Record pollution from the release of carbon dioxide during 2022

2023-03-02 21:09:25, Kosova & Bota CNA

Communities around the world released more carbon dioxide in 2022 than any other year, according to data dating back to 1900, according to a report released Thursday by the International Energy Agency.

The pollution was largely caused by an increase in air travel following pandemic shutdowns, while many cities are turning to coal as a lower-cost energy source.

Çlirimi i gazeve që shkaktojnë ngrohjen globale, të shkaktuara nga prodhimi i energjisë u rritën me 0.9% duke arritur shkallën 36.8 gigaton në vitin 2022, njoftoi Agjencia Ndërkombëtare për Energjinë. (Një gigaton është baras me rreth 10,000 aeroplanmbajtëse të ngarkuara plotësisht, sipas NASA-s.)

Dioksidi i karbonit çlirohet nga djegia e lëndëve fosile si nafta, qymyri apo gazi natyral për të vënë në funksionim centralet, automjetet dhe nevojat shtëpiake apo të industrisë. Kur gazet e çliruara futen në atmosferë, ato bllokojnë nxehtësinë duke kontribuar në ngrohjen e klimës.

Moti ekstrem ndikoi tek shtimi i çlirimit të dioksidit të karbonit. Thatësirat ndikuan tek ulja e prodhimit të energjisë elektrike nëpër hidrocentrale, çka rriti nevojën për përdorimin e lëndëve fosile. Valët e të nxehtit shtuan kërkesat për përdorim të energjisë elektrike.

Shkencëtarët e klimës e cilësuan raportin si tejet shqetësues, ndërsa vazhdojnë të paralajmërojnë për shkurtimin e emetimeve në mënyrë dramatike për të ngadalësuar pasojat e tmerrshme të ngrohjes globale.

“Çdo rritje e emetimeve, qoftë edhe 1%, është dështim”, tha profesori i shkencave për sistemin tokësor në Universitetin e Stanford-it Rob Jackson, njëkohësisht dhe kryetar i grupit ndërkombëtar Projekti Global për Karbonin. “Njerëzimi nuk mund ta përballojë rritjen (e emetimeve) apo ngecjen në vend. Ose duhet shkurtuar (ndotja) ose planeti do të përfshihet nga kaosi. Çdo vit që shoqërohet me emetime më të larta nga qymyri është një vit i keq për shëndetin tonë dhe për Tokën”.

Vitin e kaluar emetimi i dioksidit të karbonit nga qymyri u rrit 1.6%. Shumë komunitete, kryesisht në Azi, kaluan nga përdorimi i gazit natyror tek qymyri për të shmangur çmimet e larta të gazit natyror që u përkeqësuan nga agresioni rus në Ukrainë, tha Agjencia Ndërkombëtare për Energjinë, shkurtimit IEA.

Ndërsa u rrit trafiku ajror në shkallë botërore, po ashtu u shtua edhe çlirimi i dioksidit të karbonit nga djegia e karburanteve në masën 2.5%, me rreth gjysmën e rritjes së shkaktuar nga industria e aviacionit.

Të dhënat nga IEA tregojnë se ndotja është përshpejtuar, me përjashtim të vitit 2020, kur u ndaluan udhëtimet.

Masa e ndotjes gjatë vitit të kaluar, ndonëse një nivel rekord, ishte më e ulët nga sa ishte parashikuar nga ekspertët.

The development of renewable energy and the spread of electric cars helped prevent the release of about 550 megatons of carbon dioxide, according to the IEA.

Strict pandemic measures and weak economic growth in China also reduced production, helping to curb emissions globally. According to the report, the production of electricity from solar and wind in Europe exceeded the production of energy from nuclear or gas plants for the first time.

The executive director of the International Energy Agency, Fatih Birol, said in a statement that, "Without clean energy, the increase in carbon dioxide pollution would have been almost three times higher"/ VOA