Pse femrat kanë më shumë gjasa të humbin jetën në aksidente me makinë sesa meshkujt?

2023-02-12 13:31:00, Blog CNA

Pse femrat kanë më shumë gjasa të humbin jetën në

Foto ilustruese

Disa statistika të tmerrshme kanë dalë nga disa studime të fundit.Gratë kanë 73 për qind më shumë gjasa sesa burrat që të lëndohet rëndë në një aksident ballor me makinë, dhe thuajse 2 herë më shumë gjasa për t’u bllokuar në rrënojat e një aksidenti automobilistik, dhe 17 për qind më shumë gjasa për të vdekur në një aksident automobilistik.

Por çfarë e shkakton këtë rrezik më të lartë?

Janë një sërë faktorësh, dhe kryesisht përgjegjësia bie mbi projektuesit e automjeteve që nuk marrin parasysh dallimet midis fizikut mashkullor dhe atij femëror. Për shembull, një studim në Suedi zbuloi se gratë janë më të prirura për t’u lënduar në qafë, sepse sediljet e makinave nuk i lënë shumë vend trupave më të lehtë.

“Në përgjithësi femrat janë më të lehta në peshën trupore sesa meshkujt. Ndaj ato katapultohen më shpejt përpara dhe i nënshtrohen një lëvizje përshpejtuese më të madhe në rastin e një aksidenti. Po ashtu një grua lidhet më fort pas rripit të sigurimit”- thotë Ana Karlson nga Universiteti i Teknologjisë Chalmers.

“Sediljet duhet të jenë më pak të ngurta, dhe më të zhdërvjellta. Kur një makinë goditet nga pas, pjesa e pasme e sediljes vepron si një trampolinë duke na katapultuar përpara. Unë do të doja të shihja mbështetëse të sediljeve që janë më të mira në amortizimin e tronditjes”- shton ajo.

Siç e thekson edhe Karolin Kriado Perez, autore e librit “Gratë e padukshme: Ekspozimi i paragjykimeve gjinore me të cilat përballen çdo ditë gratë” e vitin 2019, gratë priren të ulen më afër pedaleve sesa burrat, ato janë në përgjithësi më të shkurtra ndërsa kanë vështirësi në arritjen e pedaleve për të përdorur si duhet makinën.

Ky lloj drejtimi konsiderohet të jetë “jashtë pozicionit” dhe jo pozicioni i rekomanduar nga prodhuesi. Qëndrimi ulur në këtë pozicion, edhe pse kërkohet për të drejtuar makinën, e vë shoferin përballë një rreziku më të madh për t’u lënduar. Një pjesë e problemit është mënyra se si testohen makinat.

Përpara testeve të përplasjes, dikur në teste përdorshin kufoma të vërteta njerëzore. Dhe ashtu si klasifikimi i lëndimeve të mëparshme nga ato të pësuara në teste, kishte një problem demografik: shumica e kufomave të përdorura ishin meshkuj të moshuar.

Kur nisi përdorimi i manekinëve, ishte koha e duhur për ta korrigjuar atë, dhe ndoshta për të vendosur disa forma të tjera trupore. Fatkeqësisht testimet vazhduan të bazoheshin tek modelet mashkullore, dhe pastaj prej tyre nxirrej një deduksion.

Sot kryhen edhe teste enkas për fëmijët, por manekinët që përdoren si përfaqësues të trupave të femrave janë modele meshkujsh me përmasa të vogla, afërsisht me madhësinë e një vajze 12-vjeçare, me gjatësi 149 centimetra.

Studiuesit rekomandojnë zhvillimin e modeleve femërore të testimit të përplasjeve dhe përdorimin e tyre si një standard gjatë testimit, në mënyrë që makinat të jenë më të sigurta për gratë. Modelet e grave shtatzëna gjatë një përplasje janë përdorur në të kaluarën, por duhet të përfshihen edhe në testet e sigurisë për të përmirësuar sigurinë.

Testet që simulojnë gratë shtatzëna, tregojnë se sistemet e kufizimit me tre pika janë më të sigurta për nënën dhe fetusin gjatë një përplasjeje. Po ashtu, po bëhen përpjekje për të riparuar pabarazinë që vihet re në këtë aspekt. Kohët e fundit u projektua nga studiues suedezë një model i tillë i testimit.

Ekipi shpreson që ai të mund të përdoret për të mësuar rreth lëndimeve të ndryshme - si për shembull një legen i thyer- që ndodhin në mënyrë disproporcionale tek femrat e përfshira në aksidente automobilistike. “Nuk mund të kesh të njëjtën pajisje për të testuar një burrë dhe një grua. Ne nuk do të reduktojmë dot lëndimet që po shohim sot në rast se nuk vendosim sensorë për t’i matur ato”- tha për BBC Kristofer O’Konnor, drejtuesi i prodhuesit më të madh të testeve të përplasjes.

“Duke i matur ato lëndime, ne mund të prodhojmë makina më të sigurta me një ‘airbag’ më të sigurt, me rripa sigurie më të sigurt, me ndarje më të sigurta për pasagjerët që lejojnë trupa të madhësive të ndryshme”-theksoi ai./ Përshtatur nga CNA.al