web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

“Metoda Makron”/ Provokim i debateve, mbi problemet me të mprehta që ka sot Evropa

10 Nëntor 2019, 07:52, Kosova & Bota CNA

Nga Tara Varma ?European Council of Foreign Relations?

Dy ditë para 30 vjetorit të rënies së Murit të Berlinit, revista prestigjioze ?The Economist?, publikoi një intervistë të gjatë me presidentin francez Emanuel Makron, ku ai flet në detaje
për vizionin e tij politik, ekonomik dhe strategjik mbi Evropën.
Debati i madh që shkaktoi intervista, sillet rreth kryetitullit:?NATO është e mbaruar!?. Por Makron shpjegoi gjithashtu shumicën e qëndrimeve të tij të fundit diplomatike, të cilat kanë alarmuar Evropën Veriore dhe Lindore:mbi Rusinë, Ballkanin Perëndimor, dhe qasjen e tij të ashpër kundër shtyrjes së Brexit.
Disa nga këto pozicione, kanë nxjerrë në pah hendekun në rritje midis Parisit dhe Berlinit,
në raport me të ardhmen e BE-së. Dhe deklarata e tij mbi NATO-n, nuk përbën përjashtim. Pardje, kancelarja gjermane Angela Merkel e kundërshtoi pretendimin e tij, ndërsa Ministrja gjermane e Mbrojtjes Anegret Kramp-Karrenbauer, shpjegoi në një fjalim vizionin e saj për politikën gjermane të sigurisë dhe mbrojtjes.
Ajo përsëriti angazhimin e Gjermanisë, për të përmbushur kërkesën e NATO-s, për shpenzimet e mbrojtjes në nivelin e 2 përqind të PBB-së. Një gjë është e sigurtë:Makron e ka arritur qëllimin e tij për të stimuluar dhe drejtuar një debat mbi këto çështje.
Kjo është ?Metoda Makron?:radikale në metodologji, dhe që i kundërvihet direkt konsensusit me të cilin janë mësuar evropianët, si dhe sistemit multilateral. Kjo është edhe linja politike, që ai ka ndjekur qëkur u ngjit në pushtet në vitin 2017. Në këtë kuptim, intervista nuk sjell asgjë të re, përveç sulmit të Makron ndaj NATO-s.
Në fillim të mandatit të tij, ai u zotua të fitojë mbështetjen e gjermanëve, duke i garantuar ata se do të reformojë Francën, duke shpresuar se në këmbim Berlini do të mbështeste projektet e tij për reformimin e BE-së. Por kjo qasje, pjesërisht edhe për arsye të brendshme gjermane, nuk ka funksionuar.
Por, në vend se të presë partnerët e tij, Makron po imponon ritmin e axhendës së tij, dhe po propozon thuajse çdo javë nisma të reja. Këshilli Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë, ka përsëritur vazhdimisht nevojën për investime më të mëdha intelektuale në mendimin strategjik evropian, për t?i dhënë fund kakofonisë strategjike në kontinent.
Dhe ?Metoda Makron?, është pjesërisht e dizajnuar për ta arritur këtë qëllim. Por ai duhet të jetë i kujdesshëm për fushat, ku kjo ?metodë? mund të jetë kundër-produktive. Makron e di se NATO mbetet e domosdoshme, dhe se instrumentet e reja – Bashkëpunimi i Përhershëm i Strukturuar, Fondi Evropian i Mbrojtjes, Rishikimi i Koordinuar Vjetor i Mbrojtjes dhe Nisma e Ndërhyrjes Evropiane – do ta forcojnë aleancën.
Megjithatë, siç vëren eksperti Fransua Heisburg:?Ka një problem real, dhe një rrezik të një profecie vetë-përmbushëse, kur Trump dhe Makron, thonë gjëra të ngjashme në lidhje me Nenin 5, sidomos në një kohë kur nuk ka asnjë dakordësi, dhe as kapacitete të duhura evropiane në NATO?.
Gjatë mandatit të tyre, të gjithë presidentët francezë kanë mbajtur një fjalim historik mbi vizionin e tyre për mbrojtjen bërthamore franceze. Fransua Holond, deklaroi në vitin 2015, se vetë ekzistenca e arsenalit bërthamor francez, është një kontribut i fortë dhe thelbësor për Evropën.
Pyetja kryesore është nëse Makron, është i gatshëm ta hedhë një hap më tej:A mund që jetë ende e besueshme garancia bërthamore e SHBA për Evropën, dhe a do të jetë Franca e gatshme ta zëvendësojë atë? Në një studim të Këshilli Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë, mbi qëndrimet e vendeve evropiane ndaj mbrojtjes bërthamore, të anketuarit nga rajoni i Balltikut dhe Evropës Lindore shprehin mosbesim tek Franca.
Prandaj, nëse do që të zëvendësojë SHBA-në, si ofruese e një ?mburoje bërthamore? për Bashkimin Evropian, Franca do të duhet të lodhet jo pak, për të fituar besimin e partnerëve të saj. Termi që dominonte në intervistën dhënë për ?The Economist?, është sovraniteti strategjik evropian.
Makron druhet se Evropa do të margjinalizohet, në një botë ku po rriten fuqitë autoritare, ku në skenën botërore do të dominojë dyshja SHBA-Kinë, dhe ku legjitimiteti i sistemit shumëpalësh po vihet gjithnjë e më shumë në dyshim. Ai beson se Evropa mund ta ruajë fuqinë e saj, vetëm duke e forcuar sovranitetin e saj në mbrojtje dhe teknologji, teksa e lufton populizmin përmes krijimit të një kontrate të re sociale me qytetarët.
Dhe e gjitha kjo kërkon reformimin nga brenda të BE-së. Fakti që Makron ndezi një debat mbi këto çështje, është një sukses në vetvete. Por nëse do të arrijë synimet e veta ?Metoda Makron?, duhet t?i kushtojë më shumë vëmendje partnerëve kryesorë evropianë dhe atyre të NATO-s.
Kjo është e vërtetë, duke pasur parasysh frikën e presidentit francez, që ne jemi dëshmitarë të fundit të një rendi botëror, dhe hegjemonisë perëndimore që pasoi rënien e Murit të Berlinit. Nëse do që të ndihmojë në ndërtimin e një rendi të ri botëror, në të cilin të jetë vetë një fuqi gjeopolitike, Evropës do t?i nevojitet e gjithë ndihma që mund t?i jepet./Përshtatur nga CNA.al





Lajmet e fundit nga