Katari dhe SHBA-të paralajmërojnë se ligji i BE-së mund të kërcënojë sigurinë energjetike

23 Tetor 2025, 19:46, Kosova & Bota CNA

Katari dhe SHBA-të paralajmërojnë se ligji i BE-së mund

Të dy vendet i bënë thirrje BE-së që ose ta shfuqizojë tërësisht ligjin ose të heqë dispozitat e tij më të dëmshme ekonomikisht, duke përmendur konkretisht nenet mbi zbatimin ekstraterritorial dhe planet e tranzicionit.

Siguria energjetike dhe rreziku rregullator ishin në qendër të vëmendjes gjatë Takimit të 27-të Ministror të Forumit të Vendeve Eksportuese të Gazit (GECF) që u mblodh këtë javë në Doha, duke bashkuar ministra, zyrtarë dhe ekspertë nga vendet kryesore prodhuese të gazit në botë.

Me selinë e saj në Katar, GECF, shpesh e përshkruar si OPEC për gazin natyror, luan një rol qendror në formësimin e politikës globale të gazit. Takimi i këtij viti u përqendrua në tranzicionin energjetik, teknologjitë në zhvillim dhe forcimin e bashkëpunimit në mes të pasigurisë gjeopolitike.

Në sesionin hapës mbajtën fjalime Ministri i Shtetit për Çështjet e Energjisë i Katarit, Saad Sherida Al-Kaabi dhe Sekretari i Përgjithshëm i GECF-së, Mohamed Hamel, të cilët nënvizuan misionin e forumit për të siguruar që gazi natyror të mbetet një komponent kyç i përzierjes globale të energjisë.

Duke theksuar rolin qendror të gazit natyror në sigurinë globale të energjisë, Hamel theksoi përfitimet e tij të shumëfishta: "Gazi natyror qëndron si një fener stabiliteti, një burim energjie i pastër, i besueshëm, i përballueshëm dhe fleksibël që nxit zhvillimin e qëndrueshëm, rrit sigurinë energjetike, ofron zgjidhje të pastra gatimi dhe kontribuon drejtpërdrejt në sigurinë ushqimore përmes prodhimit të plehrave."

Takimi tre-ditor mblodhi së bashku delegacione zyrtare, zyrtarë të lartë, studiues dhe ekspertë të energjisë, duke reflektuar rëndësinë në rritje të forumit si një platformë për dialog mbi të ardhmen e gazit natyror dhe sigurinë globale të energjisë.

Katari dhe SHBA-të shprehin shqetësime

Në margjinat e takimit të GECF-së, Katari dhe Shtetet e Bashkuara lëshuan një letër të përbashkët të hapur drejtuar Kryetarëve të Shteteve të vendeve anëtare të Bashkimit Evropian, duke shprehur "shqetësim të thellë" në lidhje me Direktivën e Duhur për Vlerësimin e Qëndrueshmërisë së Korporatave (CSDDD), një ligj i ri i BE-së i hartuar për të zbatuar standardet mjedisore dhe të të drejtave të njeriut në të gjithë zinxhirët globalë të furnizimit.

Letra, e bashkëfirmosur nga Ministri Al-Kaabi dhe Sekretari i Energjisë i SHBA-së Chris Wright, paralajmëroi se direktiva, "siç është formuluar sot", përbën "një rrezik të konsiderueshëm për përballueshmërinë dhe besueshmërinë e furnizimeve kritike me energji për familjet dhe bizneset në të gjithë Evropën, dhe një kërcënim ekzistencial për rritjen e ardhshme, konkurrueshmërinë dhe qëndrueshmërinë e ekonomisë industriale të BE-së".

Të dy udhëheqësit argumentojnë se fushëveprimi ekstraterritorial i direktivës dhe dispozitat e përgjegjësisë mund të dekurajojnë kompanitë ndërkombëtare të energjisë nga investimi ose furnizimi i tregut evropian.

“Është bindja jonë e sinqertë, si aleatë dhe miq të BE-së, se CSDDD do të shkaktojë dëme të konsiderueshme për BE-në dhe qytetarët e saj, pasi do të çojë në çmime më të larta të energjisë dhe mallrave të tjera dhe do të ketë një efekt frenues në investime dhe tregti”, thuhej në letër.

Ata i bënë thirrje BE-së që ose ta shfuqizojë tërësisht CSDDD-në ose të heqë dispozitat e saj më të dëmshme ekonomikisht, duke përmendur konkretisht nenet mbi zbatimin ekstraterritorial, planet e tranzicionit, penalitetet dhe përgjegjësinë civile.

Siguria energjetike dhe e ardhmja e Evropës

Koha e letrës është domethënëse. Katari, një nga eksportuesit më të mëdhenj të gazit natyror të lëngshëm (LNG) në botë, është bërë një gur themeli i diversifikimit të furnizimit të Evropës që kur kontinenti ndërmori hapa për të zvogëluar varësinë e tij nga gazi rus. Shtetet e Bashkuara - tani prodhuesi kryesor i LNG-së në botë - gjithashtu kanë zgjeruar ndjeshëm eksportet në Evropë që nga viti 2022.

Të dy vendet paralajmërojnë se nëse BE-ja nuk e rishqyrton qasjen e saj, direktiva mund të rrezikojë rrjedhat e besueshme të energjisë, të kërcënojë investimet dhe të minojë përballueshmërinë. Letra theksoi gjithashtu se disa kompani evropiane dhe shoqata të industrisë ndajnë të njëjtat shqetësime, me dhjetëra CEO që kohët e fundit kanë bërë thirrje për shfuqizimin e CSDDD-së.

Dita e fundit e takimit ministror të GECF-së përkoi me miratimin nga BE-ja të paketës së 19-të të sanksioneve kundër Rusisë, e cila përfshin një ndalim gradual të importeve të gazit natyror të lëngshëm (LNG) rus.

Kontratat afatshkurtra do të përfundojnë brenda gjashtë muajsh, ndërsa marrëveshjet afatgjata do të skadojnë më 1 janar 2027 - një vit më herët se sa ishte planifikuar më parë. Ky veprim nënvizon vendosmërinë e Evropës për të zvogëluar varësinë nga energjia ruse, duke shtuar një shtresë tjetër kompleksiteti në tregjet globale të LNG-së në një kohë kur Katari dhe Shtetet e Bashkuara po punojnë për të siguruar furnizime të qëndrueshme dhe të përballueshme me energji për Evropën./ CNA