New York Times: A mund t’a bëjnë Dua Lipa dhe i ati Kosovën interesante?

19 Gusht 2018, 10:53, Lifestyle CNA

Nga Alex Marshall

Mbasditen e të premtes së shkuar, Dukagjin Lipa, 49 vjeç, u ul në prapaskenë në festivalin e parë të rëndësishëm në Kosovë, me sy të fjetur dhe duke u përpjekur të mos vinte re dy celularët që binin mbi tavolinën para tij. ? O Zot?, tha ai. ? Kam 48 orë pa fjetur?.

Të organizonte festivalin tre ditor ?Sunny Hill Festivel? kishte qënë e mundimshme.

Kur u pyet se përse asnjë sipërmarrje e ngjashme nuk ishte provuar mëparë, ai tha:

Asnjë menaxher arti nuk do donte të vinte në Kosovë, është një makth logjistike, është një makth financiar.”
Zoti Lipa tha se ai kishte marrë me qera pajise për zhurmën dhe skenën për 2 milion USD nga Rumania, dhe se duhet të kërkonte disa ndere për të lehtësuar kalimin e tyre përmes doganës.

Dukagjini tha:

Neve nuk thyejmë asnjë rregull, ne thjesht e lehtësojmë bërjen e një gjëje të mirë.”
Dukagjini ndjeu nevojën për ta organizuar festivalin vetëm për një arsye, ai tha:

Për më shumë se 50 vjet, ka patur një përshtypje të gabuar për Kosovën. Nuk është ashtu siç reflektohet në shkrime e shtypit ndërkombëtar.”
Në mendjen e shumëkujt, sipas tij, imazhi i Kosovës ishte ende i formuar nga lufta në fundin e ?90-ave , ku rebelët etnikë Shqiptarë luftuan për pavarësi nga Serbia, dhe nga kriza e refugjatëve që e ndoqi. Zoti Lipa dhe familja e tij janë Shqiptarë etnikë , si rreth 90% e popullsisë së Kosovës.

Mardhënia midis Kosovës dhe Serbisë vazhdon të jetë e ashpër. Dy Kombet nuk kane bërë akoma një marëveshje kufitare, një kusht kyç për Integrimin e Serbisë në BE.

Situata politike e përkeqëson imazhin e Kosovës, tha Zoti Lipa. Ai mundet t?a ndjejë nga reagimi i njerëzve kur e pyesin për prejardhjen e tij. Kur ai i thotë të huajve: ?nga Kosova?, ata shpeshherë i përgjigjen: ?O sa e trishte, më vjen keq për ty?.

Zoti Lipa tha se ai donte të tregonte se Kosova është një vend vibrant ku njerëzit mund të dëfreheshin:

Neve kemi telashe, por gjithashtu kemi një nga rinitë më të mrekullueshme në këtë pjesë të botës. Ata janë inteligjent, ata janë kreativ. Ata kanë diçka për të thënë.?
Serbët, shumë prej të cilëve e konsiderojnë Kosovën si një pjesë të rëndësishme të shtetit të tyre dhe nuk e njohin si një komb të pavarur, mund të jenë të vështirë për t?u bindur.

Ai shtoi:

Unë i?u përgjigja një të riu Serb në Instagram para disa orëve. Ai bëri një koment fyes ndaj Shqiptarëve dhe unë i thashë, do të ishte shumë më këndshëm sikur ti të vije këtu dhe të kënaqesh me komshinjtë e tu. Nëse e bën këtë gjë, biletën do të t?a jap unë.”
Por, zotit Lipa nuk i duhej vetëm një audiencë internacionale: për të mbushur kapacitetin prej 15 000 vetave, ai duhej të sillte edhe një audiencë kosovare. Këtu hasi disa vështirsi. Kishte ankesa për çmimin e biletave: 55 euro, ose rreth 62 dollar. Më shumë se gjysma e 15-24 vjeçarëve Kosovarë janë të papunësuar, sipas OKB-se, kështu që ata kanë fonde të limitua. Zoti Lipa tha se çmimet e biletave nuk mund të ishin më të lira, duke marrë parasysh se ai po mundohej të organizonte një festival me standarte ndërkombëtare, i cili do të përfshinte artistë me famë botërore si vajza e tij, Znj. Lipa. Ylli i popit ka lindur në Londër, por ka jetuar 4 vjet në Prishtinë. Ajo i përmend rrënjët e saj Kosovare shpesh nëpër intervista dhe media sociale si Instagrami, ku ajo ndiqet nga 16,000,000 njerëz. Muzikantë të tjerë Kosovar, si Rita Ora, kanë sjell vëmendje drejt shtetit.

