FOTOT/ Artemis II dhe misioni historik rreth Hënës

11 Prill 2026, 09:53, Kosova & Bota CNA

Kapsula hapësinore Orion spacecraft e NASA-s u kthye me sukses në Tokë, duke u ulur në Oqeanin Paqësor pranë brigjeve të Kalifornisë Jugore, pas një misioni gati 10-ditor në hapësirë. Misioni Artemis II shënon një moment historik, pasi është fluturimi i parë me ekuipazh njerëzor në afërsi të Hënës pas më shumë se 50 vitesh.

Kapsula, e quajtur “Integrity”, hyri në atmosferën e Tokës me një shpejtësi shumë të lartë, rreth 32 herë më të madhe se shpejtësia e zërit, duke përballuar temperatura ekstreme deri në 2,760 gradë Celsius. Gjatë kësaj faze kritike, komunikimi me Tokën u ndërpre për disa minuta për shkak të gazrave të jonizuara që rrethuan anijen. Megjithatë, sistemi funksionoi sipas planit dhe kapsula u ul në mënyrë të sigurt me ndihmën e parashutave.

Në bord ndodheshin katër astronautë: komandanti Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch dhe astronauti kanadez Jeremy Hansen. Të gjithë u rikuperuan në gjendje të mirë shëndetësore nga ekipet e NASA-s dhe Marinës amerikane, brenda më pak se dy orësh pas uljes.

Gjatë misionit, ekuipazhi përshkoi rreth 1.1 milionë kilometra dhe arriti një distancë maksimale prej mbi 252 mijë miljesh nga Toka, duke thyer rekordin e vendosur nga misioni Apollo 13 në vitin 1970. Astronautët realizuan dy orbita rreth Tokës dhe një fluturim të afërt rreth Hënës, duke kaluar rreth 4,000 milje mbi sipërfaqen e saj.

Misioni ka rëndësi të veçantë edhe për historinë e eksplorimit hapësinor, pasi Glover u bë astronauti i parë me ngjyrë, Koch gruaja e parë dhe Hansen shtetasi i parë joamerikan që morën pjesë në një mision të tillë.

Ky fluturim përbën një provë kritike për programin Artemis, program, i cili synon rikthimin e astronautëve në sipërfaqen e Hënës duke filluar nga fundi i kësaj dekade, për herë të parë që nga misioni Apollo 17.

Ai gjithashtu shërben si një hap i rëndësishëm drejt objektivit afatgjatë për dërgimin e njerëzve në Mars.

NASA po zhvillon këtë program në bashkëpunim me partnerë ndërkombëtarë dhe kompani private si SpaceX dhe Blue Origin, të cilat po ndërtojnë sistemet e uljes në Hënë.

Megjithatë, programi përballet me sfida, përfshirë vonesa teknike dhe kufizime buxhetore.

Pas suksesit të Artemis II, fokusi i NASA-s kalon te misionet e ardhshme, përfshirë Artemis III, i cili pritet të realizojë uljen e parë të astronautëve në sipërfaqen hënore në epokën moderne.

Ky mision konsiderohet një arritje e madhe për shkencën dhe teknologjinë, duke rikthyer interesin global për eksplorimin e hapësirës./ CNA