Dhëmb antik me madhësinë e një dore/ Amerikani zbulon fosilen e 10 mijë viteve më parë

23 Shtator 2020, 09:05, Kuriozitete CNA

Ira Johnson është një eksploruese 18-vjeçare që jeton në Misuri, i cili bëri një zbulim mahnitës ndërsa ecte përgjatë lumit Grand zbuloi një dhëmb të fosilizuar të mastodonit. Johnson vuri re një ‘shkëmb të madh’ afër ujit që dukej se ishte jashtë zakonshëm dhe kur e mori atë në shtëpi, ai e kuptoi se ishte një dhëmb i lashtë. Studiuesit që analizuan mbetjet thonë se dikur i përkiste një mastodoni amerikan që jetoi gjatë Epokës së Pleistocenit rreth 10,000 vjet më parë. Mastodonët janë të afërm të lashtë të elefantëve dhe mamuthëve që mendohej se ishin shkatërruar nga njerëzit, por testimi i fundit i ADN-së tregon se ata u zhdukën shumë më parë.

Johnson ndan dashurinë për kërkimin e thesareve me babanë e tij dhe ka qenë duke eksploruar lumenj që kur ishte rreth 5 vjeç.Dhëmbi ka të njëjtën madhësi si dora e njeriut dhe u konfirmua se i përkiste një mastodoni amerikan nga studiuesit në Universitetin e Iowa-s. Një tjetër eksplorues i ri vitin e kaluar gjeti një nofull të një mastodoni në një fermë në jug të Iowa-s. Kocka ka ende një varg dhëmbësh të bashkangjitur dhe është fosili i dytë që është zbuluar në fermë në 30 vitet e fundit.

Mendohet se i përkiste një anëtari të ri të kafshës prehistorike që mund të ketë qëndruar deri në shtatë metra i gjatë dhe ka jetuar në Iowa të lashtë rreth 34,000 vjet më parë.Ky është fosili i dytë i Mastodon në 30 vjet në vend, me të fundit të zbuluar nga çifti që zotëron fermën ndërsa peshkonte në pronë.

Ata i kanë dorëzuar eshtrat e reja Universitetit të Iowa-s (UI) dhe ka kërkuar që të qëndrojnë anonim, në mënyrë që gjuetarët e fosileve të mos vizitojnë pronën e tyre. Mbetjet tani mbahen në një dollap në Sallën Trowbridge në Universitetin e Iowa-s.Tiffany Adrain, menaxher i koleksioneve në Depon e Paleontologjisë së UI, tha se këto mbetje janë disi të zakonshme, veçanërisht përgjatë rrugëve ujore në Iowa.

‘Ne u njoftuam dy javë më parë se dikush kishte gjetur një fosil në mes të një lumi të vogël në pronë. Ndërsa tradicionalisht mendohej se mastodonët endeshin nëpër zona në Arktik dhe Subarktik kur ajo ishte e mbuluar me akull, shkencëtarët tani mendojnë se zona ishte përkohësisht shtëpia e kafshëve kur klima ishte e ngrohtë.

Habitati i preferuar i kafshëve masive të pyjeve dhe ligatinave të bollshme me ushqime me gjethe.Ata gjithashtu u zhdukën para se njerëzit të kolonizonin rajonin sipas datës radiokarbure të fosileve nga gjitari.Përfundimet treguan se mastodonët pësuan zhdukje lokale disa dhjetëra mijëvjeçarë përpara kolonizimit njerëzor – vlerësimi më i hershëm i të cilit është midis 13,000 dhe 14,000 vjet më parë.

Ata gjithashtu lanë të kuptohej se krijesat vdiqën para fillimit të ndryshimeve klimatike në fund të epokës së akullnajës rreth 10,000 vjet më parë, kur ishin midis 70 specieve të gjitarëve që u zhdukën plotësisht në Amerikën e Veriut./ CNA.al