Skandali me “Fondin e rimëkëmbjes”, 500 miliardë euro rrezikojnë “të digjen”

8 Prill 2024, 17:06, Kosova & Bota CNA

Skandali me “Fondin e rimëkëmbjes”, 500 miliardë euro

Komisioni Europian

Shtetet anëtare të Bashkimit Europian kanë marrë më pak se një të tretën e fondit fillestar prej 723 miliardë eurosh, për të nxitur rimëkëmbjen ekonomike pas pandemisë Covid, dhe tani po i bëjnë presion Komisionit Evropian që të përshpejtojë pagesat, shkruan Politico.

Vendet po i kërkojnë Komisionit të shkurtojë burokracinë, gjë që i pengon ata të marrin pjesën e tyre të fondit ose madje i dekurajon që të aplikojnë në radhë të parë. Afati skadon në vitin 2026, duke shtuar frikën se shuma të mëdha parash do të humbasin.

Sipas “Politico”, Fondi i Rimëkëmbjes është zhytur në një skandal korrupsioni, me policinë italiane që ka arrestuar më shumë se 20 të dyshuar në të gjithë BE-në si pjesë e një hetimi për një mashtrim prej më shumë se 600 milionë euro.

Një zyrtar kombëtar u ankua për Politico për pengesat që shtetet anëtare duhej të kalonin për të hyrë në para, të cilat përbëhen nga grante dhe kredi. Një tjetër diplomat tha se qeveritë kishin filluar të mendonin se kërkimi i kredive nën Fondin e Rimëkëmbjes "nuk ia vlente".

Komisioni po shqyrton mënyra për të përshpejtuar dhënien e parave të gatshme, sipas njerëzve me njohuri për diskutimet private. Tashmë, organi ekzekutiv i BE-së ka ulur shumën totale të disponueshme nga 7233 miliardë euro në 648 miliardë euro pasi qeveritë nuk arritën të aplikonin për gati 100 miliardë euro kredi përpara një afati të ndërmjetëm deri në fund të vitit 2023.

Kur Bashkimi Europian krijoi Fondin në vitin 2021, ai përmbysi një nga tabutë e kahershme të Bllokut mbi vendet që mbledhin para së bashku në tregjet e borxhit. Megjithatë, paratë duhet të shpërndahen deri në fund të vitit 2026.

Deri më tani, Komisioni ka lëshuar vetëm 225 miliardë euro. Spanja, e cila supozohej të ishte përfituesi i dytë më i madh pas Italisë, ka marrë vetëm 340 milionë euro kredi - një pjesë e vogël e 83 miliardë eurove të destinuara për vitin 2021.

Vendet duhet të paraqesin një “plan rimëkëmbjeje” që përcakton se si do të përdoren paratë e gatshme dhe çfarë reformash do të promovojnë në këmbim. Tani ata po i kërkojnë Komisionit që ta përpunojë këtë dokumentacion me një ritëm më të shpejtë.

"Komisioni nuk mund të ndryshojë rregulloren, por mund të zgjedhë interpretimin" e rregullave për lirimin e fondeve, tha Atanas Pekanov, një ish-zyrtar i qeverisë bullgare i cili ishte i përfshirë nga afër në hartimin e planit të rimëkëmbjes së vendit të tij. "Ata mund të jenë pak a shumë të rreptë dhe të vendosin se çfarë është përmbushur mjaftueshëm."

Një arsye kryesore për përfshirjen, sipas raportit, është se Komisioni e sheh Fondin si një mjet për të detyruar qeveritë të kryejnë reforma për një sërë çështjesh, duke përfshirë pensionet dhe standardet demokratike, që kanë qenë pezull prej vitesh./ CNA