web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

Video/ Ja si e përpin vrima e zezë yllin kalimtar

28 Tetor 2015, 08:12, Kuriozitete CNA

Nasa ka publikuar një video e cila simulon momentin kur një yll përballet me fundin e jetës, vrimën e zezë.

Vrima e zeze është një trup qiellor jashtëzakonisht i dendur (i ngjeshur), me një tërheqje rëndesore aq të madhe dhe të fuqishme, saqë nuk lejon largimin e asgjëje, madje as dritës, nga “sipërfaqja” e saj, e emëruar “Horizonti i ngjarjeve”. Vrima e zezë është përkufizuar edhe si një zonë e hapësirë-kohës ku largimi i gjithësisë rreth saj është i pamundshëm.

Qenësia e këtyre trupave qiellor është parashikuar nga Teoria e përgjithshme e relativitetit, dhe pranohet sot nga komuniteti shkencor. Ndërkaq janë të pranishme disa vëzhgime të tërthorta të veprimtarisë astrofizike lidhur me vrimat të zeza, p.sh. në zonat qendrore të galaksive (bërthamave galaktike vepruese nga ang “Active galactic nucleus”) si edhe lëshimet e rrezeve X nga rrezet X të dyfishta. Po ashtu supozohet që vrimat e zeza rrezatojnë energji për shkak të pasojave të mekanikës kuantike të njohura si “Rrezatimi Hokingian”.

Vrima e zezë pasi formohet nga një yll ka një masë të paktën tre herë më të lartë se e Diellit, por për shkak të ecurive të ndryshme të humbjeve të masës të shkaktuara nga yjet në fundin e jetës së tyre ndodh që ylli fillestar të jetë së paku dhjetë herë më i ngjeshur se Dielli. Numrat e përmendur janë tregues, përsa i përket hollësive të modeleve të përdorura për të parashikuar zhvillimin yjor dhe në veçanti nga përbërja kimike fillestare e mjegullnajave të gazta që i jep jetë yllit të lartpërmendur. Nuk është e papërfillshme mundësia që një vrimë e zezë mund të ketë prejardhje joyjore, siç parashtrohet p.sh. për të ashtuquajturat vrima të zeza fillestare”.

[youtube url=”https://www.youtube.com/watch?v=hu6hIhW00Fk” width=”560″ height=”315″]

 





Lajmet e fundit nga