15 luftrat dhe konfliktet që shënjuan vitin 2025

2026-01-02 09:46:00, Kosova & Bota CNA

Në vitin 2025 është shënuar numri më i lartë i konflikteve në botë, që nga Lufta e Dytë Botërore. Të dhënat e hulumtimeve ndërkombëtare tregojnë një rritje të ndjeshme globale të dhunës së organizuar dhe incidencës së konflikteve të armatosura.

Gjatë këtij viti, qindra miliona njerëz, duke përfshirë edhe fëmijë, jetojnë në zona të prekura nga konflikti, me nivele zhvendosjeje dhe krize që rriten në të gjithë kontinentet, siç bën me dije Zyra e Kombeve të Bashkuara në Gjenevë.

Ja një përmbledhje gjithëpërfshirëse e luftërave dhe konflikteve kryesore në të gjithë botën në vitin 2025, duke përfshirë si luftërat në vazhdim ashtu edhe përshkallëzimet e reja:

15 luftrat dhe konfliktet që shënjuan vitin 2025

Lufta Rusi-Ukrainë

Vazhdon të jetë një nga konfliktet më vdekjeprurëse në botë. Në vitin 2025, u regjistruan me dhjetëra mijëra viktima dhe shkatërrime të përhapura në të gjithë Ukrainën dhe jo vetëm.

Izrael-Palestinë

Konflikti i gjatëi shtrirë ndër dekada, që pas përshkallëzimit përfshiu luftime intensive në Gaza dhe Bregun Perëndimor, duke mbetur aktiv me ndikime të rënda humanitare.

15 luftrat dhe konfliktet që shënjuan vitin 2025

Përtej zonave të njohura: Luftrat civile në Sudan dhe Jemen

Lufta civile në Sudan është një luftë civile brutale midis Forcave të Armatosura Sudaneze dhe Forcave të Mbështetjes së Shpejtë ka rezultuar në zhvendosje masive dhe kriza humanitare.

Ndërsa Lufta civile në Jemen vazhdon me zhvendosje të vijave të frontit dhe mosmarrëveshje të reja të brendshme (p.sh., Këshilli Kalimtar Jugor pushton territorin), duke kërcënuar një përshkallëzim më të gjerë.

15 luftrat dhe konfliktet që shënjuan vitin 2025

Konflikte Afrikane

Republika Demokratike e Kongos (RDK) – Ofensiva M23: Ofensiva rebele që pushton zona kyçe si Goma, që ka intensifikuar edhe më tej paqëndrueshmërinë rajonale.

Sudani i Jugut: Paqja e brishtë po shpërbëhet, me përleshje të ripërtërira që dëmtojnë marrëveshjen e paqes të vitit 2018.

Kryengritja Fano në Etiopi: Luftimet e milicisë në Amhara vazhdojnë si pjesë e trazirave më të gjera të viteve të fundit në këtë shtet.

Konflikte të reja ose të përshkallëzuara në vitin 2025

Përshkallëzimi Iran-Izrael dhe SHBA

Një përballje e drejtpërdrejtë Izrael-Iran shpërtheu në qershor të këtij viti, me sulme ajrore në vendet bërthamore/ushtarake iraniane dhe përgjigje raketore iraniane. SHBA-të gjithashtu kryen sulme.

Përplasjet Indi-Pakistan

Tensionet kufitare u ndezën në muajt prill-maj 2025 pas një sulmi militant në Kashmir dhe sulmeve reciproke, duke çuar në një nga përballjet më serioze në dekada para ri-përshkallëzimit.

15 luftrat dhe konfliktet që shënjuan vitin 2025

Konflikti Kufitar Afganistan-Pakistan

Në zonën kufitare mes dy vendeve u zhvullian luftime të ripërtërira ndërkufitare në fund të vitit 2025, me sulme ajrore dhe përleshje tokësore, të ndjekura nga përpjekje për armëpushim të zgjidhura nga ndërmjetësuesit.

Përleshjet Tajlandë-Kamboxhia

Përleshjet kufitare u rifilluan me dhunë në vitin 2025 për shkak të mosmarrëveshjeve territoriale afatgjata, duke shkaktuar vdekje, zhvendosje dhe shqetësim rajonal.

15 luftrat dhe konfliktet që shënjuan vitin 2025

Përtej luftërave kryesore

Në Myanmar po zhvillohet një luftë civile e vazhdueshme pas grushtit të shtetit të vitit 2021, me grupe të armatosura që zgjerojnë operacionet.

Në Somali po vijon ende aktiv konflikti i vazhdueshëm me kryengritjen Al-Shabaab.

Në rajonin e Nigerisë dhe Sahelit vazhdojnë prej kohësh kryengritjet xhihadiste dhe banditizmi.

Disa vende të Amerikës Latine e Jugore, si Meksika dhe Brazili ndeshen me nivele të larta të dhunës, të lidhura me kartelet dhe krimin e armatosur dhe renditen ndër zonat kryesore të vdekjes nga konfliktet globale.

E gjithë gjendje e kirjuar më luftrat dhe konfliktet përgjatë vitit 2025 nuk është gjë tjetër veçse përzierje e dhunës ndërshtetërore dhe brendashtetërore.

Luftërat ndërkombëtare, përplasjet kufitare dhe kryengritjet janë të gjitha ngjarje që kontribuojnë në një peizazh kompleks global konfliktesh, e ardhmja e së cilave nuk është asnjëherë plotësisht e sigurt./CNA