E fundit!

13:19 Aktualitet

Braho “shuplakë” politikës: Më vjen mirë që SPAK është i papëlqyer nga të dyja kahet

Kreu i SPAK, Klodjan Braho i ka dhënë një shuplakë politik...

Shkencëtarët parashikojnë jetëgjatësinë maksimale të njeriut

25 Maj 2021, 20:12, Kuriozitete CNA

Njerëzit nuk do të jenë në gjendje të jetojnë kurrë mbi 150 vjeç, sipas shkencëtarëve që zhvilluan një studim për të parashikuar jetëgjatësinë maksimale.

Ekspertët në biologji dhe biofizikë ushqyen një sistem të inteligjencës artificiale sasi të mëdha të ADN-së dhe të dhënave mjekësore, në qindra mijëra vullnetarë në MB dhe SH.B.A.

Si pjesë e studimit të të dhënave, ata zbuluan se kishte dy parametra kryesorë përgjegjës për jetëgjatësinë e njeriut, të dy duke mbuluar faktorët e jetesës dhe mënyrën se si trupi ynë përgjigjet.

Faktori i parë është mosha jonë biologjike, e lidhur me stresin, stilin e jetës dhe sëmundjen, dhe i dyti është qëndrueshmëria, duke reflektuar sa shpejt faktori i parë kthehet në normale.

Kjo i lejoi ekipit të përcaktojë që njeriu që ka mundur të jetojë ndonjëherë është 150 vjet, pothuajse dyfishi i jetëgjatësisë aktuale të Mbretërisë së Bashkuar prej 81 vjetësh.

Zbulimi bazohet në mostrat e gjakut nga dy studime të ndryshme gjatësore të ADN-së, të analizuara nga ekipi nga Gero, një kompani bioteknike me bazë në Singapor dhe Qendra Gjithëpërfshirëse e Kancerit Roswell Park në Buffalo, New York. Studiuesit përdorën një instrument, të quajtur DOSI (tregues i gjendjes dinamike të organizmit), që merr parasysh moshën, sëmundjen dhe faktorët e jetesës, për të studiuar sesa elastik është trupi ynë, përfshirë aftësinë e tij për tu rikuperuar nga dëmtimi ose sëmundja.

Autori i parë i studimit, Dr Tim Pyrkov, nga Gero, tha: ‘Llogaritja e rezistencës bazuar në rrjedhat e të dhënave të aktivitetit fizik është zbatuar në aplikacionin iPhone GeroSense. Studimi, i botuar në revistën Nature Communications, gjithashtu përfshiu të dhëna për numërimin e hapave nga rreth 4,500 të rritur në SH.B.A.

Bashkëthemeluesi i Gero, Dr Peter Fedichev tha: ‘Plakja te njerëzit shfaq tipare universale të përbashkëta për sistemet komplekse që veprojnë në prag të shpërbërjes.

Ekspertët besojnë se në të ardhmen, manipulimi gjenetik, kufizimi i kalorive dhe ilaçet mund të zgjasin jetën shumë më tej, por analiza e DOSI vë një kufi të vështirë për sa larg.

Analiza zbuloi se luhatjet e DOSI rriten me moshën, për shkak të një rritje në kohën e rimëkëmbjes dhe Dr Pyrkov e përdori këtë për të zbuluar se sa kohë mund të vazhdojmë të vrapojmë.

Rezultati do të zhgënjejë disa studiues të jetëgjatësisë të cilët kanë thënë se është e mundur të jetosh deri në 1.000, duke gjetur në vend të kësaj që kapaku është rreth 150 vjeç.

Elasticiteti i zvogëluar u vërejt edhe në ata që nuk vuanin nga sëmundje të mëdha kronike, duke çuar në një gamë të rritur të luhatjeve. Dobësimi i parashikuar në individët më të shëndetshëm, më të suksesshëm të plakjes hedh dritë mbi arsyen e jetëgjatësisë maksimale.

Por kjo hap derën për trajtime të reja dhe prova klinike. Parandalimi ose kurimi i sëmundjeve nuk do ta zgjasë atë, por mund të ketë trajtime të ardhshme që munden.

Një studim i popullatës zbuloi se rezistenca rritet në mënyrë eksponenciale me moshën dhe dyfishohet çdo tetë vjet, që përputhet me ‘ligjin e vdekshmërisë Gompertz’.

Ky ligj, i emëruar pas matematikanit dhe shkencëtarit të vetë-arsimuar të shekullit të 19-të Benjamin Gompertz, i cili vëzhgonte rrezikun dyfish çdo cdo tetë vjet.’./ CNA.al