Shifrat gjysmake për ndërtimin/ Si po fshihen kullat nga statistikat zyrtare

30 Maj 2026, 09:46, Ekonomi CNA

Sektori i ndërtimit në Shqipëri po njeh një vrull të ri gjatë muajve të parë të vitit 2026, por ajo që serviret si statistikë zyrtare është larg realitetit që ndodh në terren.

Raporti i fundit i Institutit të Statistikave për tremujorin e parë ngre një pikëpyetje të madhe mbi transparencën dhe saktësinë e të dhënave, duke pranuar hapur se shifrat e publikuara janë të paplota dhe nuk pasqyrojnë peshën reale të kësaj industrie.

Sipas INSTAT, periudha janar-mars 2026 u mbyll me 322 leje ndërtimi të miratuara për ndërtesa të reja, duke shënuar një rritje prej 24,8 % krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Sipërfaqja e parashikuar për ndërtim ka arritur në 377.061 metra katrorë me një rritje prej 12,5 %, ndërsa vlera e përafërt e projekteve u llogarit në 20,4 miliardë lekë.

Por, ky bilanc është thjesht një fasadë. Vetë INSTAT ka sqaruar se ky botim mbështetet vetëm në të dhënat e siguruara nga bashkitë. Edhe pse ka kaluar më shumë se një dekadë nga miratimi i rregullores së zhvillimit të territorit, e cila ngarkon me përgjegjësi edhe institucione të tjera qendrore në dhënien e lejeve, shteti ende nuk ka arritur të krijojë një sistem të unifikuar raportimi.

“Botimi i statistikave mbi lejet e ndërtimit mbështetet aktualisht vetëm në të dhënat e siguruara nga bashkitë, të cilat janë autoritetet kryesore për dhënien dhe raportimin e këtyre lejeve. Megjithatë, VKM nr. 408, datë 13.5.2015 “Për miratimin e rregullores së zhvillimit të territorit”, i ndryshuar, përcakton se në procesin e miratimit të lejeve të ndërtimit përfshihen edhe institucione të tjera përgjegjëse, përveç bashkive.

Duke qenë se ende nuk ka një raportim të standardizuar dhe të plotë nga të gjitha këto ente pranë INSTAT, të dhënat e publikuara për tremujorin e parë bazohen vetëm në burimet bashkiake. INSTAT po punon që të gjitha institucionet përgjegjëse të përfshihen në mënyrë të unifikuar në procesin e raportimit statistikor”, thotë INSTAT.

Kjo do të thotë se lejet më masive, si ato që miratohen në nivel qendror për kulla të mëdha në Tiranë apo gjetkë, resorte apo komplekse strategjike, mbeten krejtësisht jashtë këtij raporti. Duke ofruar statistika të bazuara vetëm te burimet bashkiake, institucionet po dështojnë t'i japin publikut pasqyrën e vërtetë të betonizimit të vendit dhe menaxhimit të territorit.

Për sa kohë të dhënat mbeten të fragmentuara, raportet zyrtare do të shërbejnë më shumë për të zbutur realitetin agresiv të ndërtimit dhe jo për të bërë një monitorim transparent dhe llogaridhënës të ekonomisë sonë. /CNA