Pse grazhdi është simbol i nevojshëm për Krishtlindjen ?

7 Dhjetor 2020, 10:14, Sociale CNA

Sipas Tradite?s Orthodhokse dhe te? nxitur nga troparet e se? kremtes së She?n Nikolle?s, në 6 Dhjetor, si: “Bethlehem, pe?rgatitu, le te? stoliset grazhdi; shpella le te? prese?, erdhi e ve?rteta?, besimtarët orthodhokse? fillojne? arredimin e shte?pive me simbolikat e Krishtlindjes, qe? e ndryshojne? atmosfere?n ne? shte?pite? e tyre.

Tradita Orthodhokse për Krishtlindje ka qe?ne? dhe mbetet grazhdi, nje? improvizim i skene?s se? Krishtlindjes ku dominojne? figurat e Zotit Jisu Krishtit, foshnje, zonje?s She?n Mari dhe She?n Josifit, engjëjt bashkë me barinjtë dhe mage?t nga lindja, gjithashtu disa kafshe? si qengji, kau dhe gomari, në menyrë të ngjashme si ne? ikonat orthodhokse te? Krishtlindjes. Ky inskenim na ndimon qe? ngjarja me? e madhe ne? historine? e njere?zimit dhe kozmozit, ku Biri i Pere?ndise? be?het dhe lind si njeri prej Gjithmonë Virgje?reshe?s Mari, pe?r shpe?timin e njeriut dhe bote?s, te? na be?het me? e aktuale dhe më e prekshme përpara nesh, ne? shte?pitë tona si një parapërgatitje për Krishtlindje, në 25 Dhjetor.

Shenja të improvizimit të grazhdit si tradita e inskenim të lindjes së Krishtit përmendet që në shekujt e parë si filozofi Shën Justini (rreth vitit 160) e Origjeni (rreth vitit 248),por inskenimet që janë trashëguar deri më sot fillojnë nga shek. XI dhe në shek. XIII. Kisha Orthodhokse ka juridiksionin mbi Kishën e Lindjes në Bethlehem dhe veçanërisht të grazhdit ku u lind dhe u vendos Krishti foshnje.
Grazhdi mund të improvizohet edhe vetë me mjete rrethanore e aty të vendosen figurat e personave të skenës së Krishtlindjes ose një ikonë e Krishtlindjes.

Duke e patur parasysh c?do dite? ke?te? inskenim krishtlindje deri pe?r Krishtlindje, ne orthodhoksët mendojme? me? shume? pe?r lindjen njere?zore te? Zotit tone? Jisu Krisht, si shprehja konkrete e dashurisë së Atit Pere?ndi: ?qe? aq shume? e deshi bote?n sa dha Birin e tij qe? kush te? besoj tek Ai mos te? humbasi, por te? kete? jete? te? pe?rjete?shme? (Joani: 3-16)

Grazhdi, gjthashtu, na zbulon pe?rmbajtjen dogmatike dhe gjithe? kuptimin e të kremtes së Krishtlindjes: ?Se Zoti bëhet njeri që njeriu të bëhet Perëndi ? (Shën Athanasi i madh), po ashtu edhe ripërtëritjen e krijesës që kishte rënë në kotësi dhe prishje nga mëkati i njeriut, ashtu si thotë edhe Shën Grigor Naziansit: ?Lindja e Krishtit, nuk e?shte? festa e krijimit, por festa e rikrijimit te? bote?s?

Grazhdi na kujton se: ? Ne? fillim ishte Fjala dhe Fjala ishte prane? Pere?ndise?, dhe Fjala ishte Pere?ndi. Ai (fjala) ishte ne? fillim me Pere?ndine?. Te? gjitha gje?rat u be?ne? me ane? te? tij (fjala), dhe pa ate? nuk u be? asnje? nga ato qe? u be?ne??Ai (fjala) ishte ne? bote?, dhe bota u krijua me ane? te? tij, por bota nuk e njohu. Ai erdhi ne? shte?pine? e vet dhe te? vete?t nuk e pranuan.? (Joani 1: 1-2: 10-11)

