web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Politika e ndërlikuar e zgjerimit e Hungarisë: Jo Ukrainës, po Ballkanit Perëndimor

30 Tetor 2025, 08:15, Kosova & Bota CNA

Politika e ndërlikuar e zgjerimit e Hungarisë: Jo Ukrainës, po

Hungaria kundërshton pranimin e Ukrainës në BE, duke kërcënuar me veto, por Budapesti nuk është tërësisht kundër zgjerimit të BE-së: Kryeministri Orbán mbështet Ballkanin Perëndimor dhe Moldavinë dhe Gjeorgjinë në një akt kompleks balancimi.

Hungaria njihet në Bashkimin Evropian për kundërshtimin e saj ndaj përpjekjes së Ukrainës për anëtarësim në BE, ndërsa premtimi i saj për vetos kërcënon hapjen e kapitujve të negociatave për Kievin.

Megjithatë, qëndrimi hungarez ndaj zgjerimit përfaqëson një akt balancimi të nuancuar, pasi Kryeministri Viktor Orbán mbështet fuqimisht përpjekjet e vendeve të Ballkanit Perëndimor për t'u bashkuar me BE-në, si dhe ato të Moldavisë dhe Gjeorgjisë.

Qeveria hungareze e ka bërë të qartë se Rusia është përgjegjëse për pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës dhe ka bërë thirrje për një armëpushim të menjëhershëm dhe negociata paqeje. Hungaria i ofron Ukrainës ndihmë humanitare dhe energji elektrike, por kundërshton çdo mbështetje financiare ose ushtarake për Kievin. Argumenti nga Budapesti është se mbështetja e mëtejshme evropiane vetëm sa do ta zgjasë luftën dhe do të çojë në përshkallëzim ushtarak, duke rrezikuar paqen e Evropës. Hungaria është vënë nën vëzhgim nga disa prej partnerëve të saj evropianë për ruajtjen e lidhjeve politike dhe tregtare me Rusinë përmes blerjeve të energjisë.

Pse Hungaria është kaq e vendosur kundër pranimit të Ukrainës në BE?

Hungaria është kundërshtarja më e zjarrtë e përpjekjes së Ukrainës për në BE brenda bllokut, duke argumentuar se anëtarësimi i Ukrainës në BE do të ishte negativ për Evropën dhe në veçanti për Hungarinë.Për këtë çështje, Budapesti është në pakicë midis udhëheqësve evropianë që hapën negociatat me Ukrainën në vitin 2023, në një votim në të cilin Orbán mungonte dukshëm.

Qeveria hungareze nisi këtë vit një të ashtuquajtur konsultim kombëtar, një sondazh vendas jo-detyrues mbi përpjekjen e Ukrainës për t'u bashkuar me BE-në, në të cilin 95% e të anketuarve kundërshtuan anëtarësimin e Ukrainës, sipas Budapestit.

“Nuk do të doja që Hungaria të ishte anëtare e një aleance ku një anëtar i sapopranuar është vazhdimisht në rrezik lufte dhe mund të na përfshijë në të. Nëse ukrainasit bëhen anëtarë të unionit, kjo luftë do të bëhet edhe lufta jonë. Dhe ne nuk e duam këtë”, u tha Orbán gazetarëve në takimin e Këshillit Evropian javën e kaluar në Bruksel.

Hungaria gjithashtu argumenton se kufijtë lindorë të Ukrainës nuk janë të përcaktuar dhe nuk është kundër lëshimeve të mundshme, edhe pse Presidenti Volodymyr Zelenskyy ka thënë vazhdimisht se nuk do t'i lëshojë territor Rusisë për një armëpushim, pasi kjo do të ishte në kundërshtim me kushtetutën e vendit.

Budapesti argumenton gjithashtu se anëtarësimi i Ukrainës në BE do të jetë i kushtueshëm për Evropën, pasi një pjesë e madhe e buxhetit të përbashkët evropian mund të ridrejtohet për rindërtimin e saj.

Ukraina mund të përfitojë gjithashtu nga fondet e kohezionit dhe ato bujqësore të bllokut. Budapesti është një përfitues neto i të dyjave. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha se zgjerimi do të çojë në mënyrë të pashmangshme në rishikime të buxhetit të përbashkët.

