Xho Bajden po e shpërbën NATO-n

23 Shtator 2021, 07:22, Politikë CNA

Nga Dominic Green ?The Spectator?

Formimi i aleancës ushtarake Australi-Britani e Madhe-SHBA (AUKUS) në Paqësor tregon se gjithçka që Donald Trump mund të thotë, mund të realizohet nga Xho Bajden. Problemi është se Bajden nuk po e dhe aq mirë këtë.

Administrata e presidentit aktual, ashtu si edhe ajo e Trumpit më parë, është e përkushtuar të ndërtojë aleancat e saj në Paqësor, duke mbështetur njëherazi edhe NATO-n. Megjithatë në Australi, ashtu si edhe në Afganistan, ekipi i Bajden po bën pikërisht atë për të cilën akuzonte dikur Trump:po anulon detyrimet tashmë të shkelura të NATO-s, pa pasur ndërkohë asnjë ide të qartë se çfarë mund ta zëvendësojë atë.

Por marrëveshja mbi krijimin e aleancës AUKUS bie ndesh me pikën e tretë. Dhe kjo gjë ka gjasa t`i dobësojë interesat e jashtme të Amerikës. Sa kaq, Presidenti francez Emanuel Makron i është kundërpërgjigjur Australisë,që shkëmbeu një marrëveshje për nëndetëset me naftë të prodhuara në Francë me një pakt tjetër për nëndetëset bërthamore të prodhuara nga Amerika, duke e trajtuar SHBA-në si një vend armik.

Ambasadori francez në Uashington është ?tërhequr për konsultime?. Ndërkohë Ministri i Jashtëm francez e ka akuzuar SHBA -në për një ?goditje pas shpine?. Francezët kanë një fjalë për këtë:pique. Makron është tërbuar nga inati.

Pastaj kompania franceze ?Naval Group? kishte mbetur prapa me punimet dhe kostot e nëndetëseve i kishin tejkaluar parashikimet. Në biznesin e luftës, gjithçka është e lejueshme.

Reagimi i Makron tregon se australianët kishin të drejtë ta anulonin kontratën e tyre për blerjen e nëndetëseve franceze me naftë. Pasi ajo konfirmon se Franca është tipike në sjelljen e saj, dhe se ajo do të detyrohet të përplaset herë pas here me anglo-saksonët.

Kjo është ajo që dikton historia dhe gjeografia, dy lëndë të cilat kanë dalë disi jashtë mode në botën tonë dixhitale, por që mbeten në zemër të çështjeve botërore.

Francezët kanë një civilizim të veçantë, dhe një nga tiparet e tij dalluese është krejtësisht i ndryshme nga qytetërimi anglez. Një ndryshim aq i qartë në sytë e francezëve, saqë shumica e tyre do qeshin tani me idenë e ?civilizimit anglez?, ashtu siç mund të bënin edhe me konceptin e ?komedisë gjermane? apo ?përgjegjshmërisë së italianëve?.

Anglezët u përhapën në të gjithë globin gjatë epokës së perandorive, dhe rezultati është gjiganti i fjetur që ne e quajmë Anglosferë. Popujt anglishtfolës ndajnë një të kaluar të përbashkët, një gjuhë të përbashkët dhe sisteme të ngjashme juridike.

Ata ndajnë lidhje familjare, dhe disa prej tyre edhe një monark të përbashkët. Lidhjet familjare kanë shumë rëndësi kur krijohen aleanca në fushën e mbrojtjes. Franca ka lidhje të ngjashme me atë që e quan Frankofoni, dhe disa prej tyre ndodhen në zonën e Paqësorit.

Ndërkohë, ashtu si me zemërimin e Francës, kthesa e Australisë tek aleatët e saj më të afërt ushtarakë, SHBA-ja dhe Britania, tregon rishfaqjen në skenën gjeopolitike të historisë dhe gjeografisë.

Problemi për Francën, por edhe për NATO-n dhe SHBA-në, është se historia dhe gjeografia po shfaqen gjithashtu në pragun e Francës. Rusia nuk ka pasur një ndikim aq të madh mbi Evropën Perëndimore që nga fundi i Luftës së Ftohtë. Gjermania, partnerja e Francës në BE, po anon drejt Rusisë.

Themelet e aleancës atlantike dhe krahut të Evropës Perëndimore të NATO-s, janë më të dobëta se kurrë ndonjëherë.

Përbuzja me të cilën ekipi i Xho Bajden i trajtoi aleatët e tij gjatë tërheqjes nga Afganistani, u tregoi evropianët se ata janë vetëm.

Ndërsa Trump u kërkoi thjesht që evropianët të mbështesnin NATO-n duke shpenzuar pjesën e tyre të premtuar, Bajden ka treguar se SHBA-së nuk i intereson aspak kjo çështje. Rezultati është përçarja dhe kaosi midis anëtarëve më të mëdhenj të Evropës në NATO, probleme të cilat administrata Bajden i ka përkeqësuar në mënyrë dramatike, të cilat po i përkeqëson në një mënyrë edhe më dramatike Emanuel Macron.

Britanikëve u pëlqen të thonë se ata fituan ?pa dashje?një perandori të madhe. Asnjë president nuk është i hutuar sa Xho Bajden. Dhe kjo është mënyra se si ndërkohë që po ndërton aleancat e saj në Paqësor, SHBA po e humbet NATO-n./CNA.al