Komuniteti shqiptaro-amerikan dhe problemet e shëndetit mendor
Shëndeti mendor paraqet një nga sfidat më të mëdha në shoq...

The collective effort to improve cancer treatment is often described as a "war", as if malignant tumors are a wound that must be ruthlessly eradicated and destroyed the moment they are discovered. But now oncologists are increasingly calling for a "truce" in the case of many types of cancer.
Because according to them the war may have gone too far. As cancer tracking and screening has become more robust in scope and more widespread as a practice, we are detecting more cancers than ever before, and catching them earlier.
Një studim i CDC në SHBA, i publikuar vitin e kaluar zbuloi se midis viteve 2009-2018, numri i njerëzve të diagnostikuar me kancer në këtë vend u rrit nga 1.292.222 në 1.708.921 persona. Për kanceret agresive të mushkërive, zorrës së trashë dhe pankreasit, ky zbulim i avancuar mund të jetë shpëtimtar për pacientin.
Por për kanceret me rrezikshmëri të ulët, duke përfshirë për shembull atë të prostatës, tiroides, disa limfoma jo-Hodgkin dhe disa zona të gjirit, një test pozitiv mund të shkaktojë në stres emocional dhe një trajtim të panevojshëm me rreze dhe barna, që shkaktojnë jo pak dëme.
Disa lloje të kancerit nuk duhet të trajtohen
Kanceri, ose atë që shumë njerëz e shohin instinktivisht si një dënim me vdekje, ekziston në fakt në një spektër të gjerë, duke filluar nga rreziku tejet i ulët, me më pak se 5 për qind mundësi për të përparuar gjatë 2 dekadave të ardhshme, tek ato me rrezikshmëri shumë të lartë, pra më shumë se 75 për qind mundësi për të përparuar gjatë 1-2 viteve të ardhshme.
Meqë trajtimi i kancerit, përfshirë kimioterapinë dhe kirurgjinë, mund të jetë i kushtueshëm dhe mund të ndryshojë jetën, synimi duhet të jetë përdorimi i këtyre armëve në rastet për të cilat kërkohet, dhe shmangien e tyre në raste jo emergjente.
Pra për kanceret me rrezik të ulët, qasja duhet të jetë ndoshta ajo që quhet “mbikëqyrje aktive”, e përcaktuar nga Instituti Kombëtar i Kancerit si “një plan trajtimi që përfshin vëzhgimin nga afër të gjendjes së pacientit, por jo dhënien e ndonjë trajtimi, përveç nëse ka ndryshime në test, me rezultatet që tregojnë se gjendja po përkeqësohet”.
Kohët e fundit, një studim afatgjatë që krahasoi mbikëqyrjen aktive të kancerit të prostatës me terapitë agresive si kirurgjia dhe radioterapia, nuk gjeti asnjë ndryshim në normat e mbijetesës gjatë 15 viteve të ndjekjes. Një studim i vitit 2021, që krahasoi ndërhyrjen kirurgjikale ndaj melanomës dhe monitorimin e tij të thjeshtë me ultratinguj, kishte të njëjtin rrezik të përgjithshëm nga vdekja.
Studimet e përsëritura të mbikëqyrjes aktive ndaj kancerit të tiroides, raportuan gjithashtu rezultate të shkëlqyera për pacientët.“Unë mendoj se roli i ri i mjekëve, është të jetë ai i një “trajnuesit” që duhet të përpiqen t’i ndihmojnë vërtet njerëzit në shpjegimin e të gjitha këtyre të dhënave të ndërlikuara, duke i ndihmuar të bëjnë një zgjedhje që është e duhura për ta”- tha për CBS News në 2017 dr.Laura Eserman, kirurge e kancerit të gjirit dhe onkologe në Universitetin e Kalifornisë në San Francisko.
