Why Vladimir Putin is not Peter the Great

2022-06-16 09:33:00, Blog Mark Galeotti

Why Vladimir Putin is not Peter the Great

Peter the Great of Russia

Vladimir Putin likes history very much, but only insofar as the latter pleases him and his views. Last year, he published an essay in the press which essentially pre-justified the invasion that would begin a few months later in Ukraine.

He treated historical events in an amateurish and full of fantasy way. Meanwhile he is now comparing himself to Tsar Peter the Great. But this is not a comparison that fits. Peter the Great is one of the greatest leaders in Russian history.

Ai sundoi nga fundi i shekullit XVII-të deri në fillimin e shekullit XVIII-të, dhe në atë kohë u bë cari i parë që udhëtoi në Evropë, ndërtoi një kryeqytet të ri në Shën Petersburg, dhe ishte njëkohësisht themeluesi i marinës ruse dhe fitimtar i Luftës së Madhe të Veriut, e cila zgjati 20 vite kundër Perandorisë Suedeze, duke e bërë Rusinë një fuqi dominuese në Baltik.

Pjetri i madh i Rusisë

Gjatë një fjalimi të enjten e javës së kaluar me rastin e 350 vjetorit të lindjes së Pjetrit, Putin tha se Pjetri nuk u mori asgjë suedezëve - edhe pse aneksoi shumë territore përgjatë bregut të Baltikut dhe një pjesë të madhe të gadishullit të Karelias - por thjesht “i riktheu” Rusisë atë që kishte qenë e saja.

Ai shtoi me vetëkënaqësi: “Me sa duket, është edhe fati ynë të rikthejmë atë që është e Rusisë”. Deklarata e tij ka shkaktuar shumë bujë, duke përfshirë edhe pretendimet se ai po kërcënon të rimarrë edhe Estoninë apo shtetet fqinje. Në fakt ky që po shohim në publik është Putin klasik në 2 aspekte.

Para së gjithash, është mjeshtri i propagandës. Atij i pëlqen ta përdorë retorikën e tij, si për të mashtruar audiencën por edhe për ta frikësuar atë. Në kushtet kur forcat e tij janë të bllokuara në frontin e Ukrainës, ai nuk mund të përbëjë asnjë kërcënim domethënës në veri.

Megjithatë, duke e ditur se Perëndimi ka burime ushtarake të kufizuara - dhe për më tepër që politikanët perëndimorë e kanë të kufizuar manovrën e tyre politike - atij do t’i përshtatej shumë mirë që ta bindte NATO-n të përqendrohej pikërisht në këtë front dhe jo në Ukrainë.

Së dyti, është e qartë se Putin mendon se ka një vend të merituar në panteonin e heronjve shtet-formues të Rusisë. Ai ka bërë vazhdimisht krahasime jo vetëm midis tij dhe Pjetrit,por edhe figurave të tilla si Pjetër Stolipin (kryeministri carist, fushata e pamëshirshme modernizuese e të cilit ishte shansi i fundit real i regjimit për mbijetesë), carin Nikolla I, që quhej edhe “xhandari i Evropës”, dhe Juri Andropov, kreun e KGB-së, që në fund u zgjodh udhëheqësi suprem i Bashkimit Sovjetik.

Në këtë kontekst, kjo është vetëm një tjetër përpjekje e Putinit për të shkruar epitafin e tij. Por duke analizuar pak më thellë, a është vërtet ky modeli që duhet të pretendojë Putin? Ashtu si Putin, edhe Pjetri donte të ndërtonte fuqinë ushtarake ruse.

Presidenti rus, Vladimir Putin

Ai jo vetëm që e reformoi ushtrinë e tij, por ndërtoi edhe marinën ruse. Ashtu si Putin, edhe ai shpenzoi 20 vite duke e modernizuar ushtrinë e tij. Por në këtë proces, shteti rus nisi rrëshqitjen drejt falimentimit. Ai nisi të zhvillojë luftëra jo vetëm në veriperëndim të Rusisë, por edhe në jug, kundër osmanëve.

Pjetri e detyroi aristokracinë e padisiplinuar ruse që të vihej në shërbim të shtetit. Por kontrolli i carit ndaj tyre nuk ishte kurrë aq i plotë sa mund të imagjinonte ai, dhe pasardhësit e tij do të detyroheshin që t’i blinin me para ose t’i shtypnin me dhunë në mënyrë periodike. Ndërkohë, reformat e Pjetrit të Madh ishin shumë më pak të qëndrueshme, ndryshe nga sa mund të supozohej përtej Shën Petersburgut. Ai ishte një car luftarak, që reformoi vetëm atë që i duhej për të mbështetur luftërat e tij.

Nga ana tjetër, ai dështoi të reformonte bazat e ekonomisë apo të shoqërisë ruse. Ai besonte në mënyrë naive se duke i detyruar fisnikët të rruanin mjekrat e tyre dhe duke adoptuar stile evropiane të veshjes, do të ndryshonte edhe mënyrën se si mendonin.

Megjithatë, ndërsa është joshëse të bësh krahasime midis Putinin dhe Pjetrit, cari ishte vërtet një figurë shumë e rëndësishme. Ai drejtonte që nga fronti i luftës (ndryshe nga Putin), ishte shumë i përfshirë në detajet e planeve të tij (ndryshe nga Putin), dhe trashëgimia konkrete e tij ishte lavdia e Shën Petersburgut (dhe jo rrënojat e Mariupolit si në rastin e Putinit).

Edhe në aspektin e arrogancës kapriçioze, Pjetri e lë në hije Putinin. Putin mund të jetë kënaqur duke e poshtëruar para kamerave shefin e tij të inteligjencës së jashtme. Por kur po mësonte mbi stomatologjinë, Pjetri i detyroi oborrtarët e tij që të praktikohej mbi ta.

As I was writing my book, A Brief History of Russia, Peter took the best part of a chapter. Vladimir Putin only half. After he invaded Ukraine "I republished the book with an addition:" Putin should not rival history. The latter always wins.

Note: Mark Galeotti is the author of 24 books on Russia. His latest book is entitled A Short History of Russia.

Translated and adapted by CNA.al.