web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Global peace at risk/ Is there still a way out of this spiral?

2023-03-11 09:26:00, Blog CNA

Global peace at risk/ Is there still a way out of this spiral?

In a pink building in the embassy quarter of Beijing, located between the embassies

Iranian and Kazakh, a security guard stands outside the door, freezing cold regardless

from the winter coat he is wearing. Zhana Leshinska's office is located in the building behind

his.

She is in charge of Ukrainian affairs in Beijing. Two years ago, her superior died of

a heart attack and since then she runs the diplomatic mission. It is not a task at all

easy: Her country is at war, but no one in China's capital seems to care

very interested

Duhen saktësisht 27 minuta për të shkuar në këmbë nga atje në selinë e ambasadës ruse në

Pekin. Disa godina banimi, një kompleks zyrash, një spital, dy fusha sportive dhe një park

janë pjesë e hapësirës së madhe të ambasadës titullari i së cilës deri vonë ishte Andrej

Denisov.

I lindur në vitin 1952 në Kharkiv, në atë që atëherë ishte Republika Sovjetike e Ukrainës, ai

studioi për Sinologji (çështjet e Kinës), dhe më vonë u bë një figurë kyçe në marrëdhëniet

ruso-kineze. Sa herë që flitej për Ukrainën, qeveria e Pekinit preferonte të bisedonte me

Denisov, një rus, sesa me Leshinskan, një ukrainase.

“Ukraina është oborri i Rusisë. Rusët e kuptojnë këtë më së miri”- u thanë diplomatëve

evropianë zyrtarët e Ministrisë së Jashtme të Kinës. Dhe kjo është pikëpamja që Pekini

ka ende sot një vit pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia. Teksa ambasadorja ukrainase

në Uashington u ftua në Kongresit për të dëgjuar fjalimin e më të rëndësishëm të vitit të

presidentit amerikan Xho Bajden dhe u brohorit nga anëtarët e Kongresit, Leshinska duhet

ende t`i shpjegojë publikut në Pekin se kush sulmoi kë në këtë luftë.

“Rusia është një shtet agresiv, ndërsa Ukraina është viktima”- thotë ajo. Herë pas here, shton

ajo, i është drejtuar Ministrisë së Jashtme kineze duke i thënë se “për të mbajtur një qëndrim

neutral, është e rëndësishme të bisedohet me të dyja palët”. Por fatkeqësisht, s’ka asnjë shenjë

se pala kineze është e gatshme ta bëjë këtë.

Trajtimi krejtësisht i kundërt i dy diplomatëve në Pekin dhe Uashington, është dëshmi e

tensionit të madh që ka krijuar lufta në Ukrainë në marrëdhëniet midis dy superfuqive. Edhe

para saj raportet nuk kanë qenë shumë miqësore, por pushtimi i Putinit në Ukrainë ka sjellë

atë që ish-kryeministri australian Kevin Rud e kishte paralajmëruar prej vitesh: një “Luftë të

re të Ftohtë”.

Ky term është i diskutueshëm, sepse bota e fragmentuar politikisht dhe ekonomikisht e

shekullit XXI-të është e ndryshme nga ajo e bllokut të pas Luftës së Dytë Botërore. Gara e

armëve bërthamore midis Kinës dhe Amerikës, nuk ka arritur ende përmasa që mund të

krahasohen me atë midis BRSS dhe SHBA në shekullin XX-të.

Dhe në dallim nga Bashkimi Sovjetik, SHBA-ja vazhdon të mbajë marrëdhënie tregtare me

Kinën, banka qendrore e së cilës mban obligacione amerikane me vlerë 867 miliardë dollarë.

E megjithatë, që nga shkurti i vitit 2002, kanë ndodhur 3 zhvillime që të kujtojnë shumë

Luftën e Ftohtë.

Së pari, lufta e agresionit të Rusisë ndaj Ukrainës, po perceptohet gjithnjë e më shumë si një

lloj konflikti i deleguar, si ato që u zhvilluan gjatë shekullit të kaluar. Kjo jo në Ukrainën, ku

një komb thjesht po mbrohet kundër një agresori, por në Moskë dhe Pekin, ku portretizohet si

 

një mbrojtje kundër një Perëndimi që “synon të ruajë hegjemoninë e tij”, por edhe në

Uashington, ku kuptohet si pjesë e një lufte globale midis demokracive dhe autokracive.