Mos e quani kancer
Një metodë që mund të përdorin mjekët me pacientët e tyre, është që të përmbahen nga të etiketuarit si “kancer” të një tumori shumë të hershëm dhe jo agresiv. Një studim i vitit 2019, zbuloi se vullnetarët e paraqitur me një diagnozë hipotetike zgjodhën shumë më shpesh operacionin mbi mbikëqyrjen, kur një tumor përshkruhej si “kancer” dhe jo si një “nishan”, një term që ka më pak ngarkesë emocionale.
Po ashtu, mjekët mund të zvogëlojnë mbikëqyrjen, veçanërisht për të rriturit e shëndetshëm apo ose moshuarit, të cilët ka të ngjarë të zgjedhin të mos trajtojnë një kancer të diagnostikuar. Fatkeqësisht, nxitja për zbulimin dhe trajtimin e hershëm mund të jetë e vështirë për t’u ndryshuar, tha për CBS News dr.H.Xhilbert Uelsh, një studiues i shquar i kancerit.
"Ironically, the more overdiagnosis a screening test does, the more popular it becomes, because there are more people who think they are 'survivors' because of the screening. Even though it happens to be a cancer that would never bother them. But they will never know this," he said. / Adapted from CNA.al
Shëndeti mendor paraqet një nga sfidat më të mëdha në shoq...
Dr. Paul Burton, doctor of the pharmaceutical company Mode...
Get enough sleep A bad night's rest doesn't just disr...
On International Roma Day, an activity was held at the...
On World Health Day, the Minister of Health and Social...
A recent study has shown 45 negative effects on human ...
Humans could reach 140 before this century is out, sci...
The development of technology has made it possible for...
It is common to develop sensitivities to certain foods as ...
Miratohet në Këshillin e Ministrave vendimi për indeksimin...
Ndonjëherë ftohja mund të kthehet në bronshit. Prandaj ësh...
Nëse vuani nga dhimbjet kronike të kokës, kushtojini v...
The health benefits of dates include relieving constipatio...
On World Autism Day, the Minister of Health and Social...
Prime Minister Edi Rama announced that a delicate interven...
The reconstruction of the Hospital of Internal Disease...
After a salty meal we usually want enough water to quench ...
Urgjenca Polivalente e Spitalit Qendror në QSUT do të rior...
Dietary, lifestyle and environmental needs are unique. T...
In the last 24 hours, 189 tests were performed, resulting in...
The mayor of Tirana, Erion Veliaj, arrested on 13 charges ...
Qytetarët që kalojnë pasditen pranë Liqenit Artificial në ...
On the morning of July 7, 2026, the Ministry of Culture ur...
After the disclosure of the portfolio of properties an...
The Special Board of Appeal (KPA) decided this Monday ...
The KPA vetting decided this Thursday to dismiss the p...
Suela Salavaçi, a prosecutor in the Prosecutor's Offic...
The Special Board of Appeal reinstated the prosecutor ...
A serious accident occurred this afternoon on the Elbasan-...
The Police Supervision Agency has arrested two police offi...
The 18-year-old who stabbed a citizen in the premises of t...
A road accident occurred this Thursday on the Tirana-Elbas...
Demographic trends in Europe are revealing a new complex r...
Today, our country will remain under the influence of stab...
Today, our country will remain under the influence of stab...
The latest report compiled by the European Transport Safet...
A magnitude 5.9 earthquake struck New Zealand's South Isla...
The only Albanian MP in the Serbian Parliament, Shaip Kamb...
European Union Enlargement Commissioner Marta Kos has reac...
In the Chamber of Deputies (Camera dei Deputati) in Rome, ...
Master of humor Todi Llupi has passed away at the age of 7...
The ninth edition of "MIK Festival" kicked off with one of...
A historic evening for Albanian culture was marked in the ...
When I turned 10, another building was built in front of o...
Around 97,100 people are employed in regulated professions...
Albania continues to be the main destination for vacatione...
This Thursday, one US dollar is bought for 81.1 lek an...
Beekeeping has expanded significantly in recent years, bec...