek e fundit, ekziston një lloj i çuditshëm akti balancues moral që arrihet edhe në regjimet totalitare.

Ai nuk ka të bëjë me faktin që shumica e rusëve e besojnë domosdoshmërisht linjën zyrtare - edhe pse shumë e besojnë - por me tepër ata nuk janë të gatshëm të bëjnë përpjekje për të mos e besuar këtë. Kjo është shumë e rrezikshme, si moralisht ashtu edhe nga pikëpamja politike.

Më kujtohet se si në fundin e viteve 1980, prind i një veterani të luftës Bashkimi Sovjetik-Afganistan më tha “Nuk doja të besoja atë që njerëzit po thoshin për luftën, sepse nëse do ta besoja, atëherë ose duhej të veproja kundër ose të bëhesha pjesë e saj”.

Po kështu edhe sot, shumë rusë preferojnë që ta lënë “kutinë” të mbyllur, dhe të mos e dinë nëse “Macja e Shrodingerit” është e vdekur apo e gjallë. Megjithatë, sa më i madh që të jetë hendeku midis propagandës dhe realitetit, aq më e vështirë është ta shmangësh të vërtetën.

Sfida e dytë e Kremlinit është se si të menaxhojë elitën, pra ata që kanë më shumë për të humbur, por nga ana tjetër edhe njohuritë më të mira të asaj që po ndodh. Një tregues domethënës është se Ramzan Kadirov, kryekomandant i Çeçenisë, është ankuar hapur në rrjetet sociale se kjo “është një situatë djallëzore”, duke paralajmëruar se “nëse sot apo nesër nuk ka ndryshime në strategjinë për kryerjen e operacionit ushtarak, do të detyrohem të shkoj tek udhëheqja e Ministrisë së Mbrojtjes për t’u shpjeguar atyre situatën”.

Askush nuk mund ta marrë qëndrimin e tij shumë seriozisht, pasi Kadirov ka një histori të kërcënimeve me retorikë boshe. (Teksa trupat ruse janë të tërbuara nga fakti që forcat çeçene duken më të interesuara të postojnë video të tyre në TikTok, sesa të luftojnë kundër ukrainasve).

Megjithatë, kur Kadirov e pranon hapur se gjërat po shkojnë keq, dhe po përpiqet të distancohet nga kryerja e pushtimit, kjo është sigurisht një shenjë e presioneve më të mëdha që vlojnë nën sipërfaqe. Teknokratët kanë qenë prej kohësh të pakënaqur me luftën, por të paaftë për të bërë asgjë për këtë. Ndërsa ata të linjës së ashpër dhe oportunistët, kanë nisur të jenë të gatshëm të sinjalizojnë publikisht shqetësimin e tyre, dhe kjo sinjalizon një izolim në rritje të presidentit rus.

Putin's power is not seriously threatened, at least not yet. But if he thinks he might be, then that takes us into even more dangerous territory. He may find ways to reframe the narrative, and try to make peace with Kiev, calling it a victory. But it could also be that he feels he has no other choice but to find a way to escalate the war so that a loss in Ukraine does not jeopardize his position at home.

Note: Professor Mark Galeotti is the author of 24 books on Russia. The most recent is titled "A Short History of Russia" published in 2021.

Translated and adapted by CNA.al