E fundit!

16:40 TODAY

Investment in Zvërnec/Rama: Here is the man the investors have contracted for landscape architecture

Prime Minister Edi Rama has unveiled the world-renowned la...

Banking sector profitability declined again in 2025

2026-05-10 08:25:00, Ekonomi CNA

The year 2025 once again marked a positive financial performance for the banking sector. 10 out of 11 banks closed the financial year with a profit, but the system's profit in absolute terms decreased slightly compared to the previous year.

According to preliminary and unaudited data from the Albanian Banking Association, the sector's net profit reached 34.74 billion lek, down 2.8% compared to 2024.

The general downward trend in interest rates, both for the Lek and the Euro, negatively affected net interest income, in parallel with the increase in interest expenses, largely influenced by the increasing competition for attracting public deposits.

The sector's profitability, expressed as return on equity, declined for the second consecutive year. According to data from the Albanian Banking Association (with IFRS standards), return on equity fell to 16.47%, from 19.1% a year earlier.

Despite satisfactory profits at the system level, the increase in the sector's capital, mainly related to the increasingly stringent regulatory requirements of the Bank of Albania, has caused the average rate of return on capital to decline further.

The return on assets indicator also declined to 1.59%, from 1.76% a year earlier.

Interest income growth is slowing down

The data according to IFRS are not detailed at the level of specific income and expense items, but some conclusions can be drawn by analyzing the data based on the parallel reporting standards of the Bank of Albania.

According to local standards, for 2025, the banking sector achieved a net profit of 35.6 billion lek, 4.7% less compared to 2024.

Net interest income was 75.8 billion lek, an increase of only 0.3% compared to the previous year. The stagnation of net interest income, together with the high growth of expenses, was the main factor that caused the banking sector's profit to decline in 2025, after five consecutive years of growth.

While gross interest income increased by 3%, interest expenses increased at a rate several times higher, at 13.5%.

Such a performance is consistent with the typically different timing of the effects of interest rate changes on banks' balance sheets. In general, an increase (or decrease) in interest rates is transmitted faster on the asset side, while it is delayed in time on the liability side.

The increase in interest expenses is also linked to the increase in bank deposits last year. Statistics showed that the total value of banking sector deposits increased by 9% compared to the previous year.

Ndërkohë, normat mesatare të interesit të depozitave pësuan rënie të lehtë në monedhën vendase, ndërsa shënuan rritje të vogël në Euro.

Megjithatë, duhet thënë se banka të veçanta, sidomos gjatë sezonit veror, kanë ofruar norma interesi ndjeshëm më të larta se ato mesatare. Veçanërisht, një grup bankash të përmasave të mesme, që po shfaqin ambicie për t’u rritur, po tregohen agresive në çmimin që ofrojnë për depozita dhe duket se kanë pasur sukses në zgjerimin e tyre në treg.

Bankat kanë vazhduar të rrisin të ardhurat jo nga interesat, të lidhura kryesisht me komisionet bankare. Këto të ardhura u rritën me 17% krahasuar me një vit më parë.

Kjo mund të shpjegohet me rritjen e përdorimit të shërbimeve dhe produkteve bankare, por pjesërisht edhe me një tendencë disavjeçare të rritjes së komisioneve të aplikuara nga bankat.

Paralelisht, kostot e sektorit vazhdojnë të rriten me ritme të larta. Sektori bankar, ashtu si edhe sektorët e tjerë të ekonomisë, në vitet e fundit është përballur me rritje të shpenzimeve të personelit dhe të shpenzimeve operative të aktivitetit.

Për vitin 2025, shpenzimet e bankave tregtare për personelin arritën në afërsisht 20.2 miliardë lekë, në rritje me 13.6% krahasuar me një vit më parë. Ndërsa shpenzimet e tjera të veprimtarisë së sektorit bankar arritën në 38.2 miliardë lekë, në rritje me 14.7% krahasuar me një vit më parë.

Shpenzimet për provigjione (sipas standardeve lokale) pësuan rënie 28.5% krahasuar me një vit më parë, duke dëshmuar për efekte në rënie të kostos së riskut mbi performancën financiare të sektorit.

Normat e interesit pësuan rënie

Viti 2025 u karakterizua nga një ulje e mëtejshme e normave bazë të interesit nga Bankat Qendrore, çka në përgjithësi u reflektua edhe në norma më të ulëta interesi në tregjet financiare.

Banka e Shqipërisë aplikoi vitin e kaluar një ulje të vetme të normës bazë, nga niveli 2.75% në 2.5%, ulje e vendosur në muajin korrik.

Yield-et e titujve qeveritarë, që janë edhe instrumenti kryesor benchmark (referues) në tregun e brendshëm financiar pësuan madje një ulje edhe më të madhe krahasuar me normën bazë të interesit.

