E fundit!

22:46 Aktualitet

Pas ndeshjes, protestuesit zhvendosen te selia e PD-së: Opozitë e shitur

Pas ndeshjes, protestuesit janë zhvendosur para selisë së ...

Durrësi nderon arkeologun e madh dhe njeriun e mirë Vanjel Toçi

19 Prill 2017, 06:25, Aktualitet CNA

Nga Gjergji THANASI

– Bashkia Durrës, sipas parimit më mirë vonë se kurrë, një prej rrugëve të qytetit (afër Amfiteatrit Romak) i vuri emrin Vangjel Toçi. Ky veprim i Bashkisë më shumë sesa një nderim për të ndjerin Vangjel Toci është shlyerja e një pjese të vogël të borxhit, që i ka Durrësi dhe gjithë Shqipëria figurës poliedrike të njeriut të mirë Vangjel Toçi.

Shkurtimisht i kujtojmë lexuesit se personalisht Vangjel Toçi përvecse ka themeluar Muzeun Arkeologjik të qytetit (1951) ka kontribuar në zbulimin e monumenteve të kulturës së klasit të parë si Amfiteatri Romak i qytetit (1966), Termat (banjot me avull) romake, një kompleks mozaikësh, ku sot është ndërtuar vila e ish kryebashkiakut Miri Hoti, mozaikun me figurën e Hipokampit (kalit të detit), ka rizbuluar mozaikun ikonë të Durrësit të mbiquajtur Bukuroshja e Durrësit (1956), dy nekropole (në kodrat e Durrësit dhe afër Pallatit të Sportit ?Ramazan Njala?) etj.

Ka kontribuar në onomastikën e fondit të emrave ilirë, në numizmatikën ilire (koleksioni i monedhave ilire kryesisht ato të prera nga Mbreti Monum i Durrësit) etj. Vangjel Toçi është edhe themeluesi i Bibliotekës së Durrësit në vitin 1945. Ai krijoi edhe një mini kopësht zoologjik, që fatkeqësisht nuk u rrezistoi problematikës së viteve 50-të të Shek. XX. Që në vitin 1970 Vangjel Toçi u laureua me Çmimin e Republikës për kontributin e shquar në zbulimet arkeologjike në Durrës etj. etj.

Vangjel Toçi dhe punimet e tij shkencore (sidomos ato të emrave ilirë në nekropolet e Durrësit) njiheshin dhe cmoheshin nga kolegët e tij të huaj nga Irlanda në Japoni nga Franca në Poloni dhe përgjithësisht denigroheshin nga kolegët ziliqarë e shpeshherë mediokër apo edhe sharlatanë shqiptarë!

Vangjel Toci mbeti gjithë jetën e tij një durrsak i mirë dhe një patriot i flaktë shqiptar. Patriotizmi dhe antifashizmi ishin realisht një karakteristikë tipike e të tre vëllezërve Toci, përfshirë këtu edhe Mark Toçin ish partizan, të cilin diktatura komuniste e ekzekutoi pa gjyq dhe e la pa varr!

Kryebashkiaku Dako dhe ministrja Kumbaro

Ceremonia e vendosjes së emrit të arkeologut Toçi ishte një iniciativë personale e kryebashkiakut Dako. Me sa duket kryebashkiaku durrsak, që ka 10 vjet rrjesht që akuzohet si Vangjush betoni, kësaj rradhe ka vendosur të marrë edhe rolin e mecenatit të arkeologjisë dhe respektuesit të vlerave qytetare durrsake të mëshiruara në figurën e arkeologut të famshëm dhe njeriut të mirë Vangjel Toçi. Ra në sy të të pranishmve dhe mediavve mungesa në ceremoni e ministers së kulturës zj. Kumbaro. Me sa duket ministreja Kumbaro ka qenë shuëm e zënë me punë jashtëzakonisht më të rëndësishme, sesa nderimi i kujtimit të një arkeologu të nivelit europian e njëkohësisht një figure poliedrike si ajo e Vangjel Toçit!