Kështu duke mos gjetur vend të denjë midis njerëzve, Perëndia e lejoi lindjen e Birit të tij si njeri në një shpellë të papastër dhe të errët, ashtu si na i thotë ungjillori Luka: ?Tani edhe Jozefi doli nga qyteti i Nazaretit te? Galilese?, pe?r te? shkuar ne? Jude, ne? qytetin e Davidit, qe? quhet Bethlehem, sepse ai ishte i shte?pise? dhe i familjes se? Davidit,pe?r t’u regjistruar bashke? me Marine?, gruan e vet, me te? cile?n ishte martuar dhe qe? ishte shtatze?ne?.Ke?shtu, nde?rsa ishin atje, asaj i erdhi koha te? linde?.Dhe ajo lindi djalin e saj te? pare?lindur, e mbe?shtolli me pelena dhe e vendosi ne? nje? grazhd, sepse ne? han nuk kishte vend pe?r ta.? ( Luka: 4-7)

Shpella dhe grazhdi ishin ikona e botës para Krishtit, e errët, e pistë nga mëkati dhe padituria, po ashtu tregon edhe zemrën njerëzore që është një vend i papërshtashëm që Zoti të lindë , por përsëri ai vjen të lind aty në zemrën e errët, të pisët, të ftotë për ta ndric?uar dhe shenjtëruar me dritën, tërëshenjtërinë dhe duke na ngrohur me zjarin e dashurisë hyjnore, duke thënë : ?Ja, une? qe?ndroj te dera dhe trokas; ne?se dikush de?gjon ze?rin tim dhe te? hape? dere?n, une? do te? hyj tek ai dhe do te? ha darke? me te? dhe ai me mua? ( Zbulesa: 3-20).

Grazhdi na tregon zbrazjen e hyjnise? së Krishtit, pe?rule?sine?, sepse grazhdi e?shte? shenja e pare? e pe?ruljes, pe?rderisa Ai pe?ruljen e konsideronte si mjetin me? rezultativ pe?r larte?simin tone?.
Zoti Jisu Krisht e zbrazi veten e Tij duke zbritur ne? brishte?si dhe dobe?si njere?zore pe?r te? na dhe?ne? force? neve të rrëzuarve dhe pe?r te? na lartësuar drejt hyjnizimit.

Grazhdi po ashtu paratregon dhe vdekjen e Tij, varrin, nde?rsa shpe?rge?njte? savanin kur ai vdiq vullnetarisht në kryq për shpëtimin tonë. Nje? murg thote?: ?Jisui nuk deshi te? lindej as ne? Rome?, as ne? Athine? dhe as ne? Jerusalem. U lind ne? grazhd pe?r te? na edukuar me fryme?n e pe?ruljes. Jisui nuk u lind raste?sisht ne? nje? grazhd. Mos valle? bota a nuk e?shte? nje? grazhd i pafund? Qe? gje?rat me? te? bukura, me? te? de?lira, me? hyjnore dhe?ne? nga Zoti si dashuria, e ve?rteta, liria me veprimin e djallit i transformojme? ne? skllave?ri, ne? urrejtje, ge?njeshte?r, dhe ato i japin nje? imazh te? she?mtuar bote?s dhe e be?jne? bote?n si nje? stalle? mbushur me papaste?rti.Pastaj ne njere?zit shtrihemi mbi ato masa jashte?qitjeje duke e konsideruar ke?te? gjendje si ke?naqe?si te? jete?s?.

Ambienti i grazhdit e?shte? nje? de?shmi se Zoti u pe?rul, u be? i varfe?r për ne . Me de?shire?n e Tij u be? i vobekte? ? ndone?se ishte i pasur? (2 Korinthiane?ve 8:9), prandaj prania e Tij, ne? skamjen e stalle?s, do te? thote? se varfe?ria ne? qofte? se e?shte? prove? nuk e?shte? e keqe, pe?rderisa e?shte? motra e dashur e Krishtit dhe burim i pasurisë shpirtërore, ashtu si She?n Joan Gojarti thote?: ?Vete?m nje? gje? mund te? them me ze? te? larte?: “O skamje qe? je burimi i pasurise?!?

