E fundit!

20:51 Aktualitet

FOTO-Protesta në Tiranë, qytetarët kundër qeverisë

Dhjetëra mijëra qytetarë janë mbledhur këtë të shtunë në a...

Dokumentari investigativ i BBC/ Shqipëria, kryeqyteti i drogës jashtë Europës

1 Dhjetor 2016, 08:39, Aktualitet CNA

Shqipëria është bërë prodhuesi më i madh i kanabisit në Europë. Impianti i fuqishëm përshkruhet si ?ari i gjelbër? nga kultivuesit. Në një vend të varfër, kjo është një industri miliardë euro. Kështu e nis reportazhin e vet BBC për Shqipërinë, cilësuar si kryeqyteti i drogës jashtë Evropës.

Tej një rruge të prishur, në një fshat të vogël në veri të Tiranës, duket një gjysmë-shtëpi, gati e rrënuar, me tulla.

Ajo qëndron vetëm dhe duket e braktisur. Në fakt nuk është. Nga ajo vjen aromë marramendëse që zbulon edhe funksionin e saj aktual: prodhimin e kanabisit. Brenda, më shumë se gjysma e hapësirës në tokë është e mbuluar me hashash, bimën që po thahet.

?Ka rreth 20 kg këtu?, thotë njeriu që e zotëron atë. Ai është i ri, ndoshta te te 20-t, i veshur me xhinse, tshirt dhe atlete. Ai është një nga mijëra njerëz po po bëjnë para nga kanabisi.

Në Shqipëri, një kilogram e kësaj droge të paligjshme shitet për 100 deri në 200 euro (£ 85 në £ 170). Në Itali ajo shitet rreth 1,500 euro. Dhe shumica e kultures kanabis të vendit trafikohet jashtë ? në veri përmes Malit të Zi, në jug të Greqisë, ose në perëndim përtej Adriatikut në Itali.

Nuk ka treg të rëndësishëm në vend. Një burim vlerëson se industria e paligjshme mund të jetë me vlerë pesë miliardë euro (£ 4.25bn) në vit ? rreth gjysma e PBB-së së Shqipërisë.

Rreth 20 kg e bimës që thahet ngadalë në rrezet e diellit që hyjnë përmes dritares së hapur nuk janë gjithë sa ka ky person.

?Unë kam prodhuar 350 kg?, thotë ai. ?Këtë vit pothuajse çdo shtëpi e vetme në fshat rrit kanabis ? ton e tonelata janë prodhuar vetëm në këtë komunitet?- thotë ai.

Ky njeri ka punësuar 15 njerëz për gjithë procesin dhe roje të armatosura për të mbrojtur kanabisin. Ai thotë se është i ngarkuar këtu, komandon, por ai ndoshta i takon një rrjeti më të gjerë.

Pra, nëse të gjithë këtu kultivojnë dhe këtë e dinë të gjithë, përse nuk ka patur këtu aksione të policisë?

?Unë i paguaj policisë 20%. Të gjithë duhet të paguajnë. Nëse nuk paguan, ata të fusin në burg? -thotë ai, duke u vënë më pas në mbrojtje.

?Ky është mallkimi ynë ? nuk ka punë, nuk ka punë këtu nuk ka para me asgjë tjetër që të mbjellësh, unë e di se nuk është një gjë e mirë kjo që jam duke bërë, por nuk ka asnjë mënyrë tjetër??

Për dekada me radhë shqiptarët kanë jetuar nën një regjim të mbyllur. Pastaj, pas rënies së komunizmit, erdhi një periudhë me trazira civile dhe rritjen e shpejtë të krimit të organizuar.

Njëzet e pesë vjet më vonë, papunësia është ende e lartë dhe korrupsioni i përhapur ? kushtet që mundësojnë tregtinë kanabisit të lulëzojë.

Qeveria ka pasur disa suksese në luftën e saj kundër industrisë së paligjshme.

Ajo thotë se më shumë se dy milionë bimë kanabis janë shkatërruar gjatë këtij viti, dhe tani që sezoni i kultivimit është mbyllur, policia është e përqendruar në konfiskimin e drogës që përgatitet për t?u trafikuar jashtë Shqipërisë.

Disa nga sasitë kanë qenë të mëdha.

Në një magazinë të madhe në qytetin e Rrëshenit, kanabisi ishte palë për tharje. Në dyshemenë e betonit ka më shumë drogë. Disa thasë janë reshtuar poshtë dhe përhapen deri tek një furgon i mbushur plot.

Në mesin e këtij deti me drogë ? me syzet në fund të hundës dhe me një armë në brez ? qëndron oficeri në detyrë, Agron Cullhaj, i cili e përshkruan këtë si sasinë më të madhe të drogës të gjetur ndonjëherë në këtë zonë.

Nëse ju krahasoni shifrat për vitin 2015 dhe 2016, ata zbulojnë një rritje pesëfish në zonën e kultivuar me kanabis.

Në këtë një vend ka më shumë se katër tone kanabis, me një vlerë tregu në Itali prej gjashtë milionë euro.

?Kur mora detyrën në vitin 2013, kemi filluar të planifikojmë aksione kundër kultivimit të paligjshëm të kanabisit?, thotë Ministri i Brendshëm, Saimir Tahiri.

