Ekspertët shohin fundin e krizës ekonomike

14 Qershor 2025, 09:31, Kosova & Bota CNA

Pas viteve të krizës, ekonomia gjermane pritet të rimëkëmbet në vitin 2026. Institutet kryesore kërkimore i kanë korrigjuar duke i ngritur parashikimet e tyre. Megjithatë, politika tregtare e SHBA-së mbetet një rrezik.

Sipas parashikimeve të reja ekonomike të instituteve kërkimore, ekonomia gjermane pritet të dalë në vitin 2026 nga kriza që po zgjat prej tri vjetësh. Instituti "Ifo" ka korrigjuar parashikimin e tij për vitin e ardhshëm: sipas kësaj, Produkti i Brendshëm Bruto (PBB) mund të rritet me 1.5%, pothuajse dyfishi i 0.8% të parashikuar fillimisht. Ekspertët gjithashtu kanë ngritur parashikimet e tyre për këtë vit, nga 0.2% në 0.3%. Instituti i Kielit për Ekonominë Botërore (IfW) gjithashtu e rriti parashikimin e tij për vitin e ardhshëm në 1.6%. Për vitin aktual, ekonomistët i rritën parashikimet e tyre nga 0.0% në 0.3%. "Treguesit kryesorë konfirmojnë vlerësimin tonë se, pas dy vitesh rënieje, industria ka arritur tabanin", shpjegoi Stefan Kooths, Drejtor i Ekonomisë në IfW.

Parimi i shpresës në lidhje me Trump-in

"Kriza në ekonominë gjermane arriti nivelin më të ulët në gjysmën e dimrit të vitit", tha Timo Wollmershäuser, Drejtor Ekonomik i Ifo-s. Një nga arsyet për rritjen e pritur tani është paketa e rritjes e shpallur nga qeveria e re gjermane.

Ekonomistët e Mynihut vlerësojnë se ndikimi ekonomik i rritjes së shpenzimeve, uljes së taksave dhe investimeve do të jetë 10 miliardë euro këtë vit dhe 57 miliardë euro vitin e ardhshëm. Megjithatë, korrigjimi i parashikimeve bazohet kryesisht në tezën se konflikti tregtar me BE-në i shkaktuar nga qeveria amerikane do të zgjidhet në mënyrë të favorshme.

"Optimizmi në rritje ndoshta nxitet edhe nga shpresa se koalicioni i ri do t'i japë fund stanjacionit të politikave ekonomike dhe se do të arrihet një marrëveshje në mosmarrëveshjen tregtare me SHBA-në", tha Wollmershäuser. Në tremujorin e parë të vitit 2025, performanca ekonomike është rritur tashmë me 0.4 për qind, kryesisht për shkak të eksporteve të parashikuara në SHBA, por edhe për shkak të konsumit dhe investimeve më të larta private.

Me konfliktin tregtar midis Europës dhe SHBA-së ende të pazgjidhur, ekonomistët vazhdojnë të shohin rreziqe në politikën tregtare të SHBA-së. Sipas "Ifo"-s, tarifat doganore të rritura nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump do të ulnin rritjen ekonomike gjermane me 0.1 pikë përqindjeje këtë vit dhe me 0.3 pikë përqindjeje në vitin 2026. Nëse arrihet një marrëveshje në mosmarrëveshjen tregtare, rritja mund të jetë më e madhe, ndërsa një përshkallëzim mund të çojë në një recesion të ri. Në vitin 2024 dhe 2023, ekonomia më e madhe e Europës pati rënie të lehtë.

Rritja e konsumit dhe investimeve

Sipas Presidentit të IfW, Moritz Schularick, rreziqet e politikës tregtare mbeten të konsiderueshme. "Politika e çrregullt e tarifave të SHBA-së vazhdon të rrisë pasigurinë për ekonominë e jashtme gjermane." Për më tepër, eksportuesit gjermanë janë veçanërisht të prekur nga humbja e ndjeshme e konkurrueshmërisë. Prandaj, IfW parashikon që eksportet do të vazhdojnë të bien këtë vit me 0.4%. Një rritje prej 1.2% nuk pritet deri vitin e ardhshëm.

IfW e sheh arsyen për një zhvillim pozitiv kryesisht në ekonominë vendase. "Pas dy vitesh stanjacioni, konsumi privat po rritet përsëri dhe investimet e biznesit gjithashtu po kthehen gradualisht në territor pozitiv", tha Kooths. Megjithatë, dinamizmi i ekonomisë private mbetet shumë i moderuar. IfW është i bindur se, ndërsa hapësira e shtuar e koalicionit të ri qeveritar për manovrim në politikën financiare ndihet gjithnjë e më shumë gjatë vitit të ardhshëm, ritmi i zgjerimit do të përshpejtohet ndjeshëm.

Për momentin, "Ifo" nuk pret që inflacioni të rritet: parashikohet të arrijë 2.1 për qind këtë vit dhe 2.0 për qind në vitin 2026. Sipas këtyre parashikimeve, shkalla e papunësisë mund të bjerë pak edhe në vitin 2026. Ekonomistët e "Ifo" parashikojnë 6.3 për qind këtë vit dhe 6.1 për qind vitin e ardhshëm. Që nga fillimi i vitit, edhe atmosfera e biznesit është përmirësuar: klima e biznesit e "Ifo"-s, e cila përcaktohet nga një anketë me 9.000 menaxherë, është përmirësuar gjatë pesë muajve të fundit radhazi.

Edhe ekonomistë e tjerë shohin një rimëkëmbje

Të tjera institute ekonomike gjithashtu përditësuan parashikimet e tyre. Sipas Institutit Leibniz për Kërkime Ekonomike në Halle (IWH), ekonomia gjermane po tregon shenjat e para të rimëkëmbjes. "Shenjat e një rimëkëmbjeje ekonomike në Gjermani po shumëfishohen", tha Oliver Holtemöller, Zëvendëspresident i IWH. Prodhimi u rrit me 0.4 përqind në tremujorin e parë. Konsumi privat gjithashtu u rrit për herë të parë në një kohë të gjatë. Një arsye është rritja e ndjeshme e kërkesës nga Shtetet e Bashkuara.

Sipas IWH, kjo ndodh kryesisht për shkak të importuesve që i kanë sjellë porositë e tyre më herët për shkak të njoftimit të rritjes së tarifave. Sipas parashikimit të verës, PBB pritet të rritet me 0.4 për qind këtë vit. Në mars, Instituti ende parashikoi një rritje prej 0.1 për qind. Për vitin 2026, IWH pret një rritje prej 1.1 për qind. Një tendencë e ngjashme pritet në Gjermaninë lindore.

RWI (Instituti Leibniz për Kërkime Ekonomike) gjithashtu parashikon një rritje të PBB-së prej 0.3 për qind për këtë vit. Në pranverë, ekspertët e Essenit ende prisnin një rënie të performancës ekonomike prej 0.1 për qind. Për vitin 2026, tani parashikojnë një rritje prej 1.5 për qind. Në raportin e paraqitur në Berlin, OECD parashikon një rritje prej 0.4 për qind. Sipas parashikimeve, kjo do të arrijë në 1.2 për qind në vitin 2026./ DW