E fundit!

22:51 Aktualitet

Biznesmeni Artur Shehu thyen heshtjen: Jam pronar i vjetër i tokës në Zvërnec, nuk i njoh fare investitorët

Biznesmeni shqiptar Artur Shehu ka folur në emisionin Opin...

Ndragheta/ Mafia që emrin e mori nga greqishtja e që ka xhiron vjetore 55 miliardë euro

27 Janar 2021, 10:35, Kosova & Bota CNA

Ndragheta është prej dy javësh tashmë thelbi i debatit publik që ka shpërthyer në vend, pas përgjimeve të publikuara të disa anëtarëve të saj që kanë pasur aktivitet në Shqipëri. Po realisht kush dhe çfarë është Ndragheta, grupi i krimit të organizuar i cilësuar më i rrezikshmi nga Interpol dhe Europol, plus Qeverisë italiane.

Deri para disa vitesh, Ndragheta nuk e kishte vendin e vet në listat e zeza të Agjencive ligjzbatuese, madje në vitin 2008, është vendosur në listën e zezë nga ana e SHBA si një nga organizatat më të rrezikshme të narkotrakut. Vitin e shkuar, Interpol nisi operacionin: ?Interpol kundër Ndraghetas. Ndragheta, sipas një studimi të profesorit shumë të njohur në Itali, Donato Masciandaro, pedagog i ekonomisë në Universitetin prestigjoz Boçoni të Milanos, ka një xhiro vjetore prej 55 miliardë euroësh, që është sa 5% e Prodhimit Bruto të Italisë.

Sipas përllogaritjeve të profesorit, aktiviteti kryesor i Ndragheta-s është traku i drogës, përmes së cilës ka një xhiro prej 27 miliard eurosh. Vendin e dytë e zë pjesëmarrja në tendera publikë që kap shifrën e 6 miliardë eurove. Shantazhi dhe fajdet janë gjithashtu një aferë e madhe që kap shifrën e 5 miliardëve, e më pas vjen traku i armëve me 3 miliard dhe prostitucioni po me afërsisht 3 miliard euro.

Ndragheta është një nga mafiet më të vjetra të Italisë dhe origjinën e emrit e ka nga greqishtja. Kjo pasi territori o Calabria-s është pjesë e asaj që quhet Magnia Grecia ku ka një influencë të rëndësishme të kulturës Helene.

Ndragheta ka lindur në vitet 1900, pra në llim të shekullit 20, por studiuesit ndahen për etimiologjinë. Ka teori që thonë që emërtimi vjen nga fjala ?andragathía (??????????)? që përkthehet: vlerë, zotësi, karakter xhentëlmeni?.

Por të tjerë thonë se ajo vjen nga fjala greke: andragatho, që do të thotë të bësh gjëra kurajoze dhe bujare. Ndragheta, ndryshe nga Cosa Nostra, pra maa siciliane, shtrihet në Calabri, një nga territoret më të varfra të jugut të Italisë. Ajo ka mbetur e fortë edhe si pasojë e natyrës së saj shumë konservatorë të veprimit dhe përbërjes së saj, ku nuk ka lejuar degradimin, siç ka ndodhur me klanet e maa-s siçiliane. Aq e fortë është prezenca e Ndragheta-s në Calabri, sa që prej vdekjes së presidentes së Rajonit, Jole Santelli, tetorin e shkuar, rajoni nuk ka arritur të gjejë paqe për një drejtues. Partitë politike të mëdha nuk kanë mundur dot të arrijnë një kompromis, pasi Ndragheta ka një forcë të madhe në territor. Ndërtimi i Ndragheta-s është shumë i mbyllur, baza e saj janë ndrine, që janë celulat e vogla të cilat përbëhen nga njerëz të lidhur nga gjaku, pra një s, të cilët më pas veprojnë mes tyre në hierarkinë e organizatës. Antimaa italiane e ka pasur shumë të vështirë depërtimin brenda Ndragheta-s, pasi edhe kur ka pasur të penduar, ata ose kanë qenë fals, ose nuk kanë vlejtur. Kjo ngaqë të penduarit, nëse do të arrinin të denonconin në shtet Ndragheta-n, do të duhej të dilnin kundër familjarëve të tyre të afërt.

Ndragheta ndryshe nga Cosa Nostra ka dashru që të bëjë bujë dhe u bë një nga trendet e jetës Mondan në Amerikën e pas Luftës së Dytë Botërore ka vepruar pa zhurmë. Dhe bazën më të madhe përtej detit e ka jo në SHBA, por në Kanada, një vend ku Ndragheta nuk ka tërhequr asnjëherë zhurmë e vëmendje mediatike. Me rrëzimin e komunizmit, Ndragheta ishte ndër të parat grupe të krimit të organizuar që u kthye në sipermarrje reale dhe u shpërnda në Europën Lindore. Në Çeki dhe sidomos në Sllovaki, Ndragheta u shpërnda në biznesin bujqësor dhe agroturizëm.

Në vitin 2018, Ndragheta vrau gazetarin sllovak Ján Kuciak dhe të fejuarën e tij Martina Ku?nírová, pasi publikoi një investigim të lidhjes së maas kalabreze me kryeministrin e Sllovakisë, Robert Fico. Ndragheta vepron në qytetet porte më të mëdha të Europës si Hamburgu, Roterdami, Gioia del Tauro, Andverpen etj. Gjatë viteve të postkomunizmit në Shqipëri, nga viti 1990, Ndragheta nuk ka pasur shumë prezencë në Shqipëri, pasi ndryshe nga puljezët e Sacra Corona Unita-s, apo edhe Camoras- napoletane dhe Cosa Nostra-s siçiliane, nuk u morën shumë me tregtinë e heroinës që vinte nga Shqipëria.

Ndragheta ka qenë tregtuesja më e rëndësishme e kokainës nga Amerika Latine në Europë, si në bashkëpunim me klanin e Medelinit të Escobarit, por edhe me atë të Cali-t. Me rënien e këtyre karteleve, Ndragheta mori në dorë trakun e kokainës, ku zë vendin e parë në Europë. Në Itali, Ndragheta është përfshirë në politikë, edhe në Italinë e veriut, kryesisht në rajonin më të pasur e rëndësishëm të Lombardisë. Ku ka ndihmuar partitë e mëdha për të marrë vota tek njerëzit që kishin origjinën nga jugi i Italisë.

Përveç Kanadasë, Ndragheta është shumë e fuqishme edhe në Australi, ku natyrisht shfrytëzon trakun e kokainës. Në vitet e fundit, Ndragheta është zhvendosur shumë në Afrikën perëndimore, që është kthyer në një nga rrugët më të rëndësishme të narkotrakut. Senegali, Togo dhe Bregu i Fildishtë janë disa nga parajsat e ndrinave të Ndragheta-s.

Kjo mafia e fuqishme ka bashkëpunuar me klane të krimit të organizuar shqiptar, kryesisht për trakun e qenieve njerëzore, kryesisht në fund të viteve 90 të shekullit të shkuar, kur vajza nga Lindja përdorën Shqipërinë si rrugë kalimi për të furnizuar shtëpitë e prostitucionit që kontrolloheshin nga ndrine-t e Ndragheta-s. Ajo ka lidhje direkte me kartelet jugamerikane të Kolumbisë e të Meksikës. Los Zetas është partneri më i rëndësishëm i Ndragheta-s në Meksikë, ku bëhet fjalë për trak miliardash. Bosi më legjendar i Ndragheta-s është Antonio Pelle, të cilin Roberto Saviano e ka cilësuar ?King of Crime?./Tema