Si mund të reagojë Putin ndaj kundërofensivës së suksesshme të Ukrainës

15 Shtator 2022, 08:26, Blog CNA

Si mund të reagojë Putin ndaj kundërofensivës së

Ushtria ruse po tërhiqet me shpejtësi përgjatë frontit në Karkiv, duke lënë pas tanke të djegura, por edhe shumë tanke dhe pajisje të tjera të padëmtuara. Orët e fundit janë bërë virale në rrjete sociale imazhet e banorëve vendas që mirëpresin forcat ukrainase, së bashku me rrëfime nga dëshmitarë okularë.

Por sigurisht që asnjëra prej tyre nuk ka depërtuar në mediat shtetërore ruse. Ndërsa Kremlini po përpiqet të gjejë një mënyrë për të shmangur atë që duhet të jetë e pashmangshme, kjo që po ndodh ditët e fundit do të ndikojë jo vetëm në besueshmërinë publike të Vladimir Putinit, por edhe në unitetin e elitës ruse rreth tij.

Ministria ruse e Mbrojtjes flet zyrtarisht për një “rigrupim” të njësive të saj. Televizioni shtetëror po lavdëron “arritjet” e ushtarëve rusë në front. Gazeta qeveritare “Rossiiskaya”, përshkruan fitoret e supozuara, dhe e gënjen veten duke pretenduar vazhdimin e aksionin në thellësi të territorit që mbahej deri pak ditë më parë i pushtuar nga Rusia.

Gazeta tjetër propagandistike e Moskës, “Komsomolskaya Pravda”, publikon rrëfime heroike nga fronti, ku sipas saj nuk ka aspak një tërheqje kaotike për shkak të kundërofensivës ukrainase, por një tërheqje të rregullt nën sulmin e “mercenarëve të huaj” dhe “trupave të stërvitura nga NATO”.

Media zyrtare ose përpiqet që të injorojë shkatërrimin e linjave ruse në front, ose po kërkon të gejë disa mënyra për ta justifikuar apo mbuluar atë. Por në çdo rast ata janë jo-koherentë dhe aspak bindës. Për më tepër, kjo situatë po nxjerr në pah problemin kryesor që ka makineria propagandistike e kontrolluar nga shteti rus: gjithçka varet nga një linjë që diktohet nga lart.

Në vend të kësaj, Kremlini duket se është në kaos në rastin më të mirë, dhe në krizë në rastin më të keq. I kapur në befasi, i pasigurt se si të kundërpërgjigjet, ai nuk po i jep mediave një orientim se çfarë të shkruajnë, dhe në një sistem të tillë, askush nuk guxon që të tregojë iniciativë, nga frika se mos gabon.

Në fund të fundit, ky është në thelb i njëjti mendim mbrojtës i stilit sovjetik që po e mashtron ushtrinë dhe që po dëshmohet si kundërproduktiv. Moska ka aktualisht dy probleme emergjente. Së pari, si të prodhojë çdo lloj narrative pozitive pa përdorur gënjeshtrat më skandaloze.

Kjo ishte e njëjta dilemë që ajo hasi në të dyja luftërat ne Çeçeni, si dhe gjatë luftës sovjetike në Afganistan: pra si të gënjesh mjaftueshëm, por jo shumë. Tek e fundit, ekziston një lloj i çuditshëm akti balancues moral që arrihet edhe në regjimet totalitare.

Ai nuk ka të bëjë me faktin që shumica e rusëve e besojnë domosdoshmërisht linjën zyrtare - edhe pse shumë e besojnë - por me tepër ata nuk janë të gatshëm të bëjnë përpjekje për të mos e besuar këtë. Kjo është shumë e rrezikshme, si moralisht ashtu edhe nga pikëpamja politike.

Më kujtohet se si në fundin e viteve 1980, prind i një veterani të luftës Bashkimi Sovjetik-Afganistan më tha “Nuk doja të besoja atë që njerëzit po thoshin për luftën, sepse nëse do ta besoja, atëherë ose duhej të veproja kundër ose të bëhesha pjesë e saj”.

Po kështu edhe sot, shumë rusë preferojnë që ta lënë “kutinë” të mbyllur, dhe të mos e dinë nëse “Macja e Shrodingerit” është e vdekur apo e gjallë. Megjithatë, sa më i madh që të jetë hendeku midis propagandës dhe realitetit, aq më e vështirë është ta shmangësh të vërtetën.

Sfida e dytë e Kremlinit është se si të menaxhojë elitën, pra ata që kanë më shumë për të humbur, por nga ana tjetër edhe njohuritë më të mira të asaj që po ndodh. Një tregues domethënës është se Ramzan Kadirov, kryekomandant i Çeçenisë, është ankuar hapur në rrjetet sociale se kjo “është një situatë djallëzore”, duke paralajmëruar se “nëse sot apo nesër nuk ka ndryshime në strategjinë për kryerjen e operacionit ushtarak, do të detyrohem të shkoj tek udhëheqja e Ministrisë së Mbrojtjes për t’u shpjeguar atyre situatën”.

Askush nuk mund ta marrë qëndrimin e tij shumë seriozisht, pasi Kadirov ka një histori të kërcënimeve me retorikë boshe. (Teksa trupat ruse janë të tërbuara nga fakti që forcat çeçene duken më të interesuara të postojnë video të tyre në "TikTok", sesa të luftojnë kundër ukrainasve).

Megjithatë, kur Kadirov e pranon hapur se gjërat po shkojnë keq, dhe po përpiqet të distancohet nga kryerja e pushtimit, kjo është sigurisht një shenjë e presioneve më të mëdha që vlojnë nën sipërfaqe. Teknokratët kanë qenë prej kohësh të pakënaqur me luftën, por të paaftë për të bërë asgjë për këtë. Ndërsa ata të linjës së ashpër dhe oportunistët, kanë nisur të jenë të gatshëm të sinjalizojnë publikisht shqetësimin e tyre, dhe kjo sinjalizon një izolim në rritje të presidentit rus.

Pushteti i Putinit nuk është seriozisht i kërcënuar, të paktën ende jo. Por nëse ai mendon se mund të jetë, atëherë kjo na çon në një territor edhe më të rrezikshëm. Mund të ndodhë që ai të gjejë mënyra për ta riformuluar narrativën, dhe të përpiqet të bëjë paqe me Kievin, duke e quajtur atë një fitore. Por mund të ndodhë gjithashtu, që ai të ndjejë se nuk ka alternativë tjetër, veçse të gjejë një mënyrë për ta përshkallëzuar luftën, që humbja në Ukrainë të mos ia rrezikojë pozitat brenda vendit.

Shënim: Profesor Mark Galeotti është autor i 24 librave mbi Rusinë. Më i fundit titullohet “Një histori e shkurtër e Rusisë” botuar në vitin 2021.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al