Së dyti, që nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia, fuqitë e mëdha kanë bërë atë që munden për

të rreshtuar partnerët dhe aleatët. Secila palë po mbledh “trupat” e saj - në debate dhe votime

në Kombet e Bashkuara, me misione diplomatike të drejtuara nga politikanë individualë apo

përmes ndihmës në shkallë të gjerë dhe të programeve ekonomike.

Së treti, lufta është shoqëruar nga një çimentim i ideologjive. Trajektorja e luftës e ka

konfirmuar deri më tani për Pekinin dhe Uashingtonin imazhin që ata kishin për njëri-tjetrin:

si atë të një kundërshtari ideologjik me të cilin mirëkuptimi pothuajse nuk është më i mundur.

Ky element ideologjik është sot shumë më i fortë. Më parë, rivaliteti kishte qenë më shumë

në sferën e pushtetit-politik, ushtarak dhe teknologjik. Ndërsa Moska dhe Pekini ishin armiq

për pjesën më të madhe të Luftës së Ftohtë, ata janë sot më afër se sa kanë qenë që nga vitet e

themelimit të Republikës Popullore.

Ashtu si Stalini dhe Mao Ce Duni në atë kohë, Vladimir Putin dhe Xi Jinping ndajnë sot

refuzimin e tyre themelor të një rendi botëror të dominuar nga SHBA, madje edhe një anti-

amerikanizëm të fortë. Nga ky këndvështrim, mbështetja perëndimore për Ukrainën u duk për

Kinën dhe Rusinë si pjesë e një plani të drejtuar nga SHBA për të zgjeruar sferën e saj të

ndikimit drejt lindjes.

Prandaj, nuk është për t’u habitur pse ekspertët e marrëdhënieve ruso-kineze nuk kanë

iluzione për “planin e paqes” të paraqitur së fundmi nga Pekini”. Kjo sepse ai nuk është as një

dokument që specifikon se cila palë duhet të ndërmarrë cilat hapa, dhe kur apo si duhet të

ndëshkohen shkeljet.

Përkundrazi, është një deklaratë parimesh që rithekson pozicionet anti-perëndimore të Kinës,

që kritikon tërthorazi Rusinë agresore, që bën thirrje për armëpushim në vend të tërheqjes së

trupave ruse dhe për heqjen e të gjitha sanksioneve të pa miratuara nga Këshilli i Sigurimit i

OKB-së.

Udhëheqësi kinez Xi është takuar me homologun e tij rus Putin rreth 40 herë në total, herën e

fundit në shtator 2022. Ndërkohë ka folur vetëm një herë në telefon me presidentin ukrainas

Zelenski. Dhe kjo në vitin 2021, një vit para luftës. Ndërkohë një rrugëdalje e përshkallëzimit

të situatës në marrëdhëniet kino-amerikane, e përshpejtuar që nga fillimi i luftës në Ukrainë,

duket gjithnjë e më e vështirë, sidomos pasi konfliktet e mëtejshme janë në prag ose tashmë

janë të programuara paraprakisht.

Këtë pranverë, udhëheqësi kinez Xi planifikon të vizitojë Moskë. Ky udhëtim premton ta

lehtësojë situatën po aq sa edhe udhëtimi i planifikuar në Tajvan nga Kryetari i Kongesit të

SHBA Kevin Mekarthi. Kina e konsideron Tajvanin si pjesë të territorit të saj. Pekini iu

përgjigj me disa ditë stërvitje ushtarake një vizite verën e kaluar nga paraardhësja e Mekarthi,

Nensi Pelozi.

Të dhënat e fundit ekonomike duken si një trashëgimi çuditërisht e vjetruar e një epoke të

gone. While the volume of trade between China and Russia increased by 30 percent last year

at about $190 billion, that between China and the US is more than 3 times as much

big, and more than ever before.

And America's European allies do even more business with China, to the tune of 900

billion dollars. All this will be put in jeopardy if the suspicions expressed are confirmed

by the American Secretary of State, Anthony, who two weeks ago said that: "China yes

considers giving Russia weapons, ammunition or combat drones. If this were to happen, it could

cause an economic war, not compared to anything that preceded it"./ Adapted from CNA.al

 





Lajmet e fundit nga