Në misionin e saj për të shpëtuar Shqipërinë nga kanabisi, qeveria ka mbështetjen e italianëve. Guardia di Finanza paguhet për mbikqyrjen ajrore për të identifikuar plantacionet dhe janë statistikat e saj që citojnë politikanët shqiptarët.

?Nga 2013 në 2016, të dhënat tregojnë një ulje me 30 % të sipërfaqeve të kultivuara me cannabis. Kjo do të thotë se jemi në rrugën e duhur?, thotë Tahiri.

Ulja me 30% ndodhi kryesisht për shkak se një operacion i madh shkatërroi industrinë e mirë-ndërtuar të kanabisit në Lazarat, një fshati të vogël në jug që dikur quhej si ?kryeqyteti i drogës në Europë?.

Por nëse krahasojmë shifrat italiane për vitin 2015 dhe 2016, ata zbulojnë një rritje prej pesë-fish në zonën e kultivuar me kanabis. Burime nga Shqipëria kanë bërë me dije se shumë komunitete janë marrë me prodhimin e dorgës për herë të parë këtë vit.

Korrupsioni është kritik, për suksesin e këtij biznesi të paligjshëm, gjë që Ministri i Brendshëm i Shqipërisë e di tashmë.

“Me siguri që policët janë korruptuar”, ka thënë ai. “Që nga dita ime e parë në këtë detyrë, më shumë se 3 000 efektivë policie janë nën hetim penal. Kjo do të thotë se janë rreth 30 % e të gjithë trupave policore”.

Jo të gjithë prej këtyre janë të lidhur me kanabisin. Korrupsioni në Shqipëri rrjedh në kaq shumë të çara të jetës së përditshme.

Një tjetër arsye pse tregtia kanabis është i vështirë të luftohet është se ai paguan mirë ? rreth 20 euro (£ 17) në ditë në disa vende.

?Si një kamerier jam paguar vetëm sa një e treta e asaj që kam fituar me kanabis?, thotë një 20-vjeçare, prindërit e të cilit e ndaluan atë të shkonte në punë, kur ata zbuluan se çfarë po bënte.

Ai jeton në periferi të Tiranës, në një periferi që familjet rurale kanë migruar kur u rrëzua ngrehina komuniste në fillim të viteve 1990. Ata erdhën duke kërkuar punë, por më shumë se dy dekada më vonë është ende e vështirë për të gjetur punë të rregullt, ligjore. Dhe kanabisi ka mbushur një boshllëk.

?Në orës 4 të mëngjesit sheh turmat e njerëzve jashtë duke shkuar në punë?, thotë i riu. ?Rrugët janë plot ? gra, burra, të rinj ? madje edhe fëmijët ??

Furgonët transportojnë punëtorët jashtë për në fshat. Në sezonin e rritjes ata punojnë në plantacione. Pas të korrave, ata e bëjnë gati për eksport.

Kritikët thonë se këta punëtorë të përditshëm kanë më shumë gjasa të jetë kapur në aksionet e policisë, ndërsa peshqit e mëdhenj shpëtojnë. Dhe, edhe edhe në qoftë se dikush i lidhur me krimin e organizuar kapet, ndaj pak prej tyre ngrihen akuza serioze, të tilla si pjesëmarrja në një rrjet kriminal.

Ndërsa Ministri, Saimir Tahiri thotë se kjo nuk është e vërtetë.

“Ne nuk kemi zgjedhur që të shkojmë pas fshatarëve të cilët mbjellin zona të vogla për të luftuar varfërinë. Ne shkojmë pas atyre, të cilët sipas analizës tonë janë “peshqit e mëdhenj”. Ne kemi gati 1 600 procedime penale, ndërsa kemi bërë më shumë se 400 arrestime, gjë që tregon se ne jemi duke shkuar pas atyre atyre që financojnë, organizojnë dhe fitojnë nga ky biznes”.

Ka shqetësim të përhapur në shumë anë në Shqipëri në lidhje me ndikimin e prodhimit të kanabisit mes të rinjve, ambicioze dhe të paduruar për një jetë më të mirë.

?Ka shumë njerëz të rinj në burg. Unë mendoj se ata janë viktima?, thotë prifti katolik, At Gjergj Meta.

?Shumë prej tyre ? burra dhe gra ? janë të bindur se ata mund të bëjnë një shumë parash. Pra, kultivimi i kanabisit nuk na jep një kulturë të punës, njerëzit janë të dëshpëruar ata nuk shohin një të ardhme?.?

At Gjergji shkroi një letër që u botua online, dhe u bë virale në Shqipëri. Ai iu drejtua me të një të imagjinar.

?Ti ndoshta nuk ke mundësi ta lexosh këtë letër?, shkruante ai. ?Sepse ti ndoshta sot je roje në ndonjë parcelë të mbjellë me kanabis me kallash në krah, ose po qëron bimët në ndonjë magazinë, ose po mban thasët e po i transporton, ose thjesht je në burg, sepse kësaj here të kanë kapur??

Letra përfundon me një apel për të rinjtë që t?i kthejnë shpinën fushave me kanabis.
Me pak alternativa, kjo është një lutje që mund të bjerë në vesh të shurdhër./ Përshtatur nga Citynews