Honest Recovery: From Half a Million, to the Majority

2025-05-26 13:03:00, Opinione Pranvera Shehaj

Two stances: Collective Absurdity and Naive Nihilism

In the need to collectively face the social shock produced by the theft of a fourth mandate of the Socialists, with figures that break any political ratio, there are two positions on the diagnosis and the future of the country. First, it is either an emotional venting stance towards the Democratic Party and its leader, or a deliberate propaganda stance to embellish the electoral theater. Blinded by personal anger camouflaged with the alleged great poison of the failure for political rotation in the country, this side of the judiciary undoes any evidence for the autocratic scenario of the conduct of the elections and raises the pretense that with someone else, with several others, the Democrats would have taken power.

Secondly, there is the stance that accepts the occurrence of an electoral farce, being convinced that as long as it was such, there is nothing the Democratic Party could have done better, reconciling this conclusion with the logic that the influence of various factors within the DP has zero valence in the face of the illegitimate mechanisms through which power was further strengthened.

The two judgments are respectively: collectively absurd and naively nihilistic. While the first is only a refresher of the fortified propaganda, and as such in this time emergency it cannot be given more than a dismissive abandonment, the second is what actually does more harm and leaves open a wound that has the possibility of healing, so only this second position is valid enough to be opposed.

Nihilism is the last resort that would console the country and its future today. If we were to admit that there is nothing that the leader of the opposition in the country can improve, it is the same as justifying the statement that “hope never dies, we choose to abandon it”. Democrats should not fall into such a fatalistic trap.

Recovery as an obligation and a strategy

The so-called “Honest Recovery” is a simple theory of improvement in conditions of impossibility. If the Democratic Party finds it impossible to triumph over its opponent through electoral mechanisms, can a catharsis of its own help it overcome its stagnation under the opponent’s dishonest rules, by creating stronger bridges of trust directly with Albanians?

Rimëkëmbja duhet të vijë jo si vetëgjyqësi, por frymëzuar së pari nga detyrimi ndaj besimit dhe së dyti si rrugë drejt shumicës. A ka fuqi për t’u rimëkëmbur një forcë politike personifikuar me një trup njeriu, që merr nga çdo anë grushta të hekurt të bishës mekanike të pushtetit? Nëse me 500 mijë trupa, perandorët kanë besuar në fuqinë e pushtimit të kontinenteve, gjysmë milioni shqiptarë (529.354) janë mjaftueshëm për ta ushqyer fuqinë për rimëkëmbje. Ndaj ajo duhet të vijë së pari si përgjigje e detyrimit ndaj besimit të tyre. E megjithatë, për t’i çmontuar hekurishtet e bishës mekanike të pushtetit, gjysmë milioni shqiptarë nuk mjaftojnë. Ndaj rimëkëmbja duhet të vijë së dyti si strategji e zmadhimit të besimit, si rrugë drejt shumicës.

Rimëkëmbja e sinqertë si nevojë përmirësimi në kushtet e pamundësisë ka në thelb të saj kthjellimin në qëndrime, sinqeritetin me veten dhe mbështetësit, koherencën në fytyrë dhe veprim. Manifestuar si një doktrinë me dhjetë pika dhe ekzekutuar në kohë, do të guxoja të mos kisha hije dyshimi se ajo do të ndërtonte ura të forta me shqiptarët përtej atyre që tanimë besojnë tek PD me çdo kusht, kosto dhe rrethanë. Ura që do të largonin qindra-mijëra të tjerë nga ishulli i frikës dhe shitblerjes së votës.

“Rimëkëmbje e Sinqertë” në 10 drejtime

1.) Qartësimi i qëndrimit ndaj farsës zgjedhore

Nuk ka asnjë grimcë turbullie mbi qenësinë e një farse të guximshme zgjedhore, së paku tek ata që arsyen e kanë ende të shëndoshë dhe përjetimet të freskëta, por ka aktualisht një paqartësi lidhur me derivatet e qëndrimit të Partisë Demokratike ndaj saj. Duhet qartësuar me urgjencë “mosnjohja e zgjedhjeve” si skenar. Nëse nuk do të njihet ky proces zgjedhor, ka nevojë të menjëhershme për një deklaratë mbi atë çfarë pason, mbi njohjen dhe përvetësimin e mandateve të marra si dhe betejën parlamentare prej shtatorit. Zgjedhja e termave të gabuar për komunikimin e mesazhit shkakton konflikt mendimi në elektorat duke ulur besueshmërinë mbi një plan të qartë.