Në fund të vitit të kaluar, yield-i i bonove 12-mujore, instrumenti kryesor benchmark, ishte më i ulët se norma bazë, në nivelin 2.44%, 0.32 pikë përqindje më pak se një vit më parë.

Yield-et e titujve qeveritarë shënuan tendencë në rënie gjatë vitit 2025, të nxitur edhe nga gjendja e mirë e likuiditetit në treg, kërkesa e lartë e investitorëve, oferta më e pakët e titujve të rinj të emetuar (ulja e kërkesës së qeverisë për financim në tregun e brendshëm), si dhe nga rreziqet në rënie të lidhura me borxhin publik.

Banka Qendrore Europiane vitin e kaluar aplikoi një linjë edhe më aktive të uljes së normave të interesit. Normat bazë për Euron u ulën katër herë gjatë vitit. Norma bazë e rifinancimit u ul nga 3.15% që ishte në fund të 2024, në 2.15% në muajin qershor 2025. Norma e interesit të depozitave ditore zbriti nga 3% në 2% për të njëjtin horizont kohor.

Forcimi i sinjaleve inflacioniste bëri që BQE-ja ta ndërpriste uljen e interesave në gjysmën e dytë të vitit. Kjo bëri që rënia e treguesit kryesor benchmark për Euron, Euribori, të ishte më e kufizuar gjatë vitit 2025. Në fund të vitit të kaluar, Euribori 12-mujor ishte pranë nivelit 2.2%, nga 2.5% që kishte qenë një vit më parë.

Tendenca në rënie e normave referuese të interesit, por edhe konkurrenca e lartë mes bankave, bëri që normat e interesit të kredisë për shtëpi të pësojnë përsëri rënie vitin e kaluar.

Sipas statistikave nga Banka e Shqipërisë, norma mesatare e interesit të portofolit të kredisë për blerje banesash nga individët në monedhën Lek në dhjetor të vitit të kaluar ishte 4.19%, nga 4.52% që kishte qenë një vit më parë. Norma mesatare e interesit të kredive për shtëpi zbriti në nivelet më të ulëta që prej mesit të vitit 2022.

Edhe norma mesatare e interesit të portofolit të kredisë për blerje banesash në Euro për vitin e kaluar pësoi rënie të lehtë në 5.18%, nga 5.26% që kishte qenë në dhjetor 2024.

Normat e ulëta të interesit e kanë bërë kredinë për shtëpi tërheqëse për huamarrësit, ndërsa paralelisht cikli i rritjes së çmimeve të pasurive të paluajtshme në vitet e fundit ka shtuar perceptimin se blerja e një prone është një investim i mirë për të ardhmen.

Një tendencë në rënie shënuan edhe interesat e kredive për bizneset. Norma mesatare e interesit të portofolit në Lek në fund të 2025 ishte 6.17%, nga 6.38% që kishte qenë në fillim të vitit.

Ndërsa norma mesatare e interesit për portofolin e kredisë në Euro zbriti në 5.56%, nga 6.1% që kishte qenë në fund të vitit 2024.

Edhe normat e interesit të depozitave pësuan rënie të lehtë, në terma mesatarë. Norma mesatare e interesit e depozitave me afat në Lek për individët zbriti në 2.4%, nga 2.45% në fund të vitit 2024. Por, në Euro, norma mesatare e interesit të depozitave të individëve u rrit në 1.57%, nga 1.47% që kishte qenë në fund të vitit të kaluar.

Ndërkohë, për bizneset, norma mesatare e interesit të depozitave me afat në Lek pësoi rënie më të ndjeshme në 2.56%, nga 2.94% që kishte qenë një vit më parë. Edhe në Euro, norma mesatare e interesit të depozitave të biznesit pësoi rënie në 1.97%, nga 2.13% që kishte qenë në fund të vitit 2024.

Katër banka morën 70% të fitimit të sektorit

Sipas të dhënave paraprake të publikuara nga Shoqata Shqiptare e Bankave, 10 nga 11 banka bankat tregtare e mbyllën vitin 2025 me fitim.

Megjithatë, për shumicën e bankave, tetë prej tyre, viti 2025 u mbyll me rezultat më të ulët krahasuar me një vit më parë.

Në vlerë absolute, banka me vlerën më të madhe të fitimeve ishte përsëri Banka Kombëtare Tregtare (BKT), për një shumë totale prej 8.03 miliardë lekësh. Rezultati i BKT u ul me 8.1% krahasuar me fitimin që kishte raportuar në vitin 2024.

Banka e dytë për nga vlera e fitimit vjetor renditet Raiffeisen Bank me një fitim neto në vlerën e 7.49 miliardë lekëve, 1% më pak krahasuar me një vit më parë.