Si alternativë, Orbán propozoi një partneritet strategjik me Ukrainën, një status që Kievi e ka që nga viti 2017, kur nënshkroi Marrëveshjen e Asociimit BE-Ukrainë.

Po çfarë mund të thuhet për zgjerimin e Ballkanit Perëndimor?

Ndërkohë, Hungaria mbështet zgjerimin e BE-së drejt Ballkanit Perëndimor, duke përfshirë Serbinë, Maqedoninë e Veriut, Malin e Zi, Shqipërinë dhe Bosnjën dhe Hercegovinën.

Ministri hungarez për Çështjet Evropiane, János Bóka, tha në tetor se vendi i tyre është qartësisht në Bashkimin Evropian.

“Vendet e Ballkanit Perëndimor kanë përmbushur shumicën e kushteve për anëtarësim për vite me radhë, megjithatë ato nuk po përparojnë me ritmin që meritojnë”, tha Bóka.

Budapesti argumenton se zgjerimi do të rriste stabilitetin rajonal.

“Është e qartë se nëse nuk ka stabilitet në Ballkanin Perëndimor, nëse ka trazira dhe nëse konfliktet përcaktojnë jetën e përditshme, atëherë do të ketë pasiguri të vazhdueshme që do të rrezatojë nga rajoni”, tha Ministri i Jashtëm hungarez Péter Szijjártó korrikun e kaluar.

Hungaria ka interesa të forta biznesi në rajone, veçanërisht në energji dhe banka. Budapesti gjithashtu mban lidhje me Serbinë fqinje. Të dy vendet po bashkëpunojnë ngushtë në tregti, migrim, energji dhe mbrojtje.

Po Moldavia dhe Gjeorgjia?

Hungaria mbështet anëtarësimin e Moldavisë në BE pa asnjë parakusht.

“Hungaria e ka mbështetur anëtarësimin e Moldavisë në BE deri më tani dhe ne do të vazhdojmë ta bëjmë këtë; nuk ka kompromis apo debat për këtë”, tha Viktor Orbán më parë këtë vit, duke shtuar se Moldavia i siguron BE-së një fuqi punëtore shumë të nevojshme.

Hungaria gjithashtu mbështet pranimin e Gjeorgjisë, megjithëse procesi ngeci pas tensioneve midis Bashkimit Evropian dhe partisë në pushtet Ëndrra Gjeorgjiane.

Parlamenti Evropian lëshoi ??gjithashtu një rezolutë ku shprehte shqetësime në lidhje me rezultatin e zgjedhjeve parlamentare të Gjeorgjisë dhe bënte thirrje për një përsëritje të votimit. Pas zgjedhjeve, Orbán udhëtoi për në Tbilisi, duke shprehur mbështetjen e tij për qeverinë gjeorgjiane.

A do të jetë i nevojshëm unanimiteti për të finalizuar procesin?

Ndërsa qeveria hungareze e hedh poshtë idenë e ndryshimit të rregullave të unanimitetit për të lehtësuar procesin për Ukrainën dhe dëshiron të ruajë aftësinë e saj për të vënë veton, Orbán ka treguar në të kaluarën se është i gatshëm ta bëjë këtë kur ka stimuj ekonomikë.

Në një samit vendimtar të BE-së në dhjetor 2023, Orbán u largua nga dhoma ku udhëheqësit evropianë zhvilluan diskutimet e tyre private, duke u lejuar atyre të shtynin përpara hapjen e negociatave me Ukrainën në 26 vendet anëtare pa veton e Hungarisë.

Më herët atë javë, Komisioni Evropian lëshoi ??10,2 miliardë euro nga fondet e ngrira të BE-së për Hungarinë, duke përmendur "disa përparime" në reformat gjyqësore.

Në atë kohë, BE-ja mohoi akuzat se dy vendimet ishin të lidhura.Dy muaj më vonë, në një samit në shkurt 2024, Orbán hoqi veton e tij mbi Instrumentin për Ukrainën, duke i lejuar BE-së të miratonte një paketë mbështetjeje prej 50 miliardë eurosh për Kievin.

Nëse Orbán humbet pushtetin vitin e ardhshëm, kur vendi pritet të mbajë zgjedhjet parlamentare në prill, politika e vendit ndaj pranimit të Ukrainës mund të ndryshojë në mënyrë dramatike nën një qeveri të udhëhequr nga opozita./ CNA





Lajmet e fundit nga