E fundit!

12:05 Aktualitet

Protestat/ Balla: Dritan Goxhaj punon për regjimin iranian

Kreu i grupit parlamentar të PS-së Taulant Balla, në një d...

Skënderbeu trazon edhe Maqedoninë

4 Shtator 2017, 17:28, Aktualitet CNA

Teksa një shesh i ri në Shkup, i quajtur sipas heroit shqiptar, Gjergj Kastrioti Skënderbej, po përfundon, ka shqetësime për koston e lartë dhe apelin ndaj nacionalizmit shqiptar. Ka edhe admirim nga ana tjetër.

Bashkia e Çairit, e dominuar nga shqiptarët, të premten tha se ndërtimi i sheshit, që ka për qëllim nderimin e heronjve shqiptarë, që u largua shumë nga projekti i qeverisë së mëparshme ?Shkupi 2014?, po përfundon. E vendosur në qendër të qytetit, afër hyrjes së Çarshisë së Vjetër turke, hapësira e re publike është vetëm disa qindra metra larg sheshit kryesor të Maqedonisë, në Shkup.

Duke mbuluar 8,000 metra katror, të cilat janë tuar nga kapsulimi i një pjese të Pazarit, vizitorët mund të justikohen nese nuk arrijnë ta kuptojnë menjëherë që sipërfaqja e madhe e ngritur, që mund të arrihet nga disa shkallë masive, është në të vërtetë një shesh. Pika kryesore është një statujë e lartë prej bronzi e luftëtarit të famshëm shqiptar, i cila llimisht u vendos atje në vitin 2007.

Sidoqoftë, në funksion të sheshit të ri, piedestali i saj është rritur ndjeshëm. Një murale e gjerë e sapozbuluar përshkruan skena kyçe nga historia shqiptare, dijetarë të ndryshëm, humanitarë dhe një shumëllojshmëri e luftëtarëve të lirisë. Muralja do të zbukurohet nga një shatërvan me ujëvarë, ujërat e të cilit do të rrjedhin nga sipër, nga niveli i sipërm i sheshit deri në nivelin e tokës.

Edhe muret e disa prej shkallëve janë zbukuruar me murale që përshkruajnë qytete historike shqiptare dhe shenja të tjera kombëtare, si shqiponja me dy koka, e cila është e lidhur me Skënderbeun dhe më vonë u bë simboli kombëtar shqiptar. Sheshi i ngritur ofron pamjet interesante të Çarshisë së Vjetër, kështjellën dhe zonat e tjera në qendër të qytetit.

Është e dominuar nga tenda me formë sferike që janë të vetmet gjëra që sigurojnë hije nga dielli ende i nxehtë. Simbolet dhe kostot Edhe pse ende nuk është i plotë, pasi faza përfundimtare e projektit përfshin shtimin e një parkingu nëntokësor, sheshi i ri tashmë ka lluar të tërheqë vizitorë.

?Nuk e kuptoj, por është diçka interesante, duket më shumë si një përkujtimore dhe jo si një shesh, por më pëlqen pamja,? tha Staan, një turist suedez i cili ishte në një vizitë në Shkup. Midis shumicës etnike maqedonase të vendit ? dhe pakicës shqiptare që përbën rreth një të katërtën e popullsisë, kostoja dhe simbolet ndajnë opinionin publik.

?Të gjitha të mirat. Kjo është ajo që unë duhet të them,? tha Besniku, një 45 -vjeçar shqiptar. ?Heronjtë shqiptarë të përshkruar këtu nuk duhet të shqetësojnë maqedonasit, nuk janë drejtuar kundër tyre, ata janë thjesht simbol i krenarisë kombëtare shqiptare dhe derisa maqedonasit kanë pjesën e tyre të skulpturave, nuk e kuptoj pse shqiptarët nuk mund të kenë të vetën ?, thotë ai.

Por Lulzimi, një taksist, i cili është gjithashtu shqiptar, thotë se 14 milion euro, të paguara nga qeveria përmes komunës, mund të ishin përdorur shumë më mirë në gjëra të tjera.

?Pjesa më e madhe e Çairit nuk kanë kanalizime të përshtatshme ose ujë të rrjedhshëm, nuk kemi parkim dhe pjesa më e madhe e komunës është në kaos. Por jo, ata duhet të shpenzojnë paratë për këtë, që unë mendoj se është e bukur, por nuk do të thotë asgjë për mua. Nuk do ta bëjë jetën më të mirë, ?thotë Lulzim për BIRN.

Jasmina, një maqedonase 28 -vjeçare që viziton Pazarin e Vjetër për të bërë pazar, thotë se ajo është e shqetësuar nga simbolet e reja shqiptare. ?Për mua, kjo është është vetëm ndarje e territorit. ?

Kjo pjesë (tregon nga Sheshi i Maqedonisë) është maqedonase, kështu që kjo pjesë tani duhet të jetë shqiptare. Kjo është e gabuar dhe nacionaliste?. Në vitin 2001, një konikt i armatosur ndërmjet forcave të sigurisë dhe kryengritësve shqiptarë përfundoi me nënshkrimin e marrëveshjes së paqes të Ohrit, e cila u dha shqiptarëve më shumë të drejta.

Çairi udhëhiqet nga partia kryesore shqiptare në vend, Bashkimi Demokratik për Integrimin, BDI, drejtuesit e së cilës më parë kanë udhëhequr kryengritësit ? dhe që për tetë vitet e fundit kanë qenë pjesë e qeverisë kombëtare. Megjithatë, në vitin 2010 partia u mërzit nga llimi i projektit ?Shkup 2014?, i shtyrë nga kryeministri i atëhershëm, Nikola Gruevski, për të cilin ajo tha se injoroi shqiptarët dhe lavdëroi vetëm historinë etnike maqedonase.

Në vitet që pasuan, partia minimizoi kritikën e saj, megjithatë, pasi hoqi disa para buxhetore për sheshin (Skënderbej)- dhe pasi i bindi partnerët e saj të lartë qeveritarë për të shtuar disa statuja të heronjve shqiptarë./ Sinisa Jakov MARUSIC-BIRN/