Banka OTP Albania ka ruajtur edhe këtë vit vendin e tretë për vlerën e rezultatit financiar.

Për vitin 2024, OTP Albania ka arritur një vlerë të re rekord të fitimit vjetor neto, prej afërsisht 4.7 miliardë lekësh, në rënie me 7.3% krahasuar me vitin 2024.

Së bashku, tre bankat me fitimin më të lartë kanë arritur rreth 58% të të gjithë fitimit të sektorit bankar për vitin 2025. Ndërsa katër bankat me fitimin më të lartë kanë arritur pothuajse 70% të fitimit neto të sektorit.

Banka e katërt për nga vlera e fitimit neto ishte Banka Amerikane e Investimeve (ABI Bank), me një rezultat neto në vlerën e 3.92 miliardë lekëve, me një rritje prej 27.8% krahasuar me një vit më parë.

Ndjek Credins Bank, që raportoi një fitim prej 3.13 miliardë lekësh, rezultat në rritje me 17.8% krahasuar me vitin 2024.

Vijon Tirana Bank, që për vitin 2025 raportoi një fitim neto prej 2.83 miliardë lekësh, në rënie të lehtë me 1.5% krahasuar me vitin 2024.

Banka Intesa Sanpaolo Albania e mbylli vitin 2025 me një fitim neto prej 2.81 miliardë lekësh, në rënie me 11.2% krahasuar me një vit më parë.

Union Bank raportoi një fitim neto në vlerën e 1.24 miliardë lekëve, në rënie me 4.7% krahasuar me një vit më parë.

Fibank arriti fitim neto prej 1.1 miliardë lekësh, në rritje me 12.6% krahasuar me vitin 2024.

ProCredit Bank Albania për vitin 2025 raportoi një fitim prej 23 milionë lekësh, në rënie me 85.9% krahasuar me një vit më parë.

UBA është e vetmja bankë e sektorit që e ka mbyllur vitin 2025 me humbje, në vlerën e 516 milionë lekëve.

Mjaftueshmëria e kapitalit arrin nivelin më të lartë historik

Raporti i mjaftueshmërisë së kapitalit të sektorit bankar u rrit përsëri gjatë vitit 2025 dhe arriti nivelin më të lartë historik.

Sipas statistikave të Bankës së Shqipërisë, në fund të dhjetorit, ky tregues u rrit në 20.36%, nga 19.82% që kishte qenë një vit më parë.

Treguesi i mjaftueshmërisë së kapitalit mat vlerën e kapitalit rregullator të sektorit bankar në raport me vlerën e aktiveve, të ponderuara me koeficientët përkatës të rrezikut. Gjatë tremujorit të tretë, rritja e këtij treguesi ka ardhur njëkohësisht nga shtimi i kapitalit rregullator të sektorit dhe nga ulja e vlerës së aktiveve të ponderuara me koeficientë rreziku.

Vlera e kapitalit rregullator të sektorit bankar në fund të dhjetorit 2025 arriti në 232.2 miliardë lekë, në rritje me 12.1% krahasuar me një vit më parë. Kapitali rregullator i sektorit bankar shqiptar në pjesën dërrmuese është kapital i nivelit të parë, që përfshin instrumentet më cilësore të kapitalit, kryesisht kapitalin e paguar aksionar, primet e aksioneve, rezervat dhe fitimet e pashpërndara. Kontributin kryesor në rritjen e kapitalit rregullator në vitet e fundit e ka dhënë performanca e mirë financiare dhe zgjerimi i fitimit të sektorit.

Nga ana tjetër, vlera e aktiveve të ponderuara me koeficientë rreziku në fund të vitit 2025 arriti në 1140 miliardë lekë, në rritje me 9.1% me bazë vjetore.

Grupi kryesor i aktiveve me rrezik në bilancet e bankave janë kreditë për sektorin privat. Rritja e vlerës së aktiveve të ponderuara me rrezik në thelb është e lidhur me vazhdimin e rritjes me ritme të larta të kredisë për ekonominë.

Raporti minimal bazë i mjaftueshmërisë së kapitalit për sektorin bankar është 12%, por pas vitit 2019 ka nisur aplikimi i shtesave të tjera të lidhura me kuadrin e ri makroprudencial, si dhe atë për rimëkëmbjen dhe ndërhyrjen e jashtëzakonshme. Kjo i ka rritur ndjeshëm kërkesat për kapital, duke ndikuar edhe në një rritje graduale të niveleve mesatare të këtij treguesi për sektorin.

Duke shtuar edhe shtesën konservuese të kapitalit, prej 2.5%, raporti total i mjaftueshmërisë së kapitalit arrin në 14.5%. Ndërsa duke llogaritur edhe shtesat kundërciklike të miratuara deri tani nga Banka e Shqipërisë, në fund të vitit 2025, raporti minimal i mjaftueshmërisë së kapitalit për të gjitha bankat arriti në 15.5%.