Zoti Lipa ka lindur në Prishtinë kur ajo ishte ende pjesë e Jugosllavisë. Babai i tij ishte drejtuesi i institutit historik te Kosovës, ndërsa mamaj e tij ishte një mesuese; ai kishte një jetë të mirë të klasës së mesme. ?A e beson që neve shkonim në Selaink për të bërë pazar?? Në moshën 15 vjeç ai ra në dashuri me kitarën, dhe shkroi një kënge hit bashkë me shokët e tij, por këndimi në shqip nuk të siguronte para, kështu që duke ndjekur këshillën e prindërve të tij, ai vazhdoi shkollën si dentist. Studimet i zgjatën më shume se ç?duhej. Në vitin 1991, qeveria Jugosllave ndaloi mësimdhënien në gjuhën shqip në universitetin e Kosovës, kështu që zoti Lipa shkoi në Bosnjë për të vazhduar studimet. Më pas filloj lufta civile, dhe ai ngeli dy muaj në Sarajevë, deri sa ai iku për në Londër. Ishin ngjarje të këtilla të cilat e kishin bërë patriot, tha ai, dhe se qe përpjekur t?i transmetonte këto ndjenja tek Znj. Lipa dhe fëmijet e tij të tjerë.

Një ndjenjë e fortë e identitetit Shqiptar ndihej kudo në festival. Dua Lipa u vesh me të zezë dhe të kuqe, ngjyrat e flamurit shqiptar, gjatë performancës së saj 90 minutëshe. Ajo foli pothuajse ekskluzivisht shqip në mes të këngëve. Me vonë, ajo ngriti lartë flamurin shqiptar mes brohorimave të fansave.

Shumë prej performuesve, duke filluar nga yjet e rrepit shqiptar si MC Kresha, ose Jericho, një bandë e konsideruar si versioni kosovar ndaj Rage Against The Machine, korrën brohorima nga turma mbasi bënë shenjën e shqiponjës me duar, e cila simbolizon shpendin simbol të flamurit shqiptar. Rreperi amerikan Action Bronson, babai i të cilit është shqiptar, githashtu e bëri këtë gjest.

Flamuri blu i Kosovës, i cili përmban 6 yje për të përfaqësuar komunitetet kryesore etnike në shtet, nuk gjendej kërkund. Bajram Knolli i Gypsi Groove, tha se e vetmja kritikë ishte se festivali nuk i përfshinte të gjithë. Një muzikant Serb mund të ishte ftuar për të tërhequr Serbët etnikë të cilët jetojnë në veri të Kosovës, tha ai. ?Dhe ka vetëm një cigan,? shtoi me buzën në gaz, duke i?u referuar vetes.

Festivali afroi disa të huaj, por shumica dukej sikur ishin pjesëtarë të diasporës Kosovare/Shqiptare. Njëra prej tyre, Nora Thaçi, 18 , një studente në universitet, tha se babai i saj kishte udhëtuar ? nja 24 orë? me makinë nga Zvicra për ta çuar atë për të parë Dua Lipën. Por kishte edhe disa të huaj.

Të dielën në mëngjes, Sra Aleskieska, 19, një gjimnaziste nga shteti fqinjë i Maqedonisë, ishte futur në një furgon bashkë me të motrën dhe një shoqe për të udhëtuar dy orë deri në festival. Ishte hera e parë që ajo ishte në Kosovë, dhe ajo s?dinte se ç?e priste. Çdo gjë që kishte dëgjuar nga prindërit për shtetin i ishte dukur shume serioze, e mërzitshme. Para se të nisej, i ati i kishte thënë disa herë që të bënte kujdes. Por të shtunën në darke, duke u qetësuar në zonën e mbrapme të festivalit, Znj. Aleksieska tha se do të përpiqej të sillte edhe prindërit vitin tjetër. ? Do të kthehem dhe do t?i them atyre sa sa i i bukur ishte ky vend, tha ajo. ?Të gjithë ishin miqësorë, bandat ishin të mira dhe ushqimi ishte i lirë?, shtoi ajo

Ajo nuk kishte kuptuar asnjë fjalë të folur në Shqip, pasi nuk e dinte gjuhën; motra e saj dinte vetëm të numëronte deri në 10 dhe fjalën ?akullore?- por kjo s?kishte rëndësi.

Kur të tjerët bërtisnin, neve bërtisnim. Jemi kënaqur tej mase.?