What is the origin of carnival masks?

2023-02-21 09:23:00, Blog CNA

Carnival? All with masks to wear, hide, have fun and joke. But what is their origin? What meaning and importance have they had in the history of mankind?

In leather, wood, metal, bone, fabric, stone and terracotta: Since prehistoric times, man has hidden his face behind masks. In rituals and cults, funerals, theaters or carnivals.

"From an anthropological point of view, the mask is an important symbol, present in most cultures and transversal in all eras.

Simboli i fytyrës, pjesa kryesore e kokës ku përqendrohej fuqia, përdorej dhe përdoret ende për qëllime të ndryshme, por në përgjithësi mund ta përkufizojmë si një mjet për të përfaqësuar diçka duke fshehur diçka tjetër”- thotë antropologu Masimo Çentini.

Ndër të parët që mbanin një maskë të tillë, më i famshmi është padyshim shamani i pikturuar 17-12 mijë vjet më parë nga duart e një njeriu të Epokës Paleolitike në një mur në shpellën Trua Frere në Francë. Studiuesit kanë hipotetizuar prej kohësh se maska ??e tij e drerit, kishte një funksion simbolik në ritualet e gjuetisë, por sot teza vihet në pikëpyetje.

What is the origin of carnival masks?

“Mendoj se mund të jetë një maskim praktik për t’iu afruar gjahut. Sidoqoftë, një gjë është e sigurt:Sot, ashtu si atëherë, vendosja e maskës ishte një operacion ritual, i kryer nga njerëz që kishin një rol të veçantë në komunitet, për të krijuar një lidhje midis botës së dukshme të njerëzve dhe botës së padukshme të shpirtrave ose Perënditë”- nënvizon eksperti italian.

Lidhja me botën tjetër ishte aq e fortë, saqë shpeshherë maskat dhe vdekja shkonin dorë për dore. Ndonjëherë duke kundërshtuar efektet e dëmshme të Njeriut më Kosë, një imazh që simbolizon vdekjen, dhe të tilla ishin maskat mikenase dhe egjiptiane. Dy më të famshmet ishin ajo e Agamemnonit (rreth vitit 1550 Para Krishtit) dhe të faraonit Tutankhamun (vitit 1323 Para Krishtit).

Që të dyja prej ari, dhe të karakterizuara nga tipare realiste, ato përfaqësonin “fytyrën e përjetshme” të të ndjerit. “Ishte një mënyrë për të ndaluar procesin e kalbjes së trupit. Por në kultura të ndryshme, maska ishte gjithashtu një mjet për të ruajtur tiparet e të ndjerit. Si fotot tona mbi varret e sotme”- shpjegon Çentini.

What is the origin of carnival masks?

Në Romën e lashtë, atdheun e kultit të individit, dëshira për të ruajtur fizionominë e njerëzve të dashur u shndërrua në Ius Imaginum, një privilegj që u njihej fisnikëve, i përshkruar edhe nga Polibi (shek.II Para Krishtit):Pas laudatio funebris, të vdekurin e varrosin në varr ,e ritet e zakonshme të varrimit dhe imazhi i tij, i mbyllur në një arkë prej druri, çohet në vendin më të dukshëm të shtëpisë”- shkruan historiani grek.

Imazhi në fjalë ishte një maskë prej dylli, e marrë direkt nga fytyra e të ndjerit. Ashtu siç bëjnë gjyshërit tanë me fotografitë e vjetra, maskat e të ndjerëve hiqeshin nga ai lloj albumi i madh familjar 3D vetëm në raste të veçanta, për t’u veshur nga njerëz me tipare të ngjashme me pronarët e dikurshëm, të cilët parakalonin gjatë ceremonive të sakrificave publike apo funeraleve të të afërmve prestigjiozë.

“E kush nuk do të nxitej nga pamja e imazheve, që ishin të gjalla dhe frymëzuese?”-pyeste Polibi. Etruskët, grekët dhe romakët i zbukuronin dyert e pallateve dhe qyteteve me fytyrat e kujdestarëve të tmerrshëm e me fuqi të mbinatyrshme. Këto maska ??kishin një funksion apotropaik (nga greqishtja apotrépein, “për të larguar”), pra shërbenin për të frikësuar dhe mbajtur larg shpirtrat e këqij.

Megjithatë, gjatë ceremonive rituale, një maskë e varur mbi një shtyllë mjaftonte për të garantuar praninë e një hyjnie. Historianët spekulojnë se ky ishte funksioni i ovaleve gëlqerore, të prodhuara nga njerëzit e neolitit rreth 7000 vjet më parë.

Dhe sigurisht po këtë funksion kishin maskat e Dionisit që grekët i vendosnin mes gjetheve gjatë riteve të egra të natës për nder të Zotit të Dehjes. Për grekët e lashtë shfaqjet e para teatrale, që u zhvilluan në Athinë gjatë festave për Dionisin, kishin një vlerë fetare. Nuk e dimë nëse ishte kjo arsyeja që nga fundi i shekullit VI P.E.S, paraardhësi mitik i familjes së madhe të tragjedianëve grekë, Tespis, i nxiti aktorët e tij që t’i mbanin ato në skenë.

Megjithatë, arsyet teknike për këtë zgjedhje janë të pamohueshme. Maska i jepte mundësi një burri të vetëm të luante role të shumta, dhe të kompensonte mungesën e grave, të cilat e kishin të ndaluar të dilnin në skenë. Po ashtu, maska ??i lejonte aktorët të ndryshonin “statusin” e tyre dhe të shpreheshin në një mënyrë që përndryshe konsiderohej e pahijshme.

Karnavalet janë momenti në të cilin rregullat përmbysen dhe realiteti mund të shtrembërohet, në një përmbysje të roleve shoqërore që rrjedhin nga tradita romake e Saturnalias. Në këto festime të lashta fetare, zhdukeshin ndarjet dhe detyrimet klasore, duke i lënë vendin festimeve.

E njëjta gjë ndodhte në Festën e Budallenjve, ri-interpretimi mesjetar i Saturnalisë, i cili u përhap mbi të gjitha në Francë midis shekujve XII-XVII:3 ditë festime të çmendura dhe çlirimtare, midis priftërinjve dhe klerikëve të veshur si gra dhe të varfërve dhe të margjinalizuara të veshur si peshkopë dhe Papë.

“Maska, e cilësuar nga Kisha si një instrument djallëzor i mashtrimit, përjetoi një fenomen desakralizimi në mesjetë”- shtoi ai. Çentini thotë se në një proces që mund ta përkufizojmë si laicizëm, ajo trashëgua në një kontekst folkloristik. Gjykatat dhe rrugët u bënë vendi e shakave dhe maskaradave, siç ishin mattaccini-t në Venecia, të cilët argëtoheshin duke i hedhur lëvozhgat e vezëve plot me ujë mbi zonjat që kalonin aty pranë.

By 1608, when Venice outlawed the use of masks for reasons of public order outside of Carnival, they had already taken over the rest of Italy, thanks to the spread of the Commedia dell'Arte.

Translated by CNA.al