E fundit!

07:51 Kosova & Bota

Cilat vende të BE-së luftojnë hendekun e pagave?/ Rregullat e reja të transparencës e ndajnë bllokun

Vetëm katër vende të BE-së e kanë zbatuar Direktivën e BE-...

Situata e sotme ekonomike shumë trishtuese/ Nga Denion Mejdani

8 Shtator 2016, 15:16, Aktualitet CNA

Inflacioni është një nga konceptet më të njohura ekonomike kudo në botë, që nuk haset vetëm në tekstet e ekonomisë, por dhe në ato të historisë, politikës e shkencave të tjera sociale. Në terma të thjeshtë, inflacioni tregon apo mat se sa më i shtrenjtë është një mall apo shërbim, një komoditet apo një grup komoditetesh në një periudhë kohore të caktuar. Inflacioni apo binjaku i tij malinj deflacioni ka zhytur në gropë vende e kombe të ndryshëm, të cilëve iu desh mjaft kohë për të dalë nga ato periudha të errëta destabiliteti e rrënimi. Nuk është e rastit, që shumë zgjedhje janë fituar, bazuar në premtime të mbajtura mbi inflacionin apo janë humbur prej dështimit për ta vënë nën kontroll atë.
Në Shqipëri, ekonomia e vendit gjatë 6 mujorit të parë të vitit 2016 shfaqi tendenca deflacioni (praktikisht me një inflacionin gati afër zeros), bazuar dhe në shifrat e Instat , të zbardhura në një artikull të fundit të Revistës Monitor. Ndërsa, në publikimin e fundit të Instat, shihet se inflacioni është afër vlerës 2%, që është ende larg nivelit të dëshiruar dhe të projektuar prej 3% të BSH-së. Natyrisht, një ecuri pozitive korrigjuese (nëse është e vërtetë), por, nga ana tjetër, lexoj, me keqardhje, se në këtë rritje të inflacionit kanë ndikuar kryesisht çmimi i grupit ?ushqime dhe pije jo alkoolike? dhe ai i grupit ?shërbime arsimore?. Në gjykimin tim, dëshpëruese është që kjo rritje e çmimeve nuk është si rezultat i kërkesës së shtuar por tkurrjes së prodhimit vendas, rritjes së importeve dhe ndikimit të monopoleve të fuqizuara sërish. Gjithashtu, ka një rritje të inflacionit të lidhur me grupimin ?pije alkoolike e duhan?, që ka shumë të ngjarë që të jetë si pasojë e stresit dhe aspak argëtimit në shumicën e popullsisë shqiptare. Konstatohet ndikim dhe në grupimin ?mirëmbajtje e pajisje shtëpiake?.
Pavarësisht nga kjo histori deflacioni-inflacioni dhe të dhënash të evoluara jo në mënyrë normale (ndonjëherë dhe të trukura), vështirësitë e familjeve shqiptare janë bërë sot tepër shqetësuese. Nga kontrolli i përditshëm i parave rezulton se portofoli i qytetarit lehtësohet me mjaft shpejtësi. Kjo bëhet akoma më e dukshme, sidomos mbas një udhëtimi në ushqimore, supermarkete apo dhe tek stacioni i karburanteve (me çmimet e tyre më të kripura në rajon). Për një vend si Shqipëria pesha e çmimit të ushqimeve, pijeve, arsimimit dhe energjisë, zë vendin kryesor në shportën përllogaritëse të indeksimit të inflacionit. Pra, një rritje në këto çmime ndjehet shumë më tepër nga qytetari shqiptar sesa do të ndjehej nga qytetari i thjeshtë i BE-së, i cili pjesën më të madhe të të ardhurave të tyre nuk i harxhojnë në këto mallra e shërbime. Ose, siç thuhet në popull, ai e ka zgjidhur me kohë hallin se çfarë do të hajë, çfarë do të veshë apo me çfarë parash do të blejë librat e fëmijëve të tij. Kjo bëhet akoma më dhimbshme po të shtohet këtu dhe fakti i papunësisë në nivele serioze, apo akoma mbajtja në të njëjtat vlera e rrogave e pensioneve për 3 vjet qeverisje resht (deri duke ?harruar? rregullimet e detyrueshme të lidhura me inflacionin!). Dhe, ndërkohë, ndeshet çdo ditë rritje kontributesh, tatimesh e taksash, krahas shtesave të mëparshme të çmimit të energjisë elektrike apo ujit, gjë që e ka bërë situatën e sotme ekonomike shumë trishtuese, madje tepër tragjike e migjeniane për mjaft familje shqiptare…