E fundit!

18:12 Aktualitet

Nis protesta e pestë e qytetarëve në Tiranë

Mbahet ditën e sotme protesta e radhës e qytetarëve në Tir...

Shpresa të reja me vaksinat dërguese të ARN-së!

16 Shkurt 2021, 09:23, Lifestyle CNA

Nga Dr. Blerta Brati, mjeke mikrobiologe pranë ISHP

Si bëhet një vaksinë?

Kur duam të bëjmë një vaksinë, duhet të programojmë sistemin tonë imunitar për të njohur disa nga proteinat që janë në virusin ndaj të cilit duam të vaksinojmë.

Sepse nëse sistemi ynë imunitar i njeh këto proteina, ai do të mësojë të mbrohet kundër disa prej këtyre proteinave (që do të thotë shkatërrimi i tyre), dhe sistemi ynë imunitar mund të shkatërrojë virusin kundër të cilit ne duam të mbrohemi.

Si evoluoi teknika e vaksinës?

1.Në kohën e Pasteur, ne morëm një dozë shumë të ulët të mikrobeve dhe e injektuam këtë dozë. Kjo lejoi përparime të mëdha, por kishte efekte anësore të konsiderueshme.

2.Ne më pas përsosëm teknikën duke marrë vetëm viruse të dobësuara, të cilat kishin më pak efekte anësore.

3.Pastaj kuptuam se ishte e mundur të kishte rezultate të mira duke përdorur viruse të “vrarë”, të cilat madje ishin më pak të afte të shkaktonin efekte anësore.

4..Pastaj bëmë kopje të pjesëve të virusit, të cilat më tej evituan pak më shumë efektet anësore të mundshme.

5.Kohët e fundit, një grua hungareze, Katalin Kariko, e cila punonte në Universitetin e Pensilvanisë kishte idenë e shkelqyer te përdorimit të ARN-së dërguar për të udhëzuar ribozomet për të bërë një nga proteinat e mbështjellësit të virusit. Kjo është shumë më efikase sesa dhënia e një pjese të virusit, sepse në vend që t’i themi sistemit tonë imunitar “të bëjë një proteinë që duket si kjo”, ne menjëherë u japim ribosomeve udhëzime për ato që duhen. Ai nuk ka pse të kërkojë, ai mund të shkojë direkt në prodhim. Dhe sigurisht, ushqen vetëm një pjesë jo-infektive e virusit.

E keqja e teknikës së dërguesit të ARN-së është se është shumë e brishtë, prandaj duhet të ruhet në temperatura shumë të ulëta. Avantazhi i teknikës së Moderna është se ata kanë arritur të veshin ARN-në e dërguesit në një strukturë që e mbron atë, gjë që eliminon nevojën e përdorimit të këtyre super frigoriferëve që zbresin në minus 70 °.

Por për sa i përket efikasitetit, të dy vaksinat e ARN-së janë mjaft të krahasueshme dhe te aferta ne shifra(%).

Shpresa të reja me vaksinat dërguese të ARN-së!

Kjo teknikë e dërguesit të ARN hap mundësi të reja interesante për trajtim.

Në të vërtetë, dikush mund të imagjinojë përdorimin e një pjese të ARN nga qelizat kancerogjene, të cilat më pas mund të programojnë sistemin tonë imunitar. Dhe nëse sistemi ynë imunitar mëson të vrasë këto qeliza kancerogjene, ne kemi çelësin për trajtimin e përsosur të kancerit, pasi që do të vrisnim vetëm qelizat kancerogjene, dhe aspak qelizat e shëndetshme në trupin tonë.

Do të ishte një trajtim po aq spektakolar efektiv sa imunoterapia që po përdoret tani kundër kancereve të caktuara si melanoma, me rezultate të jashtëzakonshme, por me një kosto shumë të lartë financiare.

Teknologjia Messenger ARN mund ta bëjë këtë trajtim shumë më të përballueshëm.

Por le të mos ëndërrojmë, të mos rrëmbehemi, jemi akoma vetëm në fillim të kësaj historie, hulumtimi për këtë temë sapo ka filluar, dhe do të duhet akoma shumë durim.

Do të dëgjoni shumë më tepër për dërguesin e ARN-së në muajt dhe vitet e ardhshme …

Sepse kur pamë që një vaksinë shfaqej në më pak se një vit për një virus për të cilin nuk dinim asgjë, shumë shpresa lejohen …te mendohen