Fluturat meshkuj mbulojnë “bashkëshortet” e tyre me erë të keqe për të larguar rivalët

20 Janar 2021, 12:27, Kuriozitete CNA

Një studim i ri tregon se fluturat meshkuj i bëjnë bashkëshortet e tyre me një erë të fortë dhe të neveritshme për të parandaluar çdo rival të mundshëm që iu afrohet. Studiuesit analizuan fluturat meshkuj, Heliconius melponene në Panama, krijon një kimikat në gjëndrat e tyre, të quajtur okimene.

Specia ka evoluar për të prodhuar anti-afrodiziakun e fuqishëm në organet gjenitale të tij, të cilin e lë pas femrës pas seksit, duke vepruar si një ‘fikje’ për meshkujt e tjerë. Disi hutues për shkencën, e njëjta kimike prodhohet gjithashtu nga lulet për të tërhequr fluturat për pllenim. Studiuesit identifikuan një gjen për herë të parë që tregon fluturat dhe lulet H. melponene të evoluara në mënyrë të pavarur për të bërë të njëjtën kimike, por për qëllime shumë të ndryshme.

“Ne identifikuam gjenin përgjegjës për prodhimin e kësaj feromone të fuqishme anti-afrodiziake të quajtur okimene në organet gjenitale të fluturave mashkullore”, tha autori kryesor i studimit Dr Kathy Darragh në Universitetin e Kalifornisë, Davis.

‘Kjo tregon se evolucioni i prodhimit të okiminit në fluturat mashkull është i pavarur nga evolucioni i prodhimit të okimenit në bimë. Për një kohë të gjatë u mendua se insektet morën përbërësit kimikë nga bimët dhe më pas i përdorën ato për të hequr rivalët e dashurisë. “Ne kemi treguar që fluturat mund t’i bëjnë vetë kimikatet – por me qëllime shumë të ndryshme”, tha Dr Darragh.

‘Fluturat meshkuj e përdorin atë për të zmbrapsur konkurrentët dhe lulet përdorin të njëjtën erë për të joshur fluturat për pllenim.’ Kjo tingëllon shumë kundërintuitive, por mund të shpjegohet nga konteksti, sugjeron Dr. Darragh.

Është diçka që ne nuk e kuptojmë plotësisht, por mendojmë se ka të bëjë me mënyrën se si përpunohen sinjalet, ndoshta së bashku me imazhe vizuale, ose erëra të tjera, siç janë përbërjet e tjera të aromës lule”, tha ajo.’Parfumi në vetvete nuk ndryshon, por ndryshon konteksti dhe rrjedhimisht si interpretohet sinjali. “Shenjat vizuale të fluturave do të jenë të rëndësishme, kur aroma zbulohet në prani të luleve, ajo do të jetë tërheqëse, por kur të gjendet në një flutur tjetër është e neveritshme për meshkujt. Konteksti është kryesor. ‘

Fluturat H. melponene jetojnë për rreth gjashtë muaj. Femrat zakonisht kanë pak partnerë seksualë dhe ata e ruajnë spermën dhe e përdorin atë për të fekonduar vezët e tyre për disa muaj pas një çiftëzimi të vetëm. Meshkujt, ndërkohë, kanë sa më shumë çifte që munden dhe sa herë që bashkohen transferojnë kimikatin anti-afrodiziak, sepse duan të jenë ata që do të fekondojnë pasardhësit.

Ky kimikat nuk prodhohet nga të gjitha fluturat e gjinisë Heliconius, megjithatë për shembull Heliconius cydno, një specie tjetër e analizuar për studimin, nuk prodhon feromonë me erë të fortë. Kjo analizë e re e fuqisë së nuhatjes, e quajtur edhe sinjalizimi kimik, hedh dritë të re mbi rëndësinë e aromës si një formë komunikimi.

?Fluturat me sa duket janë përshtatur për ta zbuluar dhe për të gjetur lule dhe ato kanë evoluar për ta përdorur atë në këtë mënyrë shumë të ndryshme?, tha autori i studimit Profesor Chris Jiggins nga Universiteti i Kembrixhit.

?Meshkujt duan të kalojnë gjenet e tyre në brezin e ardhshëm dhe ata nuk duan që femrat të kenë foshnje me baballarë të tjerë, kështu që ata përdorin këtë aromë për t’i bërë ato joseksuale. Fluturat meshkuj i keqtrajtojnë femrat shumë, kështu që mund të përfitojnë edhe femrat nëse aroma e lënë pas do të thotë që ato ndalojnë së shqetësuari për seks pasi të jenë çiftuar tashmë?./ CNA.al

Marrë nga Daily Mail