Në të kundërt, çka gjykohet si e duhura për një parti e cila ka zgjedhur të zhvillojë betejën e saj edhe brenda institucioneve, duhet pranuar me dorën në zemër ndaj elektoratit pamundësia për zhbërjen e tragjedisë politike të pritshme në autokraci, me qëllim nisjen e punës për rekuperimin e shpejtë të saj. Lëvizjet e paqarta dhe deklaratat ambivalente janë në preferencë vetëm të r-ED-aktorit të zgjedhjeve, për hise kundërshtar i demokratëve, por kurrsesi nuk ndihmojnë kampin opozitar.

2.) Qëndrimi i ndërkombëtarëve s’mund të jetë shpresë në vetvete

Demokratët nuk mund t’i dorëzohen varësisë nga pritja për bindshmërinë dhe ndërgjegjësimin e ndërkombëtarëve mbi zgjedhjet, aq më pak kur zgjimi nga hekurat burokratike të të cilëve, në të kaluarën ndonëse ka marrë edhe muaj për t‘u shprehur, sërish ka qenë zhgënjyes (kujtojmë 2021). Ndonëse duhet të mbesë një nga shtyllat paralele të vazhdimësisë së betejës politike, çka po dua ta pagëzoj si “antipropaganda transnacionale”, kjo pritje nuk mund të bëhet shkak i një vakumi në veprimtarinë e brendshme. Investimi tërësor dhe katërcipëror në dokumentim të farsës zgjedhore po ecën në vijë paralele vetëm me ngrirjen e strukturave në mbarë vendin, ndërkohë që në mënyrë të menjëhershme duhet zhvilluar së brendshmi mobilizimi për një katarsis organizativ.

3.) Përmirësimi për zgjerimin e bazës së votuesve

Partia Demokratike mori votëbesimin e 529.354 shqiptarëve, me bindje të plotë të tjetërsimit të vullnetit politik të qindra-mijëra të tjerëve. Një diferencë prej rreth 16% me zgjedhjet paraardhëse ndërkohë që ky mandat u kthye çdo ditë në një skenar traumatik për PD, ku iu desh të luftonte së brendshmi e së jashtmi për bashkim dhe legjitimim, ku iu kushtëzua edhe ora se kur do të duhej ta niste fushatën zgjedhore përmes arrestit dhe lirimit të liderit të saj, shtoji kësaj përshkallëzimin e emigrimit të opozitarëve, i pamundur për t‘u rekuperuar nga një votim i përdhosur i diasporës, - rezultati dëshmon se brenda pamundësisë, PD sërish mundi.

Së dyti, ka një tjetër domethënie, detyrimin për të zgjeruar bazën e votuesve, i cili nuk përmbushet me një lajm të mirë që vjen nga jashtë, por lyp nevojën e rigjenerimit të brendshëm me qëllim zgjerimin në 580 mijë, 620 mijë, 750 mijë e të tjerë. Si? Me një aksiomë të thjeshtë, duke qenë në të nesërmen e parë më mirë se dje përmes përmirësimit të gjithë aspekteve ku demokratët, referuar standardit të tyre, besojnë se çeduan.

Nëse lidhur me programin elektoral dhe shpalosjen graduale të tij, i majtë, i djathtë a neutral e sfidoi vetveten në të pranuarin se oferta politike e demokratëve ishte jo më pak se perfekte, i njëjti unison përfundimi nuk mund të thuhet për aspektin organizativ në terren, ashtu sikurse shpërndarjen dhe pozicionimin e ekipit kandidues. Në të dy këto drejtime fshihet “Eureka” për zgjerimin e bazës së votuesve, ndaj pikërisht këtu kërkohet rimëkëmbje në kushtet e së pamundurës.