Krishti do te? thote? me? vone? ne? lidhje me vyrtutin e ri te? pe?ruljes dhe te? varfe?rise? materiale e shpirte?rore duke the?ne?: ?lum te? varfrit ne? shpirt sepse e tyre është mbretëria e qiejve ? ( Mateu: 5 -4) Ai i kishte pe?rjetuar paraprakisht ne? grazhd. Varfëria e grazhdit ku u lind Zoti Krisht bie në antitezë me luksin dhe modën që duam të ndjekin të krishterët sot, të njehësuar me frymën e botës, duke harruar fjalët e Apostullit Joan : ?Mos e doni bote?n, as gje?rat qe? jane? ne? bote?. Ne qofte? se ndokush do bote?n, dashuria e Atit nuk e?shte? ne? te?,sepse gjithc?ka qe? e?shte? ne? bote?, lakmia e mishit, lakmia e syve dhe krenaria e jete?s, nuk vjen nga Ati, por nga bota.Dhe bota kalon me lakmine? e saj; por ai qe? be?n vullnetin e Pere?ndise? mbetet pe?rjete?:?( 1 Joanit 2 : 15 -17)

Grazhdi na tregon edhe disa kafshë, si qengji, kau dhe gomari.
Qengji është simboli i Krishtit të flijuar, ashtu si e cilëson Joan Pagëzori: “Qengji i Perëndisë që ngre mëkatet e botës” (Joani 1-29)
Kurse kau edhe gomari përfaqëson popullin e Izraelit që nuk donin ta pranonin Jisuin si Mesian, por pastaj e mohuan edhe e vranë në kryq. Profeti Isaia tha: ? Kau e njeh të zotin e tij dhe gomari grazhdin e zotërisë së tij. Por Izraeli nuk më njohu dhe populli im nuk tregon mirëkuptim? (Isaia 1:3), ashtu siç na thotë ungjillori Joan: ?Ai erdhi në shtëpinë e vet, dhe të vetët nuk e pranuan? ( Joani 1:11).

Nga ky mëkat rrezikohen të gjithë edhe të krishterët hipokritë sot që rrezikohen të humbasin kuptimin më keq se një kafshë duke mohuar të njohin Zotin e tyre dhe duke e shëndërruar Krishtlindjen në një festë konsumi, për të kënaqur orekset e tyre ose për t?i bërë qejfin njeri-tjetrit me dhurata dhe për Krishtin të mos kenë as gjë dhe ta shohim si të huaj: ” Por të gjithë ata që e pranuan Ai u dha pushtet të bëhen bijë të Perëndisë, atyre që besojnë në emrin e Tij.”( Joani: 1-12)

Duke parë në grazhd figurën e Te?re?shenjte?s Mari, ajo kërkon të na thotë: ?Une? e linda Krishtin ne? toke? dhe vete?m ne?pe?rmjet meje mund te? shkohet te Krishti.?Po ashtu është duke na thënë se unë dua ta lind sot të Vetëmlindurin, Birin Tim Jisuin, në grazhdin e zemrës tënde, ti vetëm hape e më lejo që unë nëpërmjet mistereve të Kishës Orthodhokse,si: Pagëzim, Pendim-Rrëfim, Kungim, ta rilind aty përsëri.
Engjëjt na kujtojnë himnin gazmor: ?Lavdi Pere?ndise? ne? me? te? Lartat, dhe mbi dhene? paqe dhe mbi njere?zit mire?dashje? (Luka: 2-14), po ashtu se si engjëlli u shpalli lajmin e mire? barijnve: ?Mos kini frike?, une? po ju lajme?roj nje? ge?zim te? madh pe?r te? gjithe? popullin, sepse sot ne? qytetin e Davidit lindi pe?r ju nje? shpe?timtar qe? e?shte? Krishti, Zoti. Dhe kjo do t?ju vleje? si shenje?: ju do te? gjeni nje? fe?mije? me pelena, te? shtrire? ne? grazhd.?( Luka : 2-12)

Përsëri engjëlli na thotë neve sot: ?Mos kini frike? edhe në këto ditë të vështira se Zoti është me ju” Këto fjalë të engjëllit na kujtojnë edhe fjalët e apostull Pavlit : ?Sepse Pere?ndia nuk na ka dhe?ne? fryme? frike, por force dashurie dhe urte?sie.? (2 Timotheu 1:7)
Për këtë arsye edhe mesazhi i Krishtlindjes, që na vjen nga grazhdi , e?shte? mesazh paqeje dhe ge?zimi, qe? e shpe?rndan frike?n e me?katit dhe të vdekjes.

