E fundit!

07:38 Ekonomi

Eurostat: 35% e shqiptarëve nuk përballojnë qiratë, faturat, pushimet, apo blerjen e rrobave të reja

Shqipëria është vendi me nivelin më të lartë të privimit t...

Studimi/ Pasojat afat-gjate të Covid-it në pacientët e shëruar

10 Janar 2021, 15:12, Lifestyle CNA

Prof. Dr. Alketa Koroshi, mjek nefrolog

Frika nga Covid qe mund të lërë mijëra vete në Mbretërinë e Bashkuar me sëmundje të rëndë të veshkave.

Ne nje artikull te botuar se fundmi ne ?The Guardian? thuhet : Dhjetëra mijëra njerëz mund të kenë nevojë për dializë ose transplantim të veshkave për shkak të koronavirusit, sipas ekspertëve që paralajmërojnë efektet afatgjata të Covid duke shkaktuar një “epidemi në kujdesin primar”.

Deri në 90% të pacientëve me koronavirus të pranuar në spital mund të përjetojnë simptoma dy ose tre muaj më vonë – nga frymëmarrja te dhimbja e kyçeve, lodhja dhe dhimbja e gjoksit – shkencëtarët i thanë komitetit të shkencës dhe teknologjisë Lordëve të martën.

Donal O?Donoghue, një mjek konsulent i veshkave në Salford Royal NHS, tha se dëmtimi i veshkave ishte një shqetësim i madh. Besohet se virusi mund të sulmojë organin drejtpërdrejt, tha ai, ndërsa veshkat mund të lëndohen gjithashtu nga inflamacioni në të gjithë trupin i shkaktuar nga virusi.

?Normalisht ne shohim që ndoshta 20% e njerëzve që shkojnë në njësinë e kujdesit intensiv duhet të kenë nevoje per një nga format e dializës. Gjatë Covid ishte deri në 40% – dhe 85% e njerëzve qe kishin një shkallë të dëmtimit të veshkave, ?tha ai. “Pa dyshim që po ndodh edhe në komunitet, ndoshta në një masë më të vogël.”

O?Donoghue tha se ishte e panjohur se sa prej këtyre pacientëve do të vazhdonin të zhvillonin sëmundje më të rëndë të veshkave, por që shifrat mund të ishin të larta. “Mund të jenë me lehtësi dhjetëra mijëra më shumë njerëz që kërkojnë dializë [ose] transplantim,” tha ai, duke shtuar se në një vit normal rreth 6,500 njerëz u pranuan në programet e dializës dhe transplantimit.

Tom Solomon, profesor i neurologjisë në Universitetin e Liverpool, i tha komitetit se më shumë që duhej bërë për të mbështetur të mbijetuarit e Covid. “[Mjekët e përgjithshëm] po shohin shumë pacientë të cilët kanë mbetur me probleme nga Covid i tyre dhe ata duhet të jenë në gjendje t’i referojnë ata për të marrë ndihmë për të kuptuar se çfarë po ndodh,” tha ai, duke shtuar: “Kjo është me të vërtetë epidemia aktuale në kujdesin parësor ?.

Chris Brightling, profesor i mjekësisë respiratore të Universitetit të Leicester i cili po udhëheq studimin Phosp-Covid për efektet afatgjata të sëmundjes, tha se kërkimi në Itali kishte dhënë të dhëna të mëtejshme në lidhje me shkallën e efekteve të qëndrueshme të virusit.

“Kjo sugjeroi edhe kur jeni duke parë njerëz që janë shtruar në spital dy ose tre muaj më vonë, pas daljes nga spitali, atëherë vetëm rreth 10-15% e njerëzve nuk kanë simptoma të vazhdueshme,” tha ai.

Brightling tha se të dhënat pilot nga skanimet e të gjithë trupit të 50 pacientëve që janë pjesë e studimeve Phos-Covid dhe C-MORE po zbulonin ndikimin më të gjerë fiziologjik të Covid-19.

?[Këto] po tregojnë dëmtim të organeve fundore në veshka, në mëlçi, në mushkëri dhe në zemër dhe më pak në tru. Kjo po prek mbi një të tretën e individëve në distance dy mujore, ?tha ai. “Ne vërtet po marrim shumë të dhëna se ka gjëra që po ndodhin nëpër organe të shumta nga një sëmundje që fillimisht fillon si një infeksion i frymëmarrjes.”

Ndërsa shumica e hulumtimit aktual bazohet në ata që janë pranuar në spital me Covid-19, Brightling paralajmëroi efekte afatgjata, në veçanti probleme si lodhja dhe dhimbja kronike, ishin të mundshme tek ata që kishin një formë “më të butë” të sëmundje

“Disa prej atyre mund të kenë pasur gjithashtu pneumoni dhe të mos kenë përfunduar në spital, por shumë mund të kenë pasur këtë efekt inflamator më të gjerë që më pas mund të prekë shumë, shumë organe në trup,” tha ai.

Brightling shtoi se një çështje kryesore ishte nëse disa kushte mund të përkeqësohen me kalimin e kohës, të tilla si dëmtimi i hershëm i veshkave ose shfaqja e diabetit të ri. “Kjo patjetër që do të ishte një shqetësim për ata njerëz që janë në komunitet,” tha ai.

Ekspertët që i dhanë prova komitetit gjithashtu theksuan se ndikimi i Covid në trup mund të shkaktojë probleme neurologjike, duke përfshirë goditje në tru dhe inflamacion të trurit. Sëmundja ka qenë e lidhur edhe me probleme të shëndetit mendor, si tek ata me sëmundje ashtu edhe tek ata pa të.

Sebastian Brandner, profesor i neuropatologjisë në University College London, tha se duheshin më shumë autopsi për të kuptuar se si sëmundja ndikon në sistemin nervor qendror.

“Gjatë gjithë kësaj periudhe të Covid-19, kishim vetëm më shumë se një duzinë, ose ndoshta dy duzina, postmortems me trurin e disponueshëm për analiza”, tha Brandner, diçka që ai sugjeroi se ishte një hezitim nga spitalet e NHS për shkak të burimeve që ishin drejtuar për trajtim dhe menaxhimin e pacientëve.

Me burime të rregulluara dhe morgje jo të mbingarkuara, Brandner tha se ishte e rëndësishme që një hulumtim i tillë të kryhej.