Ndërkohë, kërkesat e kapitalizimit janë edhe më të larta për një grup të veçantë bankash, të klasifikuara me rëndësi sistemike. Banka Kombëtare Tregtare (BKT), Banka Credins, Banka Raiffeisen dhe Banka Intesa Sanpaolo kanë shtesa të tjera në raportin e mjaftueshmërisë së kapitalit, në masën midis 0.5% dhe 1%.

Gjithashtu, bankat me rëndësi sistemike që nga 1 janari 2024 duhet të plotësojnë edhe shtesën e kërkuar të raportit të mjaftueshmërisë së kapitalit që lidhet me kërkesën minimale për instrumente të kapitalit rregullator dhe detyrime të pranuara (MREL).

Pritet ekuivalenca e mbikëqyrjes bankare me BE-në

Shqipëria pritet të marrë ekuivalencën e mbikëqyrjes me Bashkimin Europian në gjysmën e parë të vitit të ardhshëm. Burime nga tregu bëjnë të ditur se një afat i përafërt për finalizimin e këtij procesi parashikohet të jetë gjysma e parë e këtij viti.

Ky proces kryhet nga Autoriteti Bankar Europian dhe ka si qëllim të certifikojë që kuadri i mbikëqyrjes bankare në Shqipëri është i barasvlefshëm me atë të BE-së.

Certifikimi i ekuivalencës së mbikëqyrjes, në teori, mund ta bëjë më tërheqës tregun shqiptar për investime të reja nga grupet bankare të Eurozonës, por mund të ndikojë pozitivisht edhe strategjitë e biznesit dhe të huadhënies të bankave ekzistuese në treg.

Ekuivalenca e mbikëqyrjes është e lidhur edhe me nivelin bazë të raportit të mjaftueshmërisë së kapitalit, që është treguesi më i rëndësishëm rregullator për bankat tregtare. Kërkesa minimale e mjaftueshmërisë së kapitalit për bankat e Eurozonës është 8%, në përputhje me direktivat e Komitetit të Bazelit.

Ndërkohë, Banka e Shqipërisë adopton një qasje shumë më konservatore dhe raporti minimal i mjaftueshmërisë së kapitalit është 12%.

Sipër këtij niveli, llogariten edhe shtesat e posaçme makroprudenciale dhe ato të lidhura me kuadrin e ndërhyrjes së jashtëzakonshme në banka. Me gjithë këto shtesa, niveli minimal i mjaftueshmërisë së kapitalit për banka të veçanta me rëndësi sistemike mund të arrijë deri në 27% brenda vitit 2030.

Given the very high increase in capital requirements, commercial banks have been pressing the Bank of Albania to at least reduce the basic capital adequacy ratio requirement from 12% to 8%, the same as the EU. However, the Bank of Albania's position is that this can only happen after certification of supervisory equivalence with the EU.

Reducing the minimum level of the capital adequacy ratio would in theory free up some of the banks' capital, reduce costs, and create more space to expand lending to the economy.

Since the financial crisis that began in 2008, European Union regulatory authorities have begun to tighten the regulatory framework for banks and in particular adopted a more conservative approach in valuing the assets that these banking groups have outside the Eurozone.

The assessment of Eurozone assets with higher risk coefficients translated into higher capitalization requirements for groups and was one of the determining factors that led to the departure of some of the important European banking groups from many Eastern European markets.

Such a trend of departure of European banking groups also partially affected the Albanian market.

The regulatory framework provides that the assets of EU banking groups in countries outside the EU will be treated in this way, until the full equivalence of supervision with the EU framework has been certified for each market.

Consequently, the recognition and equivalence of the supervisory regulatory framework provides common advantages not only for banking and financial institutions operating in the EU, but also for banking and financial institutions in other countries outside it.

For Albania, the process of assessing the equivalence of supervision only began at the end of last year.

However, in 2021, the Bank of Albania conducted an independent assessment of the equivalence of the supervisory and regulatory framework, according to the methodology published by the European Banking Authority (EBA).

With the technical assistance of the European Bank for Reconstruction and Development (EBRD) and PricewaterhouseCooper (PwC), an independent assessment of the current supervisory framework was conducted under a comprehensive approach, relying on the methodology and questionnaire designed by the EBA for this purpose.

This analysis concluded that the regulatory and procedural framework, as well as supervisory practices, are at a high level of equivalence (close to 85%) and aligned with the standards applicable in EU countries.

The approximation is considered particularly high in terms of capital requirements, applied mitigation techniques, large exposures, liquidity, financial leverage, macroprudential supervision, professional secrecy and international cooperation./Monitor