Po ashtu Shën Josifi, i fejuari i Maries dhe mbrojte?s i familjes hyjnore me qëndrimin e tij, të menduar na tregon misterin e madh të mishërimit të Birit të Perëndisë dhe lindjes virgjërore të Marisë që janë përtej arsyes dhe pranohen me besim me mendje të përulur . Tek Shën Josifi shikojme? virtyte baze?: fisnike?rine?, mire?sine?, bute?sine?, durimin ne? vuajtje dhe shërbimin pavarësisht moshës së madhe , virtute pe?r te? cilat kemi aq shume? nevoje? ne? kohe?n tone? edhe ata të moshës së tretë.

Barinjtë që u lajmëruan nga engjëlli: ?Sot u lindi juve nje? Shpe?timtar, qe? e?shte? Krishti Zot. Ja si do ta njihni: do te? gjeni nje? foshnje te? mbe?shtjelle? me pelena dhe te? shtrire? ne? grazhd?( Luka : 2 -12) na tregojnë se Perëndia zgjodhi njere?zit me zemër te? thjeshte?, para te? cile?ve do te? be?hej zbulimi i madh i mishërimit dhe lindjes së Birit të Tij dhe jo krenarëve si me?suesit e ligjit, ose skolastikët sot.
Dijetarët, që erdhën nga Babilonia simbolizojne? kombet qe? ishin te? mashtruar dhe adhuronin yjet, por me adhurimin qe? i be?ne? Krishtit të mësuar nga engjëlli, që u shfaqej si një yll dhe i drejtoi tek shtëpia ku ishte foshnja ( Mateu 2-9), ata u me?suan qe? t?i falen Krijuesit të yjeve : ashtu si na thotë tropari i Krishtlindjes : “Lindja Jote o Krisht Pere?ndi dhe Zot, lindi bote?s drite?n e dijes se? hyjshme se ata qe? adhuronin c?do yll ne? qiell, si sot prej yllit po me?soheshin,ty te? adhurojne? Diellin e drejte?sise? dhe te? te? njohin si lindjen qe? lartazi, O Zot lavdi me? Ty.”

Sot, ata qortojnë të gjithë ata njerëz që vazhdojnë të besojnë tek yjet dhe fati si është besimi tek horoskopi. Dhuratat qe? ata i dhane? Zotit, si ar , temjan edhe miro, ishin gje?rat me? te? c?muara te? kohe?s dhe paraqesin tre funksionet e Krishtit, si Mbret, Kryeprift dhe Profet.
She?n Nikodhim Agjioriti thote? se blatimi i arit tregon pe?r njohjen e Pere?ndise? prej tyre, temjani bindjen e tyre dhe miroja dashurine? e tyre. Prandaj edhe Pere?ndia i bekoi qe? ata te? shikonin me syte? e tyre ke?te? mister te? madh.

Grazhdi ,figurat ose ikona e Krishtlindjes, që ne vendosim aty, na tregon c?do ditë deri për Krishtlindje se Qiejt dhane? yllin, dijetare?t – dhuratat, engje?jt – himnin, toka – shpelle?n, shkrete?tira – grazhdin, barinjte? – mrekulline? dhe njere?zit – te? Te?re?shenjte?n Mari.
Po ne te? krishtere?t c?fare? duhet te? japim ne? ke?te? Krishtlindje 2020? C?fare? ke?rkon Zoti nga ne?. C?fare? qe?ndrimi do te? mbajme? ndaj foshnjes hyjnore? Mos ndoshta do të themi si judenjtë: “Nuk ka vend pe?r juve?(Luka : 2-7) apo do të themi:? Zoti Krisht lind në në zemrën time si linde në shpellë dhe vendose në grazhd”.