4.) Rigjenerimi institucional

Propozime premtuese janë shpalosur prej kahditësh në aspektin organizativ. Ato duhen diskutuar dhe ekzekutuar me një ritëm që e sfidon kohën dhe t‘i paraprijnë mjaftueshëm garës së radhës, asaj për Bashkinë e Tiranës e për disa të tjera në vend. Filozofia që duhet të udhëheqë katarsisin organizativ duhet të jetë ajo me bazë reflektimin dhe ashpërsinë me veten, që zëvendëson justifikimin dhe ankesën. Rigjenerimi institucional duhet të jetë kryefjala e këtyre ditëve, ku nën guidën e liderit të demokratëve, ai duhet të konceptohet si një valë që nis prej këshillit kombëtar, kryesisë, kuvendit kombëtar, degëve dhe kryesive të tyre.

5.) Ndarja e betejës opozitare nga rekuperimi institucional i brendshëm

Mobilizimi institucional i partisë dhe pesha e tij për thithjen e votuesve përtej bazës militante, si dhe përtej frikës e pështjellimit kompromentues të pushtetit, nuk mund të zëvendësohen asesi nga beteja opozitare në Parlament apo vijueshmëria e punës për antipropagandën transnacionale (ndërgjegjësimin ndërkombëtar). Kjo nënkupton se ato duhen menduar si tre shtylla komplementare, por ç‘është më e rëndësishmja pamundësia e fitores për shkak të një gare të pabarabartë tash e disa vite, nuk mund të strehojë rrezikun për dështimin e aspektit institucional të partisë. Cilido qoftë përfundimi lidhur me fatin e rezultatit të 11 Majit, një tjetër raund zgjedhor do të pasojë, aty ku pesha e organizimit institucional të partisë rëndon më shumë se dy shtyllat e tjera.

6.) Parti e vlerave mirëfilltazi për të fituar betejën me historinë

Partia Demokratike ka qenë subjekt i një sulmi grotesk të gjyqësisë publike të disa shqiptarëve që ndonëse frymorë e përjetues të këtij vendi, vetëshiten si puritanë neutralë. Ajo është akuzuar vijueshmërisht si alibi e demokracisë, a thua se vetë ekzistenca e saj mbulon lakuriqësinë e mbretit. E kam shndërruar thuajse në filozofi jete bindjen se vetëm cinizmi e zvenit sulmin grotesk. Andaj, gjykoj se duhet përvetësuar një mendësi e këtillë në këtë aspekt, cinike, ajo e të qenurit alibia perfeksioniste e demokracisë.

Përtej cinizmit për ta heshtur sulmin grotesk, qëllimi është tjetërkund, ai i fitores së betejës me historinë. Ka patur disa raste kur oferta kandiduese e demokratëve ka qenë jo më pak se ajka që mund të prodhojë shoqëria shqiptare, por në kujtesën publike po dua të risjell kandidaturën e Doktor Halim Kosovës, përballë kryebashkiakut sot në burg, Erion Veliaj. Një krenari të cilën uroj ta ndiejë çdo demokrat, kur sot, me kokën pas nga historia përmbushet në drejtësinë që koha i dha. Është rasti kur në zhargonin popullor PD iu thotë votuesve atëherë e shqiptarëve sot: “Ju dola borxhit.”

A mund të përsëritet dhe amplifikohet ky shembull përmes ofertës së kandidaturave që nuk janë thjesht më të mirë se ata, por etalon i ajkës së shoqërisë shqiptare? Në çdo garë politike, oferta demokrate duhet të jetë mirëfilltazi ajo që pritet nga një parti e vlerave, - me standardin e saj, jo relativisht me standardin e kundërshtarit, - e tillë që kurdoherë e në çdo skenar, të mund t‘i thotë historisë: “Ja ku ishte alternativa”.

7.) Dritë mbi kontributorët produktivë për të shpërfaqur potencialin

Do të ishte ambicioze e ndoshta edhe frustruese të pretendohet puritanizmi në partitë politike, por ja që rrethanat e imponojnë edhe këtë pretendim. Një aspekt i vyer i rimëkëmbjes së sinqertë është domethënia e garës dhe meritokracisë në PD si e tillë. Çdokush që dëshiron të kontribuojë në betejën e saj për të ardhmen e vendit do të duhet të shtrëngohet në prangat e vyera të aftësisë dhe punës, jo asaj të simuluar, por asaj produktive në rezultat.

