web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

NATO një aleancë e përçarë, ja çfarë duhet bërë

11 Korrik 2021, 06:08, Politikë CNA

Nga Andrew A.Michta ?Wall Street Journal?

Presidenti Xho Bajden po e ringjall Organizatën e Traktatit të Atlantikut të Veriut. Apo nuk është kështu? Me largimin e Donald Trump, aleanca i është rikthyer punëve si zakonisht, dhe Bajden e ka vënë theksin në ?detyrën e shenjtë? të anëtarëve sipas Nenit 5 të Traktatit të Uashingtonit, që përcakton se si reagojnë anëtarët e aleancës ndaj sulmit kundër një anëtari tjetër.

Por një aleancë ushtarake ka nevojë për ushtri. Dhe pa një rrugëtim të qartë drejt riarmatimit të Evropës, NATO nuk do të jetë në gjendje që të reagojë ndaj një krize. ?Paratë janë atje për rindërtimin e ushtrive aleate. Problemi qëndron tek politika e Evropës?-shkruan një kolegu im evropian.

Pra thënë me fjalë të tjetra:Armatosja e mirëfilltë në të gjithë aleancën, do të sinjalizonte se Evropa është e gatshme që të ndërmarrë veprime ushtarake së bashku me SHBA-në, dhe mund të vendosë në rrezik qasjen e kontinentit ndaj naftës ruse apo tregjeve kineze.

Nëse aleatët evropianë të NATO-s, fillojnë të tregojnë aftësi ushtarake që i zotërojnë vetë vendet evropiane, kjo do t?i dërgonte Moskës dhe Pekinit sinjalin se NATO është e gatshme që të sigurojë parandalimin  e agresionit në Evropë, duke lejuar që pjesa më e madhe e fuqisë ushtarake amerikane të fokusohet në rajonin e Indo-Paqësorit.

Është e qartë se kjo gjë nuk do të ndodhë së shpejti. Pushtimi i Krimesë nga Vladimir Putin në vitin 2014 dhe lufta në Ukrainën Lindore, kanë shkaktuar një polarizim të madh të qëndrimeve të anëtarëve të NATO-s. Nga njëra anë, Polonia, Rumania dhe shtetet baltike e shohin Rusinë si një rrezik të qartë dhe të pranishëm, të vendosur për të zgjeruar ndikimin e saj në hapësirën që humbi pas Luftës së Ftohtë.

Në anën tjetër është një Evropë Perëndimore shumë e kujdesshme, dhe që nuk do të rrezikojë rritjen ekonomike për mirëqenien e fqinjëve të tyre, dikur të dominuar nga sovjetikët. Berlini duket se synon të administrojë më shumë sesa të kundërshtojë Rusinë, nëpërmjet një përzierje të angazhimit politik dhe ekonomik.

Duke parë pak më larg jashtë vendit, ndërsa Uashingtoni e sheh Kinën si një problem ushtarak dhe ekonomik, Evropa e konsideron atë një sfidë strategjike, por edhe një mundësi ekonomike. Tregu aziatik shihet si shumë jetik për prosperitetin e Evropës, ndaj synohet të shmanget zemërimi i Pekinit.

Gjermania ka investuar shumë në tregjet aziatike, dhe marrja e një pozicioni të qartë mbi konfliktin Kinë-Amerikë, nuk është në interesin e saj. Prioritetet e sigurisë së Francës janë të përqendruara në jug, drejt Mesdheut dhe Afrikës, jo drejt lindjes.

Këto interesa të ndryshme në të gjithë Evropën, e bëjnë të vështirë arritjen e një konsensusi në mesin e të gjithë anëtarëve të NATO-s për kërcënimet që i kanosen aleancës. Disa analistë kujtojnë me ëndje Luftën e Ftohtë, kur qëllimet e anëtarëve të NATO-s ishin në një vijë të drejtë.

Por ajo kohë ka kaluar. Fuqia e SHBA-së është shterur nga globalizimi dhe de-industrializimi, nga lufta e gjatë në Afganistan dhe Lindjen e Mesme, si dhe polarizimi i madh politik në vend. Ndërsa udhëheqja globale amerikane po çalon, Evropa ka qenë gjithnjë e më e dobët teksa përpiqet – jo pa vështirësi ? që të drejtpeshojë opsionet e saj.

Rusia i ka shfrytëzuar këto përçarje, ndërsa Kina është shndërruar në një fuqi në Evropë, nëpërmjet investimit në kompanitë evropiane të teknologjisë. Vendimi i administratës Bajden për t?u hequr nga sanksionet kundër gazsjellësit ?Nord Stream 2?, sinjalizoi se Uashingtoni po kthen kokën nga Gjermania për udhëheqjen e Evropës pas Brexit.

SHBA-ja nuk do të përpiqet qëta detyrojë Gjermaninë të marrë një qëndrim më të ashpër kundër Moskës. Por ky vendim e rikthen Rusinë në lojën evropiane të balancimit të fuqisë, duke e shtuar varësinë e Evropës nga energjia ruse.

Viti i ardhshëm do të jetë vendimtar për NATO-n. Vendimet e vështira për ri-armatosjen e Evropës do të varen nga faktorë të ndryshëm – përfshirë rezultatin e zgjedhjeve parlamentare të shtatorit në Gjermani, dhe vendimin përfundimtar mbi marrëveshjen gjithëpërfshirëse BE-Kinë për investimet.

Mbi këtë të fundit u ra dakord disa javë, para të merrte detyrën se administrata Bajden. Por aktualisht pakti është bllokuar në Parlamentin Evropian. Aleatët evropianë të NATO-s dhe Amerika, nuk kanë gjasa që të arrijnë një konsensus mbi ashpërsinë e kërcënimit që paraqet Kina në një të ardhme të afërt.

Nuk është as shumë e mundur, që presioni i vazhdueshëm i Rusisë në krahun lindor të NATO-s, ta nxisë Evropën të rindërtojë forcat e saj të armatosura. Në qoftë se anëtarët e NATO-s nuk bien dakord mbi objektivat gjeostrategjike, dhe nuk rindërtojnë ushtritë e tyre, aleanca do të mbetet e zbrazët, dhe përfundimisht do të shndërrohet thjesht në një ?banak muhatebesh?./CNA.al

 

Shënim: Andrew Michta, është dekan i Kolegjit të Studimeve Ndërkombëtare dhe iSigurisë në Qendrën Evropiane George C.Marshall në Garmisch-Partenkirchen, Gjermani.





Lajmet e fundit nga