Po ashtu ne duke parë grazhdin duhet të mendojmë për dhuratën që duam t?i bëjmë Krishtit për ditëlindjen e tij. Çfarë dhurate duhet t?i bëjmë gati?
Te? pare?n dhurate? qe? ke?rkon Zoti nga ne jane? me?katet tona, t?ia japim ato Zotit ne? Misterin e Pendim-Rrëfimit. Dhurate? tjete?r e c?muar prej nesh pe?r Zotin e?shte? bindja jone?, te? zbatojme? vullnetin e Pere?ndise? dhe jo de?shirat tona, ashtu si Zoti tha: “Ne? qofte? se zbatoni porosite? e mia tregoni se me? doni, Une? dhe Ati do te? vijme? te? be?jme? te? ndenjur tek ju”.( Joani)

Dhurata e trete? mund edhe duhen te? jene? pe?rpjekjet tona pe?r te? ndihmuar qe? edhe te? tjere?t te? njohin Shpe?timtarin Krisht. Ashtu si edhe Zoti u tha apostujve dhe c?do te? krishteri: ?Shkoni, pra, dhe be?ni dishepuj nga te? gjithe? popujt, duke i page?zuar ne? eme?r te? Atit e te? Birit e te? Fryme?s se? Shenjte?, dhe duke i me?suar te? zbatojne? te? gjitha gje?rat qe? une? ju kam urdhe?ruar. Dhe ja, une? jam me ju gjithe? dite?t, deri ne? mbarim te? bote?s. Amin? ( Mateu 28-18-20)

Ke?to jane? tre dhuratat e c?muara shpirte?rore si pendimi, bindja dhe she?rbimi dhe jane? me? te? vyera se dhuratat e magve.
Duke parë grazhdin çdo ditë, ne i themi vetes edhe të të tjerëve përqak: ?Eni shihni bese?risht, ku e?shte? lindur Zoti Krisht; le t?i biem gjithnje? pas, atje ku ylli udhe?ton, bashke? me mage?t, mbrete?rit e lindjes. Engje?jte? me mall, po e himnojne? pa pushim, barinjte? plot me gas u bien fyejve dhe lavde?rojne? te? lindurin ne? shpelle? prej Kryezonje?s, dhe Virgje?reshe?s, ne? Betlehem te? Judese?.?

Për arsyet, që përmendëm më sipër, është mire? qe? c?do familje e krishtere? të kete? te? improvizuar grazhdin si shenja me? autentike e Krishtlindjes në shtëpitë tona, duke na ndihmuar për t?u bërë sa më mirë gati për aq ditë sa na kanë mbetur deri në Krishtlindje që të mundim të kremtojmë sipas Traditës Orthodhokse Krishtlindje me Krishtin dhe jo sipas botës , Krishtlindje pa Krishtin

Le te? fillojme? te? be?hemi gati duke nde?rtuar grazhdin e te? presim Krishtlindjen, por mbi te? gjtha te? be?jme? grazhdin e zemre?s, duke ju lutur Zotit te? vije? te? rilindë aty, ashtu si lutej edhe Shën Joan Gojarti para se te? kungohej: ? O Zot Pere?ndia im, e di qe? nuk jam i denje? as i afte? qe? te? hysh ne? mbulese?n e shte?pise? se? shpirtit tim, sepse e?shte? e shkrete? dhe e re?ne? dhe s?gjen tek une? vend te? drejte? pe?r te? ulur kryet. Por sic e ule veten se? larti pe?r ne, ule dhe tani ne? pe?ruljen time. Dhe sic? denjove te? shtrihesh ne? shpelle? dhe ne? grazh te? kafshe?ve , de?njo te? hysh edhe ne? grazhdin e shpirtit tim te? paarsyeshe?m dhe te? trupit tim te? nje?llosur?Amin..(Shëbesa e kungimit)
NGA Miron Çako