Ka nevojë për të lejuar dritën mbi figura dhe kontributorë në PD që deri më sot për shumë arsye, shpesh larg meritës, nuk kanë mundur të shpërfaqin potencialin e tyre. Për këdo që mendon se çelësin e kësaj drite e ka vetëm kryetari, gabon. Çelësin e ka ndërgjegjia e cilitdo që është pjesë aktive e kësaj partie dhe ka në dorë qoftë dhe fare pak vendimmarrje për dritëzimin e njerëzve që vërtet mund ta çojnë betejën përpara. Të gjitha praktikat e pandershme, të cilat përmbledhur me një fjalë do t‘i quaja “primitivisht arkaike”, duhet t‘ia lënë vendin produktivitetit intelektual dhe politik. Nuk ka sukses pa garë, nuk gjen ndershmëri pa dhënë ndershmëri.

8.) PD në plotkuptimësinë e saj si antidot i socialistëve

Është e merituar vetënjohja e Partisë Demokrate si eksportuese e “modelit ndryshe” në shoqërinë shqiptare. Nuk ka dyshim se ajo solli modele të tilla përballë shqiptarëve më 11 Maj, por në këtë kontekst të rimëkëmbjes së sinqertë, nevojë për riformatim ka edhe ky përcaktim i modelit ndryshe. Së pari, karta morale, ndonëse e vyer në shoqëritë tradicionale si e jona, nuk mjafton, dhe së dyti nëse merret përsipër, mjafton një dhe vetëm një kundërshembull për t‘u përgjithësuar, duke krijuar perceptimin e saj si e pasinqertë. Përqafimi i vlerave që lidhen më së shumti me moralin është intuitiv në elektorat, sipas shumë studimeve. Politikani nuk i përforcon ato nëse i bërtet, por nëse me kohën, në komunitete kaq të vogla sa Shqipëria jonë, ku çdokush njeh gjithkënd, njihet si mbartës i tyre. Kjo sugjeron për distancim nga diskursi moralist.

The antidote to the socialists and significant in the different model, the democrats must be in another dimension, that of the profile in communication and professional identity. Here, referring to figures who either radiate citizenship and skillfully handle public communication, or have a rich professional identity. The time has come to distance themselves from the protagonism of full-time loyalists of the headquarters and to orient themselves towards people who really have something to say about themselves as contributors to society, some as entrepreneurs, some as senior lawyers, economists, journalists, doctors, professors, etc., inside or outside the country. The antidote is the model of the contributor to society, immune from the hunger for party rewards. This goes beyond the militant base.

9.) Open list candidates: massing support and positioning at the local level

Open-list candidates with high voter turnout must maintain contact with voters, an inseparable connection with the electorate, considering their voters as part of a common struggle. Mostly, new candidates on the political path, who, although they have performed well, have not managed to concretize representation in parliament, have an ambiguity in perception. Either they have aroused hope that they are only one mandate away from representation, or they will suffer the fatalistic syndrome of new parties: they are trusted once, and if for one reason or another they do not succeed, the voter feels only pity, seeing them as powerless, and consequently does not vote for them a second time. New candidates must work hard to clarify this ambiguity of perception in the eyes of voters and expand their base at the local level.

10.) The credibility of the figures conveying the political message

Synchronizing the image with the criticism, denunciation, promise or message it conveys is a delicate point, the non-respect of which easily leads to discrediting. There is a need for a "central direction" in the public discourse of the DP, to avoid what has unfortunately happened, the contradiction between criticism of the opponent and the political history on the shoulder.

Postscript

Why necessarily described as "sincere"? Because there is no more desirable virtue of the human spirit than sincerity, the virtue that connects and holds us together. A truth that does not change in politics. The sincerity of a political party, initially with itself and consequently with the people, is the virtue that breaks even the laws of the impossible, it instills faith, while faith wins over everything, even over fear.

Dr. Spring Shehaj

Political Scientist, Economist, Fiscal Policy Lecturer, Berlin - Germany